Xung quanh việc xây dựng bến xe Yên Sở, Hà Nội: Người lo, kẻ đợi

Khu vực xây dựng bến xe Yên Sở. Ảnh: Bảo Loan

Hai luồng tâm lý trái chiều

Nhiều năm nay, cửa ngõ phía Nam Hà Nội luôn là tâm điểm của hiện tượng ùn tắc giao thông. Đặc biệt, vào các ngày cuối tuần, ngày lễ hoặc khi xảy ra sự cố giao thông, hiện tượng ách tắc giao thông tăng lên gấp bội. Từ khi có thông tin UBND TP Hà Nội quy hoạch và đầu tư xây dựng bến xe Yên Sở, nhiều người dân là cán bộ viên chức, công chức sinh sống trong khu vực đã tỏ rõ sự không đồng tình. Bởi họ cho rằng, sự xuất hiện của bến xe sẽ càng tăng gánh nặng ách tắc giao thông trong khu vực, ảnh hưởng đến cuộc sống sinh hoạt của gia đình và tạo môi trường không thuận lợi cho quá trình phát triển của con trẻ.

Chị P.A.T (32 tuổi, sống tại khu tái định cư X2A, phường Yên Sở, quận Hoàng Mai) cho hay: “Bến xe được xây dựng sẽ cách khu nhà tôi ở chỉ vài bước chân, rất thuận tiện cho việc đi lại. Nhưng điều tôi lo lắng là bến xe sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống sinh hoạt của cả gia đình, ảnh hưởng đến môi trường xung quanh. Vì vậy sự xuất hiện của bến xe khiến gia đình tôi thật sự lo ngại”.

Khi biết chúng tôi là PV đang ghi nhận về việc bến xe Yên Sở chuẩn bị được xây dựng, ông P.B.Q (65 tuổi, ở khu tái định cư X2A), nguyên cán bộ về hưu nhanh nhảu đọc từng nhịp thơ: “Các cửa ngõ Thủ đô ùn tắc/Bà con đừng thắc mắc tại sao/Ngày thường mật độ cao/Hôm nay ngày lễ, ào ào về quê”. Ông Quân cho rằng, cửa ngõ phía Nam rất nhiều phương tiện mà đường hẹp, nên sự xuất hiện của bến xe Yên Sở ở gần ngã tư giao cắt sẽ tăng thêm mật độ giao thông. Trong khi đó, tuyến đường này lại có chiều rộng rất hẹp.

Bà Lan (hơn 60 tuổi, sống tại chung cư Hateco Yên Sở) mong muốn: “Vấn đề giáo dục con cái không chỉ phụ thuộc vào yếu tố gia đình mà còn phụ thuộc rất lớn vào môi trường sống xung quanh. Cả gia đình tôi là cán bộ nhà nước, nên tôi mong muốn con cái mình được phát triển toàn diện một cách tự nhiên, chứ không muốn có sự ảnh hưởng của một môi trường sống phức tạp, nhộn nhạo như bến xe”.

Bà Lan cũng thẳng thắn, thời hạn 50 năm là dài hạn. Sự dài hạn này rất ảnh hưởng đến quá trình phát triển của một con người. Đơn cử là ảnh hưởng đến quá trình giáo dục, phát triển nhân cách một đứa trẻ. Từ đó, quyết định sự hình thành tính cách, cuộc đời một con người. Chính vì vậy, không chỉ bà Lan mà đại đa số những gia đình là cán bộ nhà nước sinh sống trong khu vực đều tỏ rõ lo lắng với sự “tồn tại” của bến xe suốt 50 năm.

Khác với sự lo lắng này, những người làm nghề kinh doanh tự do lại có tâm lý chờ đợi một bến xe “tầm cỡ”. Bởi đây không chỉ là cơ hội kinh doanh, tạo công ăn việc làm, mà còn tăng thêm thu nhập để có thể lo cho chi phí đắt đỏ giữa chốn thị thành.

Là chủ một cửa hàng sửa chữa, cung cấp phụ tùng ô tô tại tổ 23, phường Yên Sở (đối diện khu vực bến xe Yên Sở), anh T.M.C (36 tuổi) nói: “Bến xe Yên Sở đi vào hoạt động, khả năng ùn tắc sẽ diễn ra liên tục, với tần suất ít nhất là 500 xe/ngày và đêm thì sẽ quá đông. Vào những ngày nghỉ, ngày lễ, đường tắc thường xuyên từ 4h chiều đến 8h tối. Thậm chí, có những ngày cao điểm kéo dài đến 1 - 2h đêm. Nhưng chúng tôi cung cấp phụ tùng cho xe khách, nên tôi cảm thấy bến xe Yên Sở di dời về đây là khá thuận lợi cho việc kinh doanh. Đây cũng là cơ hội để chúng tôi tạo công ăn việc làm, tăng thu nhập cho anh em thợ”.

Ông Ánh (50 tuổi), bán hàng nước tại lối vào khu tái định cư X2A cũng có dự định, khi bến xe đi vào hoạt động, gia đình ông sẽ thuê một ki-ốt trong khuôn viên bến xe để mở rộng kinh doanh các mặt hàng giải khát, ăn nhanh.

50 năm không phải là trung hạn

Theo tờ trình số 1070 tháng 12/2017 của Sở GTVT Hà Nội về “Đồ án quy hoạch bến xe thành phố đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050”, Yên Sở là bến xe “trung hạn”, nằm trong lộ trình thay thế các bến xe khách cũ trong vành đai 3 và hỗ trợ điều tiết nhu cầu cho bến xe phía Nam. Tuy nhiên, các chuyên gia và người dân đều tỏ ra thắc mắc với khoảng thời gian 50 năm lại được coi là trung hạn. Đây cũng là thắc mắc chung của nhiều người dân sau khi nhận thông tin này. Nhiều ý kiến khẳng định, 50 năm là dài hạn và mâu thuẫn với đồ án quy hoạch của Sở GTVT Hà Nội.

Để khẳng định vấn đề này, luật sư Nguyễn Thế Truyền - Giám đốc Công ty luật hợp danh Thiên Thanh đưa ra quan điểm: “Tôi khẳng định không có thời gian trung hạn hay là dài hạn, chỉ có sử dụng đất có thời hạn, thường là thời hạn 5 năm, 20 năm hoặc 50 năm. Ví dụ, UBND cấp xã, phường, quận, huyện cho thuê có thời hạn là 5 năm, hoặc không quá 5 năm. Đây chỉ là giải thích của Sở GTVT, là kế hoạch trung hạn để bến xe được khai thác lâu dài. Bởi lẽ, Quyết định số 519/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch giao thông vận tải Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt từ năm 2016. Quyết định nêu rõ việc xây dựng một số bến xe khách liên tỉnh trong giai đoạn trung hạn. Trong đó có khu vực phía Nam là Nam vành đai 3, tại phường Yên Sở, quận Hoàng Mai, diện tích khoảng 3,4ha. Nhưng đến cuối năm 2017, Sở GTVT mới trình quy hoạch di dời các bến xe nội đô ra vành đai 4. Chính vì vậy, tôi cho rằng, việc vượt tầm nhìn là chính xác. Bản chất khi đưa ra các kế hoạch xây dựng bến xe Yên Sở là không còn phù hợp với thực tế”.

Luật sư Nguyễn Thế Truyền cho rằng: “Tất cả chúng ta cứ mặc định rằng, vấn đề quy hoạch này là đang đúng luật. Thế nhưng, có những vấn đề không thể phù hợp với quy hoạch. Chẳng hạn, đến năm 2017 mới lập ra chủ trương di dời bến xe nội đô, trong khi trước đó, năm 2016 chủ trương xây dựng bến xe Yên Sở đã được Thủ tướng phê duyệt. Vậy chẳng khác nào, đã có “Quyết định” rồi thì không thể thay đổi, rồi lý giải là “trung hạn”. Đây là cách “đối phó” trong vấn đề quy hoạch, không quyết liệt để rồi phá nát quy hoạch giao thông”. Theo luật sư Nguyễn Thế Truyền, việc xây dựng bến xe Yên Sở chưa triển khai thì có thể “bỏ” đi để tránh lãng phí.

Bảo Loan