30.000 tỷ đồng và rào cản của dân nghèo

Gói hỗ trợ 30.000 tỷ đồng liệu có đưa những căn hộ thế này tới với người nghèo? Ảnh: TG.

Mục tiêu lớn nhất của gói hỗ trợ này là giúp những đối tượng thu nhập thấp và trung bình có cơ hội mua nhà. Tuy nhiên, giá nhà quá cao cũng như đối tượng ưu tiên chưa thực sự hợp lý vẫn đang là những rào cản quá lớn cho những người dân nghèo.

Giá vẫn quá cao

Nhiều chuyên gia cùng chung đánh giá, gói 30.000 tỷ đồng với lãi suất 6%/năm trong vòng 3 năm sẽ khó tác động đến thị trường bất động sản (BĐS), khi vấn đề cốt lõi là việc giá nhà vẫn còn quá cao chưa được giải quyết. Trên thực tế lãi suất thấp không phải là lý do lớn nhất khiến người dân quyết định vay ngân hàng để mua nhà thời điểm này.

Không nên quá kỳ vọng vào gói vốn này còn bởi nhiều lý do. Trước hết, đối tượng được tham gia vay gói vốn 30.000 tỷ đồng là người thu nhập thấp. Trên thực tế với thực trạng giá cả nhà đất hiện nay, thu nhập của người lao động cũng khó có khả năng chi trả góp cho ngân hàng để mua nhà ở, cho dù lãi suất được ưu đãi 6%/năm. Giá nhà chung cư rẻ nhất hiện nay cũng đang giao động phổ biến từ 13-15 triệu đồng/m2. Từ đó không loại trừ tình trạng người mua nhà thuộc diện thu nhập thấp được mua căn hộ với lãi suất ưu đãi 6%/năm rồi sau đó bán “suất” cho người khác. Vì vậy, nhiều ý kiến cho rằng, đối với BĐS, nên để thị trường tự điều chỉnh và điểm mấu chốt trong việc giảm hàng tồn kho chính là điều chỉnh về giá.

TS Trần Du Lịch, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách, tài chính tiền tệ quốc gia đã thừa nhận, chính sách ưu đãi lãi suất cho người thu nhập thấp mua nhà, với gói vốn vài chục ngàn tỷ đồng không thể tác động ngay đến thị trường. Thanh khoản thị trường BĐS khó có thể được cải thiện trong thời gian ngắn, cho dù đã có nhiều nỗ lực để làm ấm thị trường nhà đất. Theo ông Lịch, để giải quyết bài toán hàng tồn kho BĐS, cần có sự nỗ lực từ nhiều phía. Ngoài việc ưu đãi lãi suất và hỗ trợ tín dụng thì các chủ đầu tư cũng chấp nhận “cắt lỗ” bằng cách giảm giá bán. Giá BĐS hiện đã giảm hơn so với 3 năm trước, song thực tế vẫn còn cao.

Vay lo, trả càng… lo

Theo dự thảo thông tư hướng dẫn việc thực hiện cho vay hỗ trợ mua nhà theo Nghị quyết 02/NQ-CP đã được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố, người dân có nhu cầu mua nhà ở xã hội không nằm trong đối tượng được vay nguồn vốn rẻ này.

Lý do mà NHNN loại đối tượng này ra khỏi dự thảo là để đúng với Nghị quyết 02/NQ-CP. Tuy nhiên, về vấn đề này, ông Hồ Quang Chiến (ở khu tập thể Bệnh viện E, Hà Nội), người đang có ý định mua nhà ở xã hội cho biết: “Đó là gói hỗ trợ cho những người thu nhập thấp. Chúng tôi cũng là những người thu nhập thấp. Vợ tôi mất việc đã gần chục năm nay. Một mình lương cán bộ Xí nghiệp 26/3 của tôi nuôi cả nhà. Bây giờ sao lại loại những đối tượng như chúng tôi ra? Trong khi, trong dự thảo có quy định cho người vay mua nhà ở thương mại thì được vay vốn ưu đãi, còn người dân có nhu cầu mua nhà ở xã hội thì lại không được vay ưu đãi là bất hợp lý". Thực tế nhu cầu mua nhà xã hội của người dân rất lớn. Hầu hết họ đều cho rằng cơ chế đó chưa thỏa đáng.

Người không được vay thì thế, với những người thuộc đối tượng được vay lại đang lấn cấn trong quyết định vay hay không. Điều kiện để được vay khá khắt khe. Theo NHNN, những đối tượng thuộc diện được vay vốn hỗ trợ sẽ vẫn phải có tài sản thế chấp cho các ngân hàng, trong khi đó đa số những người thu nhập thấp đều không có tài sản thế chấp để vay vốn.

Chị Nguyễn Thị Mai, hiện đang thuê nhà ở ngõ Quan Thổ 1, Tôn Đức Thắng, Đống Đa, Hà Nội cho biết thông tin cho vay mua nhà lãi suất 6%/năm khiến gia đình chị rất mừng vì hy vọng sẽ mua được nhà. Nhưng khi thấy lãi suất chỉ cố định trong 3 năm đầu thì chị không khỏi băn khoăn lo lắng. “Tính toán mua một căn hộ chung cư giá 800 triệu đồng, được vay 80% giá trị căn hộ (640 triệu đồng). Nếu lãi suất 6%/năm cố định trong 10 năm, trung bình tôi sẽ phải trả cả gốc và lãi khoảng 7 triệu đồng/tháng. Tuy rất cao so với thu nhập gia đình, nhưng đó là con số còn nhìn thấy để tính toán lo liệu được. Nhưng lỡ sau 3 năm, lãi suất tăng cao hơn, thì chúng tôi lúc đấy đã “đâm lao phải theo lao”, tiền đâu mà trả lãi ngân hàng?”, chị Mai băn khoăn.