60 năm ngành Dân số - Vì một Việt Nam phát triển bền vững: "Chìa khóa" giúp phụ nữ dân tộc thiểu số sinh con đúng chính sách dân số

Phú Yên: Lợi ích nhiều mặt từ việc thực hiện tốt chính sách dân số

GiadinhNet - Những năm qua, công tác dân số, sức khỏe sinh sản/kế hoạch hóa gia đình của Phú Yên luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của các cấp ủy đảng, chính quyền; thu hút sự tham gia tích cực của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân trong tỉnh.

Chính sách đúng đắn

Đây là một trong những chủ trương, chính sách nhất quán của Đảng, Nhà nước đối với công tác dân tộc và bình đẳng giới trước thực trạng phụ nữ nghèo sống ở vùng sâu, vùng xa là đồng bào dân tộc thiểu số gặp rất nhiều khó khăn khi sinh con, nhất là thiếu thốn về kinh tế, phát sinh nhiều chi phí, tổn hại sức khỏe trong những tháng đầu tiên.

Để triển khai Nghị định số 39/2015/NĐ-CP của Chính phủ, Bộ Y tế đã chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội đã  xây dựng Thông tư liên tịch số 07/2016 ban hành ngày 15/4/2016 quy định chi tiết Nghị định số 39/2015/NĐ-CP. Thực hiện chủ trương của Chính phủ về việc cắt giảm các thủ tục hành chính, ngày 28/12/ 2018 Bộ Y tế ban hành Thông tư số 45/2018/TT-BYT sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư liên tịch số 07/2016 quy định chi tiết Nghị định số 39/2015/NĐ-CP quy định chính sách hỗ trợ cho phụ nữ thuộc hộ nghèo là người dân tộc thiểu số khi sinh con đúng chính sách dân số.

Nghị định số 39/2015/NĐ-CP quy định rõ, đối tượng được hỗ trợ là phụ nữ người dân tộc thiểu số hoặc phụ nữ là người Kinh có chồng là người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo, cư trú tại các đơn vị hành chính thuộc vùng khó khăn sẽ được nhận trực tiếp 2 triệu đồng/người bằng tiền mặt từ tháng đầu sau khi sinh con.

Triển khai cụ thể tới từng địa phương

Để triển khai thực hiện Nghị định số 39/2015/NĐ-CP và các thông tư  hướng dẫn, Bộ Y tế đã ban hành một số văn hướng dẫn lập và triển khai kế hoạch thực hiện tới Sở Y tế, Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa Gia đình (DS – KHHGĐ) các tỉnh, thành phố. Bộ Y tế, Tổng cục DS-KHHGĐ đã tổ chức các lớp tập huấn, tư vấn pháp lý và phổ biến các văn bản mới dưới nhiều hình thức, tiến hành nhiều cuộc kiểm tra, giám sát hỗ trợ nhằm tháo gỡ khó khăn tại địa phương. Tổ chức hội thảo Sơ kết và hội thảo Tổng kết 5 năm (2015-2020) về kết quả thực hiện Nghị định nhằm đánh giá tình hình thực hiện Nghị định theo từng giai đoạn đồng thời cũng thảo luận giải đáp những vấn đề khó khăn, vướng mắc và bàn các giải pháp tháo gỡ trong quá trình triển khai thực hiện và báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Tại địa phương, UBND cấp tỉnh chỉ đạo các cơ quan Y tế, Tài chính, Lao động-Thương binh và Xã hội phối hợp thực hiện theo thẩm quyền, có trách nhiệm trong việc rà soát đối tượng, tuyên truyền phổ biến chính chính sách, kiểm tra, giám sát. Sở Y tế, Chi cục DS - KHHGĐ các tỉnh, thành phố phối hợp với Sở Tài chính để lập dự toán kinh phí thực hiện chính sách hỗ trợ trên địa bàn tỉnh, thành phố vào dự toán ngân sách địa phương, trình cấp có thẩm quyền quyết định theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước nhằm thực hiện đúng quy định kinh phí hỗ trợ do ngân sách địa phương bảo đảm từ nguồn chi bảo đảm xã hội theo phân cấp ngân sách hiện hành. Chi cục DS - KHHGĐ các tỉnh, thành phố chỉ đạo đội ngũ công chức dân số và cộng tác viên dân số phối hợp với các cơ quan chức năng liên quan tại địa phương rà soát tổng hợp các đối tượng phù hợp đúng văn bản hướng dẫn, phối hợp với UBND các xã thực hiện chi trả kinh phí hỗ trợ cho đối tượng kịp thời, đúng và đủ số tiền của đối tượng được hưởng.

Kết quả hỗ trợ cho đối tượng trong 5 năm (2015-2020): Trong 5 năm, theo số liệu báo cáo của các tỉnh, thành phố kết quả chi trả cho đối tượng thực hiện Nghị định số 39/2015-NĐ-CP tính từ thời điểm tháng 6/2015-30/9/2020 cụ thể như sau: Tổng số đối tượng đã được hỗ trợ là 73.759 người; Tổng kinh phí là 147 tỷ 519 triệu đồng. 20 tỉnh đạt kết quả cao nhất với 61.991 người, kinh phí là 123 tỷ 983 triệu đồng.

Thực tế, trong suốt quá trình triển khai Nghị 39/2015/NĐ-CP các tỉnh cũng gặp nhiều khó khăn, vướng mắc như: một số tỉnh xảy ra tình trạng số đối tượng có sự biến động theo chiều hướng giảm so với danh sách đã được phê duyệt; đến thời điểm cấp phát, nhiều đối tượng lại tiếp tục có con thứ ba; nhiều đối tượng sinh một hoặc hai con nhưng lâu dài thì chưa thực sự quyết tâm thực hiện đúng chính sách dân số nên không dám nhận tiền hỗ trợ…

Từ thực tế đó, đòi hỏi ngành dân số nhiều nỗ lực hết mình trong suốt những năm qua để việc tuyên truyền, vận động người dân, nhất là những hộ dân tộc thiểu số nghèo nhận thức đầy đủ hơn về lợi ích của việc sinh con đúng chính sách dân số cũng như sự quan tâm của Nhà nước tới đồng bào qua sự hỗ trợ này nhằm phát huy hơn nữa tác dụng của Nghị định số 39/2015/NĐ-CP đối với việc thực hiện chính sách dân số của người dân.

Có thể khẳng định, Nghị định số 39/2015/NĐ-CP là cơ sơ pháp lý triển khai một chính sách nhân văn đối với đồng bào dân tộc thiểu số nói chung và phụ nữ nghèo cư trú ở vùng sâu, vùng xa là đồng bào dân tộc thiểu số sinh con đúng chính sách dân số nói riêng. Chính sách đã nhận được sự quan tâm đặc biệt của phụ nữ nghèo là người dân tộc thiểu số khi sinh con đúng chính sách dân số và có tác động lớn đến đối tượng thụ hưởng chính sách. Việc triển khai thực hiện chính sách hỗ trợ này thể hiện chính sách nhất quán của Đảng và Nhà nước ta về công tác dân tộc và dân số. Các ban ngành đã phối hợp và chung tay triển khai thực hiện chính sách nên đã động viên các gia đình người dân tộc thiểu số thực hiện tốt hơn chính sách dân số-Kế hoạch hóa gia đình, đặc biệt là đối với vùng có mức sinh cao.

Như vậy, thành công của Nghị định 39/2015/NĐ-CP được triển khai rộng khắp trên 53 tỉnh thành trong 5 năm qua đóng góp một phần cho thành công nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết số 137/NQ-CP ngày 31/12/2017 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế xã hội 5 năm 2016 – 2020, là tiền đề đóng góp Chương trình mục tiêu quốc gia Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 – 2030.