Yên Minh, Nam Định: Cả làng đi canh núi

Khi biết có nhà báo về địa phương để tìm hiểu vụ việc tranh chấp núi đá, hàng trăm người dân ở xã Yên Minh đã tập trung tại hiện trường, thậm chí phân công người đánh trống, cắt cử “già làng” làm việc với nhà báo, để đề nghị các nhà báo làm rõ… những tiêu cực của cán bộ trong việc để Công ty Cổ phần Trường Sinh khai thác đá tại mỏm Ông Voi trên núi Phương Nhi (Ý Yên, Nam Định).

Những người dân sinh sống ở thôn Ba Thượng, xã Yên Minh cho biết: Núi Phương Nhi có 2 mỏm, mỏm Sếu nằm trong địa bàn xã Yên Lợi và mỏm Đầu Ông Voi thuộc xã Yên Minh. Năm 1977, dân Yên Minh đã đổi đất ruộng của mình cho một số hợp tác xã của Yên Lợi lấy 42 mẫu đất trên mỏm Đầu Ông Voi để khai thác đá và trồng cây lưu niên… Năm 2002, chính quyền và một số cơ quan chức năng của huyện Ý Yên và của tỉnh Nam Định đã ra văn bản, yêu cầu người dân xã Yên Minh dừng việc khai thác tại mỏm núi này với lý do: Mỏm Đầu Ông Voi là điểm cao quân sự. Chấp hành ý kiến của chính quyền, dân Yên Minh đã dừng khai thác.

Thế nhưng đến năm 2004, Công ty CP Trường Sinh lại được UBND tỉnh Nam Định ra quyết định đồng ý cho khai thác đá tại đây. Sau 8 năm công ty này khai thác, tháng 9/2012, hàng trăm người dân xã Yên Minh đã làm đơn tố cáo gửi đến các cơ quan chức năng của tỉnh Nam Định và một số cơ quan Trung ương về việc chính quyền cho phép Công ty CP Trường Sinh khai thác đá ở nơi mà tỉnh và huyện từng ra văn bản chỉ đạo cấm khai thác đá (vì là điểm cao quân sự).

Hơn 2 tháng trôi qua, mọi lá đơn tố cáo, kiến nghị của dân gửi lên xã, huyện và tỉnh Nam Định đều không có hồi âm, khiến nhân dân xã Yên Minh bức xúc. Nhiều người dân đã bỏ chợ, bỏ việc đến mỏm Ông Voi để canh giữ, không cho Công ty CP Trường Sinh tiếp tục khai thác đá.

Chị Nguyễn Thị Dung, 40 tuổi (thôn Ba Thượng, xã Yên Minh) cho biết: “Khổ lắm nhà báo ạ, khoảng 3 tháng nay người dân chúng tôi chỉ có đi đòi núi. Có lúc đang mang rau ra chợ bán, nghe bà con thông báo “núi nhà mình lại bị xà xẻo”, thế là đành mang rau về, chạy ra để canh núi”.

 

Hàng trăm bà con ở Yên Minh kéo nhau đi giữ núi. Ảnh: M.L

 

Ông Đào Xuân Nhân, 60 tuổi ở xã Yên Minh khẳng định: “Núi Ông Voi và chùa Suối (cách mỏm Ông Voi khoảng 200m) là di tích lịch sử. Nơi đây từng nuôi giấu cán bộ cách mạng, cũng là nơi họp chi bộ đầu tiên của xã Yên Minh. Thậm chí, có cán bộ cách mạng đã bị địch bắt tại chùa Suối. Theo giấy tờ của UBND tỉnh Nam Định và của các cơ quan chức năng, Công ty CP Trường Sinh chỉ được phép khai thác đá ở Mỏm Sếu của núi Phương Nhi. Vậy tại sao Công ty CP Trường Sinh lại khai thác đá ở mỏm Đầu Ông Voi?”. 

Tuy nhiên ông Vũ Văn Vui - Phó Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Ý Yên lại cho biết: Mỏm Sếu hay mỏm Ông Voi thực ra chỉ là một địa danh nằm trên dãy núi Phương Nhi. Sở dĩ có hai tên gọi khác nhau là do cách gọi khác nhau của người dân hai xã Yên Lợi và Yên Minh. Người dân xã Yên Minh gọi là mỏm Ông Voi, còn người dân Yên Lợi thì gọi là mỏm Sếu”.

Ông Vui khẳng định: “Trên bản đồ địa giới hành chính, toàn bộ dãy núi Phương Nhi nằm gọn trong địa bàn xã Yên Lợi, không hề giáp ranh với Yên Minh. Năm 2003, khi chúng tôi làm thủ tục cho Công ty CP Trường Sinh để UBND tỉnh ra quyết định thu hồi đất cho Công ty CP Trường Sinh thuê, trên bản đồ không thể hiện việc xã Yên Minh xâm canh hay xã Yên Lợi phụ canh (nói cách khác là không thể hiện việc đổi đất của nhân dân 2 xã - PV). Trước năm 2002, dân 2 xã Yên Minh và Yên Lợi tự phát khai thác đá, sau đó bên quân sự không cho khai thác. Còn sau đó, mỏm núi không còn là điểm cao quân sự nữa là do chúng tôi căn cứ vào bản thỏa hiệp của Bộ chỉ huy quân sự Quân khu 3 và Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Nam Định. Từ căn cứ này chúng tôi mới tham mưu để tỉnh ra quyết định thu hồi đất và Sở Tài Nguyên và Môi trường tỉnh ký hợp đồng cho thuê 30 năm. Việc chùa Suối cách khu vực khai thác đá 200m là quần thể di tích lịch sử, chúng tôi chưa nghe thấy vì đây là việc của bên… văn hóa”.

Theo tài liệu của chúng tôi thu thập được, việc khai thác đá tại mỏm Sếu của Công ty CP Trường Sinh có đầy đủ giấy tờ hợp pháp như: Đăng ký kinh doanh, ngành nghề kinh doanh, quyết định thu hồi đất của UBND tỉnh Nam Định, hợp đồng thuê đất do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Nam Định ký (UBND tỉnh ủy quyền) cho Công ty CP Trường Sinh thuê để khai thác đá vv… Nhất là biên bản quy định mốc giới khai thác đá tại mỏm Sếu núi Phương Nhi của Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Nam Định, đã chỉ rõ khai thác tại điểm cao 41,7, có vị trí từng mốc giới. Theo đó, mốc A trên thực địa nằm phía Bắc núi Phương Nhi; mốc B trên thực địa cách chùa 200m; mốc C trên thực địa tại tường bao phân định ranh giới nhà của ông Trần Văn Sông và Trần Văn Gặp; mốc D là ngã 3 đường mòn (phía Đông điểm cao 41,7).

Theo ông Hà Quang Thiện, Phó Chủ tịch UBND huyện Ý Yên thì huyện đã báo cáo vụ việc lên tỉnh và phía huyện cũng đã chủ động chỉ đạo các cơ quan chuyên môn vào cuộc. Thường trực Huyện ủy cũng có nhiều cuộc họp để chỉ đạo làm rõ. Tuy nhiên, đây là vụ việc phức tạp nên không thể giải quyết ngày một, ngày hai.

Trong khi chính quyền địa phương chưa tìm ra hướng giải quyết thì tình hình an ninh ở Yên Minh nói riêng, Ý Yên nói chung đang nóng lên từng ngày.

 

Không biết bao giờ vấn đề này mới có lời giải?