Xăng dầu lãi to, chỉ có dân thiệt

Người tiêu dùng bắt buộc phải chấp nhận giá xăng dầu bán trên thị trường. Ảnh: TL

Nghịch lý biết bị “móc ví” vẫn phải mua

Anh Nguyễn Trường Nam, kế toán một công ty vận tải ở Hà Nội cho biết: “Tôi làm trong lĩnh vực tài chính, phải nghiên cứu và cập nhật các thông tin về thuế thường xuyên nên từ lâu đã biết Thông tư 165 của Bộ Tài chính. Thông tư này có hiệu lực từ 1/1/2015, theo đó, các mặt hàng dầu như diesel, dầu hỏa nhập khẩu từ ASEAN, thuế suất thuế nhập khẩu chỉ có 5%, mazut là 0% và từ năm 2016, tất cả các mặt hàng dầu từ khu vực này sẽ hưởng thuế 0%. Thời điểm thông tư có hiệu lực tôi cũng theo dõi rất sát tình hình giá xăng dầu nhưng không thấy có sự biến động dù thuế giảm. Biết thông tin giảm thuế này chỉ tổ bực mình vì xăng dầu vẫn phải mua, làm gì có sự lựa chọn”.

Theo phân tích của anh Nam thì hiện giá cả các mặt hàng mang tính độc quyền, người dân hoàn toàn phụ thuộc vào sự định giá của doanh nghiệp và các cơ quan có thẩm quyền. Sự thiếu minh bạch đã khiến người tiêu dùng luôn thiệt. “Điều tôi quan tâm bây giờ là những cơ quan chức năng và doanh nghiệp sẽ có trách nhiệm như thế nào để đền bù lại sự thiệt hại của khách hàng” – anh cho hay.

Bà Nguyễn Lệ Quyên, phố Trần Quang Diệu, phường Hoàng Cầu, quận Đống Đa, Hà Nội bày tỏ: “Tôi giật mình vì mức lãi của Petrolimex và càng bức xúc hơn vì phần lớn người dân đang phải sống trầy trật khó khăn bởi kiếm tiền ngày càng khó. Không ngờ lại còn bị xăng dầu âm thầm “móc túi” từng ngày mà không hề hay biết. Điều này quá bất công và tôi muốn doanh nghiệp phải đền bù lại cho người dân”.

Khách hàng có được bù đắp?

Việc Bộ Tài chính thừa nhận về sự “chênh lệch” thuế xăng, dầu nói trên và hứa sẽ nghiên cứu điều tiết, khắc phục mức chênh lệch trong giá cơ sở mới đây đã khiến người tiêu dùng giật mình về sự thiệt hại trong suốt thời gian qua. Bộ Công Thương cũng cho rằng sẽ cùng với Bộ Tài chính sớm có giải pháp tài chính tổng thể xử lý hài hòa việc giảm thuế nhập khẩu xăng dầu theo lộ trình tại các Hiệp định thương mại quốc tế giữa các bên liên quan. Điều mà nhiều người tiêu dùng đang cần có câu trả lời là quyền lợi của mình có được “bù đắp” hay không?

Ông Nghiêm Chí Mỳ, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế Xã hội Hà Nội cho rằng, căn nguyên sự thiệt hại này của người tiêu dùng là do các cơ quan chức năng xác định giá cơ sở cao - một trong những yếu tố cơ bản hình thành giá bán lẻ, khiến người tiêu dùng bị thiệt, doanh nghiệp được hưởng lợi.

Trong khi đó, hai bộ Công Thương và Tài chính là những đơn vị được giao thực hiện trọng trách này và phải có trách nhiệm. Đây là lý do khiến người tiêu dùng chưa hoàn toàn được hưởng lợi ích từ diễn biến giá xăng dầu thế giới: Giá thế giới tăng, người tiêu dùng phải chịu, khi giá xăng dầu xuống thấp lại chưa được hưởng mức giảm tương ứng.

Theo phân tích của các chuyên gia kinh tế, trong việc quản lý, điều hành giá xăng dầu, trách nhiệm của Bộ Công Thương là xem xét cách tính giá và cập nhật những chính sách mới tại các hiệp định thương mại quốc tế, từ đó bàn thảo với Bộ Tài chính nhằm đưa ra chính sách phù hợp. Còn Bộ Tài chính, với chức năng quản lý về thuế, có trách nhiệm theo dõi, cập nhật những bất cập trong chính sách thuế, bảo đảm quyền lợi của Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng trong việc hình thành giá xăng dầu.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (Vinastas) cũng cho rằng, để xử lý tình trạng này cần có những thông tin minh bạch liên quan tới giá xăng dầu. Còn việc bù đắp cho người tiêu dùng chỉ có thể tính vào giá xăng trong thời gian tới.

Đông An/Báo Gia đình & Xã hội