Áp lực kép “giỏi việc nước, đảm việc nhà”
Với những nữ doanh nhân thành công, hẳn từng nhận được câu hỏi từ một phóng viên: "Làm sao bà cân bằng giữa công việc với chăm sóc gia đình?" nhưng hẳn sẽ không có ai hỏi những người đàn ông có thành tựu cao trong sự nghiệp: "Làm sao ông cân bằng giữa việc chống dịch với chăm sóc vợ cơn?". Người phụ nữ có sự nghiệp riêng vẫn luôn được kỳ vọng phải cáng đáng chu tất việc nhà, nếu không họ chỉ được coi là thành công một nửa.
Ra đời vào năm 1989 do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phát động, phong trào "Giỏi việc nước, đảm việc nhà" đặt ra yêu cầu cho các nữ công nhân viên lao động trong thời kỳ đổi mới đất nước phải thay đổi để đáp ứng những yêu cầu khắt khe của lịch sử: vừa làm hậu phương ưu tú vững chắc, vừa đủ sức gánh vác những nhiệm vụ mới của cách mạng Việt Nam.
Ảnh: @NPR
Tuy nhiên, sự phân công nhiệm vụ này chỉ phù hợp với bối cảnh thời chiến và những năm đổi mới, khi nam giới vẫn là lực lượng tham chiến chính. Khi chiến tranh đã kết thúc, nam giới không còn phải ra chiến trường, sự phân công nhiệm vụ giới này đã không còn phù hợp.
Áp lực "giỏi việc nước, đảm việc nhà" khiến phụ nữ thời hiện đại có nhiều trách nhiệm hơn trước. Hiện nay, phần lớn phụ nữ làm việc ca một ở văn phòng và "ca hai" ở nhà. Theo báo cáo phân tích dựa trên số liệu Điều tra Lao động - Việc làm của Tổ chức Lao Động quốc tế, phụ nữ trung bình dành 20,2 giờ mỗi tuần làm việc nhà (tương đương với 2,5 ngày làm việc); trong khi nam giới là 10,7 giờ.
Ảnh: The New York Times
Đại học British Columbia, Canada từng tiến hành một nghiên cứu quan sát 326 trẻ em từ 7 đến 10 tuổi và cha mẹ của chúng để xem cách lựa chọn nghề nghiệp tương lai. Kết quả, những cô con gái có cha không bao giờ làm việc nhà sẽ có khái niệm bất bình đẳng giữa nam và nữ khi chọn nghề. Chúng chỉ dám chọn những nghề truyền thống dành cho phái nữ như y tá hay nội trợ. Còn những đứa trẻ có cha mẹ chia sẻ công việc nhà và chăm sóc con cái, con gái sẽ không bị ràng buộc bởi suy nghĩ giới tính khi chọn nghề. Chúng dám "dấn thân" vào các nghề nghiệp truyền thống của nam giới như sĩ quan quân đội hay CEO. Nghiên cứu đưa ra kết luận: "Người cha làm việc nhà càng nhiều, sự lựa chọn nghề nghiệp của con gái càng táo bạo và đa dạng hơn".
Theo nhiều nghiên cứu khoa học khác, khi nam giới làm việc nhà, gia đình có xu hướng giảm cãi vã, giảm nguy cơ ly hôn và họ có thể tăng khả năng thấu cảm cũng như kéo dài tuổi thọ.
Nữ Thủ tướng Jacinda Ardern hạ sinh con gái đầu lòng chỉ sau hơn một năm nhậm chức. Đây là lần đầu tiên tại New Zealand và lần thứ hai trên thế giới có một nữ nguyên thủ sinh con trong thời gian đương nhiệm. Bà Jacinda Ardern lập tức trở thành một biểu tượng nữ quyền đặc sắc, truyền cảm hứng mạnh mẽ cho phụ nữ toàn thế giới. Vừa điều hành đất nước ở cương vị cao nhất, vừa thực hiện công việc làm mẹ là điều mà không phải ai cũng có đủ sức lực và dám đương đầu. Bạn trai của nữ Thủ tướng New Zealand - ông Clarke Gayford - tiết lộ, hằng ngày bà Jacinda Ardern dậy vào lúc 5h30 sáng và làm việc cho đến đêm khuya. Sáu tuần sau sinh, bà đã quay trở lại với công việc. Nhưng để làm được "điều phi thường" như bà Jacinda Ardern phải nói đến người "đối tác tuyệt vời" đó là ông Clarke. Kể từ khi có con, ông Clarke Gayford đã chủ động gác lại sự nghiệp truyền hình của mình để ở nhà làm một bảo mẫu toàn thời gian, chăm sóc và nuôi dạy con gái, nấu ăn, làm việc nhà. Ông cũng tranh thủ đến văn phòng Thủ tướng để ăn trưa và nhắc bà uống thuốc bổ đúng giờ, ngủ đủ giấc. Đây không phải là một điều bất thường bởi mỗi gia đình sẽ có một cách phân công riêng. Nhưng nó trở nên thật khác biệt và đáng ngưỡng mộ vì trong bài toán "cả vợ và chồng đều đi làm, ai nên ở nhà chăm con?" thì câu trả lời thường là "người phụ nữ".
Ảnh: The New York Times
Suy cho cùng, vai trò của mỗi giới là sản phẩm được nhào nặn từ các nền văn hoá và xã hội khác nhau. Chính vì vậy, việc nhà không nên được ấn định là công việc cho bất kỳ giới nào. Bất bình đẳng đối với phụ nữ về chất lượng việc làm và phát triển nghề nghiệp cũng bắt nguồn từ trách nhiệm kép mà họ phải gánh vác. Tuy đã có sự chuyển biến nhất định trong vấn đề chia sẻ việc nhà giữa các thành viên gia đình từ cha mẹ cho đến con cái, nhưng để đạt được bình đẳng trong gia đình vẫn còn là một chặng đường dài, đòi hỏi sự quan tâm chân thành, thấu hiểu sâu sắc và sự chủ động của nam giới trong việc san sẻ gánh nặng với bạn đời.
PV
Nửa cuối tháng 1 mở ra vận đỏ rực: Những con giáp được Thần Tài nâng đỡ
Đời sống - 17 phút trướcGĐXH - Bước vào nửa cuối tháng 1/2026, vận trình của một số con giáp bắt đầu chuyển biến tích cực rõ rệt.
Dự báo những thay đổi của con giáp Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Mùi, Thân, Dậu, Hợi
Đời sống - 24 phút trướcGĐXH - Chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà xem tử vi tuần mới từ 19 - 25/1/2026 của 12 con giáp. Con giáp Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Mùi, Thân, Dậu, Hợi sẽ có những thay đổi nào về tài lộc và tình cảm?.
Thêm 2 trường hợp nhận tin vui được cấp sổ đỏ năm 2026
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Theo Nghị quyết 254/2025/QH15, từ năm 2026, thêm hai trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu. Đó là những trường hợp nào?
Cận cảnh 2 kẻ dùng vật nghi súng cướp ngân hàng ở Gia Lai
Pháp luật - 2 giờ trướcGĐXH - Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Gia Lai huy động lực lượng truy bắt hai đối tượng dùng súng uy hiếp và cướp ngân hàng tại phường Hội Phú.
Khối không khí lạnh mạnh tăng cường tràn về, thời tiết Hà Nội và miền Bắc có mưa, rét đậm?
Thời sự - 2 giờ trướcGĐXH - Theo dự báo thời tiết, từ đêm ngày 20/1 đến ngày 21/1 miền Bắc lần lượt chuyển sang trạng thái mưa rét do ảnh hưởng của khối không khí lạnh mạnh. Cùng với mưa và gió mạnh, rét đậm có thể xảy ra vào ngày 22-23/1.
Tin sáng 20/1: Đón không khí lạnh, Bắc Bộ có nơi dưới 6 độ; nhặt được túi xách chứa tiền vàng, người phụ nữ trình báo công an
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Theo dự báo, do ảnh hưởng của đợt không khí lạnh nên từ ngày 21/01, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ trời chuyển rét, vùng núi và trung du Bắc Bộ khoảng ngày 22-23/01 có khả năng rét đậm, có nơi rét hại.
18 thủ khoa học sinh giỏi quốc gia lộ diện: Trường chuyên giữ vững ngôi đầu
Giáo dục - 3 giờ trướcBộ GD&ĐT công bố 18 thủ khoa HSGQG năm học 2025 - 2026 ở 13 môn thi, Hải Phòng và ĐHQG Hà Nội dẫn đầu với mỗi đơn vị có 3 thủ khoa.
Gần 100 trường đại học công bố lịch nghỉ Tết Bính Ngọ: ‘Kỷ lục’ nghỉ tới 43 ngày
Giáo dục - 12 giờ trướcTrong số những trường Đại học đã công bố lịch nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Lạc Hồng đang là trường có kỳ nghỉ dài nhất với 43 ngày.
Hà Nội: Phát hiện cơ sở dùng chất cấm sản xuất 300 tấn giò chả
Pháp luật - 13 giờ trướcCông an TP Hà Nội vừa phát hiện một cơ sở sản xuất, sử dụng hàn the trong chế biến giò chả số lượng lớn ở phố cổ.
Cảnh báo biến tướng của tội phạm 'bắt cóc online'
Pháp luật - 13 giờ trướcTrong năm 2025, toàn TPHCM có 77 vụ "bắt cóc online" nhưng chỉ riêng nửa đầu tháng 1/2026 đã ghi nhận thêm 16 vụ mới, cho thấy loại tội phạm này đang có dấu hiệu gia tăng nhanh, biến tướng phức tạp, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý người dân và trật tự an toàn xã hội, nhất là trong nhóm học sinh, sinh viên.
Cao Bằng: Nguy cơ lộ clip nhạy cảm từ camera giám sát gia đình
Đời sốngGĐXH - Hiện nay, việc lắp đặt camera giám sát tại các hộ gia đình trên địa bàn tỉnh Cao Bằng ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, bên cạnh lợi ích bảo vệ tài sản, thiết bị này đang trở thành mục tiêu tấn công của tội phạm mạng, gây ra những hệ lụy nghiêm trọng về an toàn thông tin và đời tư cá nhân.