Áp lực kép “giỏi việc nước, đảm việc nhà”
Với những nữ doanh nhân thành công, hẳn từng nhận được câu hỏi từ một phóng viên: "Làm sao bà cân bằng giữa công việc với chăm sóc gia đình?" nhưng hẳn sẽ không có ai hỏi những người đàn ông có thành tựu cao trong sự nghiệp: "Làm sao ông cân bằng giữa việc chống dịch với chăm sóc vợ cơn?". Người phụ nữ có sự nghiệp riêng vẫn luôn được kỳ vọng phải cáng đáng chu tất việc nhà, nếu không họ chỉ được coi là thành công một nửa.
Ra đời vào năm 1989 do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phát động, phong trào "Giỏi việc nước, đảm việc nhà" đặt ra yêu cầu cho các nữ công nhân viên lao động trong thời kỳ đổi mới đất nước phải thay đổi để đáp ứng những yêu cầu khắt khe của lịch sử: vừa làm hậu phương ưu tú vững chắc, vừa đủ sức gánh vác những nhiệm vụ mới của cách mạng Việt Nam.
Ảnh: @NPR
Tuy nhiên, sự phân công nhiệm vụ này chỉ phù hợp với bối cảnh thời chiến và những năm đổi mới, khi nam giới vẫn là lực lượng tham chiến chính. Khi chiến tranh đã kết thúc, nam giới không còn phải ra chiến trường, sự phân công nhiệm vụ giới này đã không còn phù hợp.
Áp lực "giỏi việc nước, đảm việc nhà" khiến phụ nữ thời hiện đại có nhiều trách nhiệm hơn trước. Hiện nay, phần lớn phụ nữ làm việc ca một ở văn phòng và "ca hai" ở nhà. Theo báo cáo phân tích dựa trên số liệu Điều tra Lao động - Việc làm của Tổ chức Lao Động quốc tế, phụ nữ trung bình dành 20,2 giờ mỗi tuần làm việc nhà (tương đương với 2,5 ngày làm việc); trong khi nam giới là 10,7 giờ.
Ảnh: The New York Times
Đại học British Columbia, Canada từng tiến hành một nghiên cứu quan sát 326 trẻ em từ 7 đến 10 tuổi và cha mẹ của chúng để xem cách lựa chọn nghề nghiệp tương lai. Kết quả, những cô con gái có cha không bao giờ làm việc nhà sẽ có khái niệm bất bình đẳng giữa nam và nữ khi chọn nghề. Chúng chỉ dám chọn những nghề truyền thống dành cho phái nữ như y tá hay nội trợ. Còn những đứa trẻ có cha mẹ chia sẻ công việc nhà và chăm sóc con cái, con gái sẽ không bị ràng buộc bởi suy nghĩ giới tính khi chọn nghề. Chúng dám "dấn thân" vào các nghề nghiệp truyền thống của nam giới như sĩ quan quân đội hay CEO. Nghiên cứu đưa ra kết luận: "Người cha làm việc nhà càng nhiều, sự lựa chọn nghề nghiệp của con gái càng táo bạo và đa dạng hơn".
Theo nhiều nghiên cứu khoa học khác, khi nam giới làm việc nhà, gia đình có xu hướng giảm cãi vã, giảm nguy cơ ly hôn và họ có thể tăng khả năng thấu cảm cũng như kéo dài tuổi thọ.
Nữ Thủ tướng Jacinda Ardern hạ sinh con gái đầu lòng chỉ sau hơn một năm nhậm chức. Đây là lần đầu tiên tại New Zealand và lần thứ hai trên thế giới có một nữ nguyên thủ sinh con trong thời gian đương nhiệm. Bà Jacinda Ardern lập tức trở thành một biểu tượng nữ quyền đặc sắc, truyền cảm hứng mạnh mẽ cho phụ nữ toàn thế giới. Vừa điều hành đất nước ở cương vị cao nhất, vừa thực hiện công việc làm mẹ là điều mà không phải ai cũng có đủ sức lực và dám đương đầu. Bạn trai của nữ Thủ tướng New Zealand - ông Clarke Gayford - tiết lộ, hằng ngày bà Jacinda Ardern dậy vào lúc 5h30 sáng và làm việc cho đến đêm khuya. Sáu tuần sau sinh, bà đã quay trở lại với công việc. Nhưng để làm được "điều phi thường" như bà Jacinda Ardern phải nói đến người "đối tác tuyệt vời" đó là ông Clarke. Kể từ khi có con, ông Clarke Gayford đã chủ động gác lại sự nghiệp truyền hình của mình để ở nhà làm một bảo mẫu toàn thời gian, chăm sóc và nuôi dạy con gái, nấu ăn, làm việc nhà. Ông cũng tranh thủ đến văn phòng Thủ tướng để ăn trưa và nhắc bà uống thuốc bổ đúng giờ, ngủ đủ giấc. Đây không phải là một điều bất thường bởi mỗi gia đình sẽ có một cách phân công riêng. Nhưng nó trở nên thật khác biệt và đáng ngưỡng mộ vì trong bài toán "cả vợ và chồng đều đi làm, ai nên ở nhà chăm con?" thì câu trả lời thường là "người phụ nữ".
Ảnh: The New York Times
Suy cho cùng, vai trò của mỗi giới là sản phẩm được nhào nặn từ các nền văn hoá và xã hội khác nhau. Chính vì vậy, việc nhà không nên được ấn định là công việc cho bất kỳ giới nào. Bất bình đẳng đối với phụ nữ về chất lượng việc làm và phát triển nghề nghiệp cũng bắt nguồn từ trách nhiệm kép mà họ phải gánh vác. Tuy đã có sự chuyển biến nhất định trong vấn đề chia sẻ việc nhà giữa các thành viên gia đình từ cha mẹ cho đến con cái, nhưng để đạt được bình đẳng trong gia đình vẫn còn là một chặng đường dài, đòi hỏi sự quan tâm chân thành, thấu hiểu sâu sắc và sự chủ động của nam giới trong việc san sẻ gánh nặng với bạn đời.
PV
4 khung giờ sinh Âm lịch dễ mở lối phú quý nhất: Hậu vận khiến người khác ghen tị
Đời sống - 36 phút trướcGĐXH - Có những giờ sinh Âm lịch được cho là mang theo nguồn năng lượng mạnh mẽ, giúp con người sở hữu trí tuệ sắc bén và mở ra cánh cửa giàu có bằng chính thực lực của mình.
Thông tin quan trọng: Hàng loạt thay đổi trong quy chế tuyển sinh đại học 2026, hàng nghìn thí sinh cần biết
Giáo dục - 3 giờ trướcGĐXH - Theo Thông tư số 06/2026/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT, quy chế tuyển sinh đại học 2026 có nhiều điểm mới. Thí sinh cần nắm rõ những quy định gì?
Dự báo vận mệnh từ Rằm tháng Giêng 2026 cho các con giáp Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Ngọ, Dậu, Tuất, Hợi
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH – Chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà đã dự báo những thay đổi bất ngờ cho các con giáp Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Ngọ, Dậu, Tuất, Hợi từ Rằm tháng Giêng dưới đây. Mọi người cùng tham khảo.
Hà Nội: Danh tính tài xế xe bán tải ép ngã 3 người đi xe máy trên phố Đỗ Mười
Pháp luật - 4 giờ trướcGĐXH - Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an phường Hoàng Mai (TP Hà Nội) đang tạm giữ tài xế Trần Anh Phương để làm rõ hành vi cố tình chèn ép xe máy chở theo trẻ nhỏ, khiến các nạn nhân ngã nhào xuống đường.
Người dân đội mưa xếp hàng ở Đền Trần Nam Định chờ 'lấy ấn' với giá 20.000 đồng
Đời sống - 5 giờ trướcGĐXH - Giữa màn mưa rạng sáng 15 tháng Giêng, hàng nghìn người dân vẫn kiên nhẫn xếp hàng dài tại Đền Trần Nam Định để chờ nhận lộc ấn đầu năm. Từ nửa đêm khai ấn đến thời điểm phát ấn lúc 5h sáng, không khí vừa trang nghiêm, vừa nhộn nhịp, tạo nên khung cảnh đặc biệt trong mùa lễ hội đầu xuân.
Tốt bụng nhưng không ngây thơ: 4 con giáp sống tình cảm nhưng cực kỳ thực tế
Đời sống - 5 giờ trướcGĐXH - Dưới đây là 4 con giáp tiêu biểu cho kiểu người "ngoài mềm trong cứng", càng trưởng thành càng dễ gặt hái thành công bền vững.
Hà Nội: Danh sách hơn 100 trường hợp vi phạm giao thông bị Camera AI phát hiện từ 1/3 - 2/3
Pháp luật - 5 giờ trướcGĐXH - Trong vòng 24 giờ (từ 1/3 - 2/3), hệ thống Camera AI đã ghi nhận tình trạng vi phạm vượt đèn đỏ và không đội mũ bảo hiểm tại nội đô ở mức cao, trong khi ý thức chấp hành trên các tuyến cao tốc có dấu hiệu tích cực hơn.
Khối không khí lạnh tràn về Hà Nội và miền Bắc có mạnh?
Thời sự - 7 giờ trướcGĐXH - Theo dự báo thời tiết, không khí lạnh tràn về có cường độ yếu, di chuyển lệch Đông nên tác động chủ yếu các phường khu vực Đông Bắc Bộ trong đó có Hà Nội.
Bắt quả tang 13 người nước ngoài đánh bạc tại tầng hầm khách sạn 5 sao nổi tiếng tại Nha Trang
Pháp luật - 7 giờ trướcGĐXH - Công an tỉnh Khánh Hòa tiến hành kiểm tra câu lạc bộ trò chơi điện tử có thưởng tại tầng hầm 1 khách sạn 5 sao tại Nha Trang phát hiện, bắt quả tang nhiều người quốc tịch nước ngoài đang có hành vi đánh bạc trái phép.
Những ngành nghề, trình độ đại học này được ưu tiên sử dụng khi thực hiện nghĩa vụ quân sự 2026
Đời sống - 7 giờ trướcGĐXH - Hướng dẫn số 6544/HD-BQP của Bộ Quốc phòng nêu rõ: Chú trọng tuyển chọn những công dân đã tốt nghiệp đại học, cao đẳng có ngành nghề phù hợp với nhu cầu bố trí, sử dụng của Quân đội. Theo đó, những ngành nghề, trình độ đại học nào được ưu tiên sử dụng khi thực hiện nghĩa vụ quân sự 2026?
Thời tiết Hà Nội giảm sâu nhất bao nhiêu độ khi gió mùa Đông Bắc tràn về?
Đời sốngGĐXH - Do ảnh hưởng của không khí lạnh, thời tiết Hà Nội có mưa, mức nhiệt thấp nhất phổ biến từ 16-18 độ.