Xử vụ buôn lậu than ở Quảng Ninh: Nghìn tấn than và bản án “nhẹ nhàng”

Với số than trị giá trên 1 tỷ đồng, chủ mưu vụ buôn lậu chỉ bị tuyên phạt 18 tháng tù tính từ ngày bị bắt với rất nhiều tình tiết giảm nhẹ được đưa ra như đơn vị liên quan có nhiều thương binh, vụ án từ năm 2009 đã không còn nóng bỏng ở thời điểm hiện tại…

 

“Nghệ thuật” buôn lậu

 

Các bị cáo tại phiên sơ thẩm ngày 21/6. Ảnh: Việt Nguyễn

 

Ngày 21/6, Tòa án Nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã mở phiên xét xử sơ thẩm vụ buôn lậu và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới với các bị cáo: Trương Minh Thăng – SN 1975, thường trú xã Lạc Long, huyện Kinh Môn, Hải Dương, là Phó Giám đốc phụ trách kinh doanh của Cty CP Đông Hải 27/7; Bùi Văn Cường – SN 1976, thường trú xã Hà An, huyện Yên Hưng, Quảng Ninh và Ngô Thị Kim Oanh – SN 1972, trú tại phường Cẩm Sơn, Cẩm Phả, Quảng Ninh. Cả ba bị cáo này liên quan đến vụ tàu QN 6219 bị lực lượng Biên phòng Quảng Ninh bắt giữ ngày 22/10/2009 tại khu vực Đông Nam đảo Cô Tô khi đang vận chuyển trái phép trên 1.222 tấn than cám bán sang Trung Quốc.

 

Theo Cáo trạng của Viện KSND tỉnh Quảng Ninh, Cty Đông Hải 277 là đơn vị có chức năng kinh doanh than. Tháng 3/2009, Trương Minh Thăng ký một hợp đồng kinh tế với Cty TNHH Hoàng Oanh Tâm do bị cáo Ngô Thị Kim Oanh làm giám đốc. Nhưng thực tế, Cty Hoàng Oanh Tâm từ khi thành lập đến giờ chưa có hoạt động kinh doanh trên thực tế, chưa có nhà xưởng kho bãi, báo cáo thuế bằng 0, dù đã ký hợp đồng mua than nhưng Cty của bị cáo Oanh chưa bao giờ thông báo lấy than. Đây chính là chiêu nhằm qua mặt cơ quan chức năng của Trương Minh Thăng, cốt để tạo dựng các tài liệu giấy tờ che lấp việc xuất trộm than sang Trung Quốc.

 

Ngày 21/10/2009, Trương Minh Thăng chỉ đạo Bùi Văn Cường (sở hữu bằng thuyền trưởng giả) cho tàu QN 6219 vào kho than của công ty, nhận hàng rồi chở đến cảng Bạch Long (Trung Quốc). Khi bị bắt giữ, Cường trưng ra số hợp đồng, giấy tờ mà Thăng đã chuẩn bị sẵn để chứng minh rằng mình đang trên đường đến Móng Cái giao hàng cho Cty Hoàng Oanh Tâm. Còn bị cáo Thăng, để che giấu việc buôn lậu, đã nhờ Ngô Thị Kim Oanh đứng ra nhận số than trên là tàu của Thăng bán cho Cty Hoàng Oanh Tâm tại Móng Cái, không phải vận chuyển đi Trung Quốc.

 

Tuy nhiên, kiểu ngụy tạo này không qua mắt được các cơ quan chức năng. Ngô Thị Kim Oanh ngay lập tức bị triệu tập để điều tra. Số than vận chuyển trái phép được Hội đồng giám định tỉnh kết luận là than cám 5, khối lượng 1.222,5 tấn, trị giá 1.039.167.000 đồng. Ngoài ra, Cty Đông Hải 27/7 của bị cáo Trương Minh Thăng còn 22 lần xuất hóa đơn GTGT với lượng than là 24.335 tấn than cám trong thời gian từ 11/3/2009 – 21/10/2009, với nội dung là giao than cho phía Hoàng Oanh Tâm. Thực tế, phía Hoàng Oanh Tâm chưa lần nào nhận than với lý do không đảm bảo chất lượng.

 

Xử nhẹ?

 

Tại phiên tòa sơ thẩm ngày 21/6, cả 3 bị cáo đều không có ý kiến gì thêm với phần buộc tội của đại diện Viện KSND tỉnh, luật sư bào chữa cũng tương tự, tất cả các bị cáo đều thành khẩn nhận tội và xin HĐXX xem xét giảm hình phạt. Với những nội dung như trên, đại diện Viện KSND đã đề nghị mức án 3-4 năm tù giam cho bị cáo Trương Minh Thăng về tội buôn lậu, 24 đến 30 tháng tù giam cho bị cáo Bùi Văn Cường về tội vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới cùng tội sử dụng và sử dụng giấy tờ giả và 16 tháng tù cho bị cáo Ngô Thị Kim Oanh về tội che giấu tội phạm.

 

Tuy nhiên, bất ngờ đã xảy ra khi HĐXX phiên tòa tuyên án. Theo đó, bị cáo Trương Minh Thăng chỉ nhận mức án 18 tháng tù về tội buôn lậu (thời hạn tù tính từ ngày bị bắt, 20/5/2010); bị cáo Bùi Văn Cường nhận mức 17 tháng 9 ngày tù về tội vận chuyển trái phép và làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan tổ chức (tính từ ngày bị bắt, 12/1/2010; bị cáo Ngô Thị Kim Oanh nhận mức 16 tháng 20 ngày tù (tính từ ngày bị bắt, 31/1/2010).

 

Như vậy, với vụ buôn lậu cả ngàn tấn than này, 2 bị cáo Cường và Oanh đã được thả tự do ngay tại tòa, riêng Thăng chỉ nhận án chừng một tháng nữa nếu không kháng cáo phúc thẩm. Việc các bị cáo khai rằng, Cty Hoàng Oanh Tâm liên tục trả lại 22 chuyến hàng từ Đông Hải 27/7 với những lý do về chất lượng than và tiến độ giao hàng cũng cho thấy dấu hiệu “phối hợp” nhằm tuồn hàng ra nước ngoài, tuy nhiên, không được đề cập đến nhiều.

 

Trong lúc cuộc chiến chống buôn lậu đang là mối quan tâm của toàn xã hội, là câu chuyện nhức nhối vùng biên mậu, mức án dành cho các bị cáo trong vụ việc này có phần “nương tay” và làm giảm đi tính răn đe của pháp luật đối với tội phạm buôn lậu và tiếp tay cho buôn lậu.

 

Việt Nguyễn