Vì sao bạn rất nên đến chùa bà Đanh
GiadinhNet - Câu nói 'Vắng như chùa bà Đanh' truyền tụng lâu nay đã trở thành một thắc mắc không hề nhỏ và cũng là 'thương hiệu' để khách thập phương tìm đến chùa Bà Đanh. Để rồi khi đặt chân đến, các lương dân, phật tử đều không khỏi ngỡ ngàng trước vẻ đẹp rất riêng của ngôi chùa. Nhưng vì sao lại có câu truyền tụng trên?
Chùa Bà Đanh có diện tích 10ha nằm ở thôn Đanh, xã Ngọc Sơn, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam. Ba mặt khu di tích này có dòng sông Đáy bao quanh. Trước cách mạng tháng tám năm 1945 khu vực chùa Bà Đanh nằm tách ra xa khu dân cư. Tại đây cây cối um tùm nên vắng người qua lại. Mỗi khi dân làng có việc phải lên chùa vào buổi tối lại phải đốt đuốc và gõ chiêng gõ trống để xua đuổi thú dữ. Chính vì vậy dân gian truyền tụng câu: "Vắng như chùa Bà Đanh".
Thầy Thích Minh Ngọc, trụ trì chùa Quế Lâm, Hà Nam cho biết, câu nói này bắt nguồn từ việc giao thông cách trở. Tuy nhiên, hiện nay đường vào đã được tôn tạo, mở rộng rất dễ đi nên khách thập phương đã đến viếng chùa ngày một đông, không còn vắng như trước nữa.
Toàn bộ ngôi chùa từ bố cục đến kiến trúc, chạm khắc đều mang đậm phong cách xây dựng cổ truyền của dân tộc. Chùa Bà Đanh là một tổng thể bao gồm nhiều công trình với gần bốn mươi gian đan xen, bổ trợ cho nhau. Các kiến trúc từ tam quan, hành lang, nhà bái đường đến thượng điện đều được xây đăng đối theo một trục chính ở giữa và độ cao được nâng dần lên từ ngoài vào trong, điểm chốt cuối cùng là nhà thượng điện (trích tư liệu Wikipedia - PV).
Khách đến chiêm bái còn thích thú hơn với phong cảnh thiên nhiên của ngôi chùa. Khi đến nơi đây, cảm giác chủ đạo là được tách riêng biệt khỏi sự náo nhiệt, xô bồ của cuộc sống hiện đại để hòa mình vào sự yên tĩnh thuần khiết của thiên nhiên với núi, sông, cây cỏ. Có những loại cây rất độc đáo mà rất hiếm ngôi chùa khác có được.
Trong khi đó, cây đào tiên bên trong ngôi chùa đã cứng cáp và sai quả. Khách đến chiêm bái, dâng hương ngôi chùa rất thích chụp ảnh nơi gốc đào. Họ không khỏi trầm trồ trước sự đặc biệt của trái đào và vẻ đẹp của thân cây, thế cây. Giới trẻ còn tỉ mẩn khắc tên mình và bạn trai, bạn gái lên từng trái đào ở thấp dưới tầm tay với.
Cây cá vú dê được trồng ngay trước gian nhà ngang đối diện cổng chùa cũng là một cảnh vật khiến khách thập phương thích thú. Cây được trồng bao quanh gốc cây cổ thụ, mang dáng vẻ hoang dại và những trái cà màu sắc chấm phá sinh động. Loại cà này còn được xếp vào hàng các loại cây có vú kì lạ ở Việt Nam.
Sau khi vào chiêm bái, dâng hương Đức Thánh Bà và vãn cảnh chùa, du khách có thể trở ra phía ngoài, ngồi bên bậc tam cấp để tận hưởng không khí trong lành và vẻ đẹp sơn thủy hữu tình của dòng sông Đáy. Đây quả là điểm dừng chân lý tưởng cho những ai muốn tìm lại cảm giác thư thái, thảnh thơi nơi thiên nhiên, cửa Phật.
Chùa thờ Đức Thánh Bà nhưng nằm trong làng Đanh nên được gọi là chùa Bà Đanh. Dân làng Đanh Xá (thuộc xã Ngọc Sơn bây giờ) rước chân nhang từ chùa Phúc Nghiêm về ngôi đền ở gần làng mình và chỉ thờ Pháp Vân để cầu mưa. Trong đền có bức tượng rất đẹp của vị thần mưa với dưới dáng hình của người con gái có dung mạo khả ái, hiền từ. Thần Pháp Vân được tôn là Đức Thánh Bà làng Đanh, Bà chúa Đanh hay gọi tắt là Bà Đanh. Đến đời Lê Hy Tông (1675-1705) đền được xây dựng lại to đẹp, khang trang hơn. Dân làng thấy phong cảnh đẹp và đền linh thiêng mới chuyển ngôi chùa ở giữa đồng vốn hay bị ngập lụt về đền. Rồi họ rước tượng Phật về thờ chung. Từ đây đền Bà Đanh trở thành chùa Bà Đanh, vừa thờ Phật vừa thờ Pháp Vũ. Năm Cảnh Thịnh thứ tám, đời Quang Toản (1801) chùa được trùng tu và đúc chuông. Năm 1994 chùa Bà Đanh được Bộ Văn hóa-Thông tin cấp bằng Di tích Lịch sử-Văn hóa.
Đường đến chùa Bà Đanh như sau: Từ thành phố Nam Định lên thành phố Phủ Lý, qua cầu Hồng Phú đi theo đường 22 khoảng 10 km là đến với khu di tích. Hoặc từ thành phố Phủ Lý đi đò ngược sông Đáy khoảng 7 km là đến bến trước cửa chùa Bà Đanh. (Theo Wikipedia)
Bài và ảnh: Kiều Diệp
