"3 năm trước tôi đã gửi tâm thư cho gia đình Trịnh, nhưng..."

>> Tác quyền ca khúc Trịnh Công Sơn: “Đây là chuyện phải làm”
>> “Giờ đây, ai cũng thận trọng khi sử dụng nhạc Trịnh”

Mức phí 300.000 đồng/bài là không hợp lý

- Liên quan đến việc thu phí bản quyền đối với các tác phẩm của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, với tư cách là giám đốc Trung tâm (VCPMC), theo ông, việc đòi mức phí tác quyền là 300.000 đồng/bài đã hợp lý chưa?

- Trước hết phải xem mức thu 300.000đồng/bài là cao hay thấp? Tôi cho rằng 300.000 có thể là cao, nhưng cũng có thể là thấp. Nếu ở phòng trà lớn thì đó là thấp, còn ở những phòng trà nhỏ thì đó lại là cao. Nếu chỉ đưa ra mức phí chung như thế thì sẽ rất khó để tính và khó áp dụng trên đại trà được.

Để xác định tiền bản quyền phải phụ thuộc vào doanh thu của các phòng trà, vào diện tích, số ghế ngồi và đẳng cấp của sự sang trọng (tức là giá cả mà khách phải trả khi đến đó). Nói chung là khá khó khăn và phức tạp. Đây là cách tính khoa học nhất mà trên thế giới và các văn bản của nhà nước cũng đã hướng dẫn như vậy.

- Nghĩa là mức thu đó sẽ rất khó thực hiện được?

Nhạc sĩ Phó Đức Phương.

- Tôi cho là không thực hiện được bởi nó không hợp lý. Không thể cào bằng tất cả các cơ sở được vì mỗi nơi mỗi khác. Cần phải có cách tính chi tiết và rõ ràng hơn nữa.

- Vậy với kinh nghiệm trong 6 năm hoạt động, Trung tâm có đứng ra đề nghị với gia đình nhạc sĩ Trịnh Công Sơn để thực hiện việc thu phí bản quyền hay không?

- Cách đây 3 năm, bản thân tôi hiểu rất rõ sự vi phạm bản quyền đối với những ca khúc của anh Sơn nên đã viết một bức tâm thư gửi cho gia đình anh Sơn rằng hãy uỷ thác quyền bảo vệ cho chúng tôi nhưng không nhận được câu trả lời. Mấy hôm nay, qua báo chí, tôi được biết là gia đình anh Sơn sẽ nhờ đến sự giúp đỡ của Trung tâm nhưng đó mới chỉ là ý định thôi chứ chưa thấy đặt vấn đề gì cụ thể cả.

- Như vậy phải chăng là gia đình nhạc sĩ Trịnh Công Sơn chưa tin tưởng vào khả năng của Trung tâm hay vì một lý do nào đó?

- Tôi xin được nói rằng hiện Trung tâm đang nhận được sự uỷ quyền của 1.200 tác giả trong nước và gần 2,5 triệu tác giả nước ngoài. Có thể gia đình anh Sơn cho rằng mức thu của chúng tôi thấp hơn so với giá trị và tên tuổi của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Bởi cách tính của chúng tôi là thu đại trà, chỉ thu theo tần suất sử dụng chứ không căn cứ theo tên tuổi của tác giả. Nhưng bù lại, những tác giả lớn thì tần suất sử dụng sẽ nhiều lần hơn, có nhiều bài được sử dụng hơn thì doanh thu cũng sẽ cao hơn.

Trên thế giới cũng không ai có thể phân hạng tác giả theo loại A,B,C... để đưa ra mức tính riêng theo tên tuổi của mỗi tác giả được.

Nếu thấy bất hợp lý, đừng dùng nữa

- Ông có cho rằng vì mức phí này mà người ta sẽ “tẩy chay” nhạc của TCS?

- Không biết quan điểm của gia đình anh Sơn thế nào chứ tôi thì ủng hộ giải pháp sòng phẳng như vậy. Nếu nơi nào cho rằng cái giá đó cao thì họ đừng dùng nữa, “thuận mua vừa bán”. Tuy nhiên, không phải là “anh không dùng nữa” mà là “gia đình Trịnh không cho anh dùng nữa” nếu anh trả giá thấp hơn yêu cầu. Tôi ủng hộ cách sử dụng như vậy và tự cuộc sống nó sẽ điều chỉnh. Và có thể, sau 1 tháng việc kinh doanh của nhà hàng đó giảm sút thì tự khắc họ sẽ phải tìm đến để đăng ký sử dụng thôi.

Chúng tôi đã gặp một thực tế khi đến làm việc với các siêu thị đề nghị trả tiền bản quyền cho các nhạc sĩ thì họ bảo: Chúng tôi bán hàng là chính chứ có kinh doanh nhạc đâu. Và họ cam kết không dùng nữa. Nhưng sau một thời gian, thấy công việc kinh doanh giảm sút thì siêu thị đó gọi điện cho chúng tôi để đăng ký sử dụng.

- Sự việc này đã khiến nhiều người đặt câu hỏi: Không chỉ đối với nhạc sĩ Trịnh Công Sơn mà những nhạc sĩ khác cũng đang bị “sử dụng chùa” thì sẽ được xử lý như thế nào?

- Trung tâm này thành lập đã được 6 năm, nhân đây tôi cũng bày tỏ một cách mạnh mẽ và thống thiết rằng chúng tôi mới chỉ đòi được 5%, còn trên 95% quyền lợi thực của các nhạc sĩ vẫn đang bị thất thoát và xâm hại. Vì phần lớn các tụ điểm ca nhạc, các phòng trà, các quán café... có sử dụng nhạc, chúng tôi mới thu được rất ít.

Riêng các phòng trà ở TP HCM thì chúng tôi chưa thu được gì vì số lượng quá nhiều, không thể kiểm soát hết được. Chúng tôi cần sự ủng hộ mạnh mẽ hơn nữa của cơ quan quản lý nhà nước, cần sự chia sẻ và ý thức tuân thủ luật pháp cao hơn nữa của các tổ chức và cá nhân thì mới thực hiện; Cần những chế tài đủ mạnh thì mới thực hiện được.

- Xin cảm ơn nhạc sĩ!

Thanh Hà