Vụ xả súng vào CA ở Hải Phòng: Hành trình các nhà báo đưa nghi can ra tự thú

 

Đoàn Văn Quý tại cơ quan điều tra. Ảnh: T.G

 

Cho dù các nghi can trong vụ xả súng tại xã Vinh Quang (Tiên Lãng, Hải Phòng) đã bị bắt giữ song ít ai biết rằng, hành trình đưa những nghi can ra đầu thú lại là các nhà báo.

 

Phóng viên Báo GĐ&XH đã cùng các đồng nghiệp tham gia vào quá trình vận động Đoàn Văn Quý ra đầu thú. Trên xe về cơ quan điều tra Công an TP. Hải Phòng, nghi can nã súng vào công an và các chiến sỹ quân đội đã nói những gì?Sự ăn năn hối cải của Quý ra sao?

 

 

Chiều 7/1, sau 2 ngày xảy ra vụ xả súng chống người thi hành công vụ ở xã Vinh Quang, huyện Tiên Lãng làm 6 cán bộ, chiến sĩ công an, quân đội bị trọng thương, chúng tôi đã trở lại huyện Tiên Lãng để tìm hiểu thêm sự việc.

 

Tại nhà anh Vũ Văn Luân - Thư ký Hội Nuôi trồng thủy sản huyện Tiên Lãng, chúng tôi được các hội viên cho hay: “Đoàn Văn Vươn từng " có công" làm thay đổi môi trường kinh tế huyện nhờ " quai đê lấn biển làm giàu", biến đầm hoang thành khu nuôi trồng thủy sản, tăng gia sản xuất... Các hội viên noi theo cách làm mới của Đoàn Văn Vươn”.

 

Câu chuyện bỗng ngắt quãng khi một người nông dân ghé tai chúng tôi thì thầm: "Các anh giúp thằng Quý với (Đoàn Văn Quý). Nó là người cầm súng bắn công an. Quý rất muốn ra đầu thú ở Công an thành phố nhưng phải nhờ người thật sự tin tưởng như các nhà báo đưa đi. Nó sợ những bất trắc dọc đường...". Trước tình huống hiếm gặp, chúng tôi không khỏi băn khoăn. Rất nhiều suy nghĩ thoáng qua trong đầu: Trong quá trình đưa Quý ra tự thú, nếu lực lượng công an đang truy lùng bắt gặp Quý trên xe, rất khó giải thích rằng chúng tôi đưa người đi tự thú. Tình huống được đặt ra là sẽ có người cho rằng chúng tôi đưa nghi can đi trốn.

 

Sau đó, một đồng nghiệp được phân công liên lạc qua điện thoại với Đại tá Đỗ Hữu Ca - Giám đốc CATP Hải Phòng xin " chỉ đạo". Khi nhận được thông tin này từ nhà báo, Đại tá Đỗ Hữu Ca rất mừng và ủng hộ ngay phương án đưa nghi can về đầu thú. Trong cuộc điện thoại này Giám đốc Công an TP Hải Phòng không quên dặn các nhà báo phải cẩn trọng với đối tượng Quý như: Khám xét người Quý trước khi đưa ra xe, theo dõi từng động thái của Quý, v.v... và chỉ đạo Phòng PC45 cử người đến để đi cùng chúng tôi phòng bất trắc xảy ra như lợi dụng các nhà báo để cướp xe trốn thoát, hoặc có thể nghi can có vũ khí "nóng" trong lúc hoảng loạn có thể dùng để khống chế nhà báo...

 

 

Sau vài cuộc điện thoại qua lại, Đoàn Văn Quý- nghi can số 1 của vụ trọng án xuất hiện. Trước mặt tôi, Quý gầy còm, quắt queo, mặt sạm đen, bàn tay chai sần đặc trưng của một người quen cầm cuốc, xẻng. "Thủ tục tiếp nhận" của chúng tôi rất nhanh. Quý bình tĩnh nói: "Em đã làm thì em phải chịu trách nhiệm. Em rất muốn đến Công an thành phố tự thú nhưng sợ những bất trắc dọc đường. Các anh chị giúp em việc đó, em cảm ơn nhiều lắm". Cởi áo khoác trên người nhường cho Quý, chúng tôi động viên: "Lạnh lắm, nhớ giữ gìn sức khỏe".

 

Trên đường về thành phố Hải Phòng, chúng tôi tranh thủ trò chuyện cùng Quý, vừa để trấn an vừa để hiểu rõ hơn động cơ phạm tội của Quý. Không ngại ngần, Quý nói: " Tôi biết trước rằng hôm đó (5/1), UBND huyện Tiên Lãng sẽ tiến hành cưỡng chế. Mảnh đất gia đình tôi đổ biết bao công sức, tiền của nay bị tịch thu. Nhà cửa không còn, nợ vài tỷ đồng, tất cả đều đầu tư vào đầm nay mất trắng nên tôi quẫn trí. Tôi chuẩn bị sẵn 1 quả mìn để ở khu bếp và kích nổ khi công an tiến vào. Khi công an tiến hành cưỡng chế, tôi như người mất trí, vơ lấy khẩu súng hoa cải bắn loạn xạ vào bất cứ ai tiến đến gần nơi tôi đang ẩn nấp. Bắn xong, lợi dụng địa hình, tôi trốn ra bãi sú vẹt gần nhà. Khi thấy công an đến đông quá, tôi len lỏi giữa rừng cây chắn sóng, trốn ra thật xa để không bị bắt. Hai ngày liền, tôi ẩn nấp trong rừng cây chắn sóng ven bờ biển, chịu đói, chịu khát. Đó là những ngày thật kinh khủng. Gió, rét lạnh thấu xương nhưng tôi không dám về nhà cũng chẳng dám đi đâu cho đến khi ra tự thú". Khi được hỏi súng ở đâu ra, anh có nhận thức được việc mình làm hay không, Quý chỉ cúi đầu: " Tôi sai rồi".

 

Trên xe về Công an thành phố, Quý hào hứng kể về quá trình mình cùng anh trai Đoàn Văn Vươn khai hoang mảnh đất bãi bồi ven biển. Quý khoe: "Với việc trồng cây chắn sóng bảo vệ khu đầm, nhiều chuyên gia Nhật Bản đã về tìm hiểu, rút kinh nghiệm". Chuyện về gia đình Quý cũng thật khốn khó. Anh ta lấy vợ khi đã 40 tuổi, một thôn nữ ở huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình. Lúc lấy vợ, Quý có nhà ở trong làng. Nhưng khi chung vốn cùng anh trai đầu tư vào đầm, Quý và anh trai đều bán nhà, đưa cả vợ con ra đầm sinh sống, làm việc. Quý ngậm ngùi: "Hai đứa con tôi, đứa lớn 7 tuổi, đứa nhỏ 5 tuổi. Từ khi xảy ra vụ việc tới nay cả bố và mẹ đều vướng vào vòng lao lý, không biết chúng sẽ sống ra sao?".

 

 

Nhiều người dân khu vực cống Rộc, xã Vinh Quang, khẳng định: Rừng cây chắn sóng và con kè mà anh em Vươn, Quý cùng con cháu lập nên không chỉ đem lợi cho cá nhân mà còn góp phần làm cho cả vùng này thoát khỏi nỗi lo bị sóng biển đe dọa, họ đã bỏ biết bao công sức, tiền của và cả mạng sống của 2 người (con gái và cháu ruột của anh Vươn đã chết đuối ở đầm khi mọi người làm việc không chú ý tới bọn trẻ - PV). Không đồng tình với quyết định thu hồi đất của UBND huyện Tiên Lãng, anh em họ có một cách phản ứng tiêu cực là dùng súng chống lại lực lượng thi hành lệnh cưỡng chế và kết cục buồn là họ dính vào vòng lao lý. Rõ ràng làm như anh em nhà Vươn là sai, nhưng quả thật họ cũng đã lao tâm khổ tứ vào mảnh đất này.

 

Dư luận đặt câu hỏi: Giá như UBND huyện Tiên Lãng kiên trì hơn trong việc đối thoại với người dân thay vì vội vàng tiến hành cưỡng chế; bản thân Đoàn Văn Quý tỉnh táo hơn, không chọn giải pháp tiêu cực là dùng súng chống lại lực lượng thi hành công vụ thì hậu quả đau lòng đã tránh được. Nhưng những cái "giá như" đó đã không xảy ra, 6 cán bộ, chiến sĩ công an, quân đội bị thương, 6 người trong  đại gia đình trong đó có 2 cặp vợ chồng Vươn, Quý đều bị khởi tố bị can, tạm giam, là cái giá quá đắt cho cách giải quyết một vụ việc còn nhiều chuyện phải bàn.

 

Ông Phạm Văn Danh - Nguyên Bí thư Đảng ủy xã Vinh Quang - cho biết: "Hành vi của anh em Quý cần phải xử lý nghiêm khắc. Không thể chấp nhận việc chống lại chính quyền bằng thủ đoạn như thế. Tuy nhiên, tôi cũng muốn nói thêm về chuyện gia đình này đã bỏ công, bỏ sức như thế nào. Hồi đó, sóng biển ở khu vực cống Rộc, Vinh Quang dữ lắm, trước khi có sự đầu tư của anh em nhà Quý, sóng đánh thẳng vào chân đê. Vậy mà khi đó anh em Vươn, Quý đến gặp tôi đề nghị lập đầm nuôi trồng thủy sản. Tôi nói không làm được đâu, sóng như vậy, đổ cái gì ra mà nó chẳng cuốn ra biển. Có điên mới ra đấy, đổ tiền của xuống biển. Vậy mà anh em Vươn, Quý làm được. Năm 1993, họ được UBND huyện Tiên Lãng giao cho hơn 40ha đầm bãi ngoài đê.   Từ một vùng đất bãi ngoài đê chắn sóng, mỗi khi thủy triều lên đều ngập trắng băng, anh em Quý trồng hàng chục vạn cây chắn sóng trên diện tích vài chục ha. Khi rừng sú, vẹt xanh ngút ngát bao quanh cả một vùng bãi ngoài đê nhưng cũng chưa đủ sức ngăn sóng, anh em Vươn, Quý cùng người thân tiến hành đắp kè chắn sóng. Hàng vạn khối đá được đổ xuống trên chiều dài gần 2 km làm nên con kè chắn sóng bao quanh khu đầm. Anh Luân (anh trai Quý) cũng đã phải bán cả nhà cửa ở trong làng để ra đầm sinh sống, lập nên đầm nuôi trồng thủy sản".