40 năm khúc tráng ca Quảng Trị (5): Những trang nhật ký xúc động

> 40 năm khúc tráng ca Quảng Trị (1): Cuộc tấn công bão táp/ 40 năm khúc tráng ca Quảng Trị (2): Hồi ức của vị tướng/ 40 năm khúc tráng ca Quảng Trị (3): Paris nín thở ngóng tin Quảng Trị/ 40 năm khúc tráng ca Quảng Trị (4): Sở chỉ huy đặc biệt

Trang đầu lá thư nổi tiếng của liệt sỹ Lê Văn Huỳnh gửi gia đình.

Tiếng gọi hồn thiêng sông núi

Có rất nhiều lá thư, những trang nhật ký, tâm sự… của người chiến sĩ Thành cổ gửi gắm lại hậu phương được viết ra trước, trong và sau cuộc chiến tàn khốc này. Tâm sự của chiến sĩ Đỗ Minh Quang, người Hà Nội, thuộc Tiểu đội Thông tin 2W, Tiểu đoàn bộ binh Trung đoàn 101, Sư đoàn 32 khiến chúng tôi không khỏi xúc động.

Anh Quang viết: “Từ lúc nhập ngũ đến ngày chiến dịch Quảng Trị bắt đầu, chúng tôi chưa được về thăm gia đình, cũng có nhiều tâm sự phải gửi gắm lại hậu phương. Chúng tôi tranh thủ viết thư cho người thân. Xin giấy, xin phong bì, xin tem. Hết phong bì thì gấp bằng giấy. Hết giấy thì xé sổ. Hết tem thì thả thư không tem xuống đường. Thế là khi đi qua chắn tàu phố Trần Phú, Điện Biên Phủ, Nguyễn Thái Học, Nam Bộ, Cửa Nam… thư bay xuống đường như bươm bướm. May mắn cho tôi là nhà ở ngay phố Tống Duy Tân nên sau ít phút gia đình tôi đã nhận được thư không dùng tem, không qua bưu điện.

Tàu đến ga Hàng Cỏ khoảng 12 giờ trưa và dừng lại thay đầu máy mất 45 phút. Thật bất ngờ khi thấy mẹ tôi và các em ra ga chia tay tôi. Cả đoàn tàu dài hàng ngàn người ra trận chỉ có hai gia đình biết tin kịp ra tiễn đưa. Đơn vị đã quán triệt đến ga không ai được phép xuống tàu.

Tôi lưỡng lự không biết xử trí ra sao. Thạc nói với anh Tuyến: “Gia đình Quang đấy, anh báo cấp trung đội cho Quang xuống tàu gặp gia đình”. Được sự đồng ý của trung đội trưởng và tiểu đoàn trưởng, tôi xuống sân ga gặp gia đình. Tàu từ từ chuyển bánh, phút chia tay thật nghẹn ngào. Hình như tôi không nói được câu gì với gia đình ngoài câu: “Con đi nhé”. Mẹ tôi rơm rớm nước mắt. Tôi vẫy tay, tiểu đội vẫy tay, cả toa tàu vẫy tay và cả đoàn tàu vẫy tay. Sau đó là một khoảng thời gian im lặng. Lúc này, tôi là người hạnh phúc nhất, còn mọi người nghĩ gì? Chắc ai cũng nhớ về người thân của mình và mong ước được gặp lần cuối trước lúc đi xa… ”.

Đại tá Nguyễn Hải Như, nguyên Tham mưu trưởng Ban Chỉ huy Bảo vệ Thành cổ và Thị xã Quảng Trị tâm sự: “Trong trận chiến, hậu phương là nguồn động viên rất lớn như thư từ, điện báo. Cũng là nơi để chiến sĩ gửi gắm tâm sự, quyết tâm chiến thắng giặc thù. Trong trận địa ác liệt, nhận được tin bà xã mới đẻ cũng làm ấm lòng. Niềm vui khôn tả”.

Ngừng một lát, Đại tá Hải Như bồi hồi: “Những năm tháng cam go, một sống hai chết, không trở về… Đang là học sinh ngồi trên ghế nhà trường, nghe theo tiếng gọi của hồn thiêng sông núi, tình nguyện vào lính như bao người bạn cùng trang lứa. Biết bao nhiêu đồng độ̣i đã nằm lại chiến trường. Những dòng tâm sự của họ là di vật vô giá, thấy được sự tàn khốc của chiến tranh”.

Bi tráng

Ngược lại lịch sử hơn 40 năm về trước, biết bao thế hệ cha anh đã phải tạm gác đèn sách lên đường chiến đấu đòi lại món nợ cho non sông. 40 năm sau mùa hè đỏ lửa ấy, Quảng Trị thanh bình và tươi đẹp. Chúng tôi rải bước trên con đường dẫn vào Thành cổ, rồi từ Thành cổ ra bờ Thạch Hãn, không gian rộng rãi rợp mát dưới những tán cây xanh tốt, không khỏi xúc động nhớ lại chuyện xưa, nhớ đến các anh - những người đã ngã xuống nơi đây, những người đã hóa thân thành sống nước, thành cát trắng, thành nắng rát, thành mưa dai dẳng của mùa mưa Trị Thiên năm ấy.