Bán trái phép đất hiếm cho khách hàng Trung Quốc trong bao bì "chuẩn cơm mẹ nấu"

Trong vụ án bán trái phép quặng đất hiếm ở Yên Bái, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty CP Tập đoàn Thái Dương (Công ty Thái Dương) Bùi Văn Huấn bị đề nghị truy tố 3 tội: Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên; vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và gây ô nhiễm môi trường.

Kết luận điều tra cáo buộc Công ty Thái Dương đã khai thác, bán trái phép hơn 10.292 tấn quặng đất hiếm hàm lượng TREO 18 - 20%, trị giá 403 tỉ đồng và 280.846 tấn quặng sắt, trị giá 333 tỉ đồng tại mỏ Yên Phú (Yên Bái), qua đó hưởng lợi bất chính 736 tỉ đồng.

Theo kết luận điều tra, trong số khách hàng mua đất hiếm của Công ty Thái Sơn là Lưu Đức Hoa (người Trung Quốc). Ông Lưu Đức Hoa được xác định vốn kinh doanh tự do, từng thuê đất, mở xưởng chế biến tinh quặng đất hiếm tại Hải Phòng; chỉ đạo sản xuất, trộn tinh quặng đất hiếm để xuất khẩu sang Trung Quốc.

Theo đó, ông Lưu Đức Hoa đã mua 2.160 tấn quặng đất hiếm hàm lượng 14 - 17% (chưa được chế biến sâu) của Bùi Văn Huấn. Sau đó, Huấn chỉ đạo bị can Nguyễn Thanh Đoàn (Phó giám đốc Công ty CP Thương Bình Trường Sơn) vận chuyển số hàng này từ mỏ Yên Phú (Yên Bái) về các xưởng, thuê công nhân tinh chế lên hàm lượng từ 20 - 30%.

Do nguồn gốc quặng của Công ty Thái Dương không hợp pháp và hàm lượng 30% chưa đủ điều kiện xuất khẩu nên ông Hoa chỉ đạo nhân viên pha trộn thêm các hóa chất và phụ gia tạo thành hỗn hợp chất màu trắng đục.

Sau đó, đất hiếm được đóng gói trong các bao bì có sẵn nhãn hiệu "Bảo Khang Rice, Chuẩn cơm mẹ nấu, cơm dẻo mềm thơm đặc trưng. NET WEIGHT: 50 kg" nhằm ngụy trang, che giấu quặng đất hiếm. Cùng với đó, thuê Khâu Vỹ Bung, Giám đốc Công ty GUANGZHOU (trụ sở tại Trung Quốc), làm thủ tục xuất khẩu hàng hóa, khai báo là "Hỗn hợp chất Oxalate" nhưng thực chất là đất hiếm, từ Việt Nam sang Trung Quốc để hợp thức.

Khâu Vỹ Bung sau đó liên hệ và thuê Trần Đức, Giám đốc Công ty TNHH Dương Liễu Logistics (bị đề nghị truy tố tội Buôn lậu), làm thủ tục xuất khẩu mặt hàng "Hỗn hợp chất Oxalate" theo yêu cầu của Lưu Đức Hoa.

Trong quá trình làm thủ tục xuất khẩu, do hàng hóa không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ nên bị can Đức sử dụng pháp nhân công ty của mình để khai báo đất hiếm là chủ hàng, lập các hóa đơn thương mại hợp thức hóa nguồn gốc cho hàng hóa mở tờ khai xuất khẩu. Việc này vi phạm quy định của luật Hải quan.

Với thủ đoạn nêu trên, từ ngày 5-5 đến 2-9-2023, bị can Trần Đức đã mở 8 tờ khai tại Chi cục Hải quan cảng Đình Vũ (TP Hải Phòng) để xuất khẩu mặt hàng là "Hỗn hợp chất Oxalate" tổng khối lượng 200,78 tấn, trị giá 501.950 USD.

Thực tế, số hàng hóa trên là đất hiếm đã được ông Lưu Đức Hoa pha trộn, ngụy trang để xuất khẩu trái phép. Tính theo đơn giá quặng đất hiếm hàm lượng TREO 14-20%, ông Lưu Đức Hoa buôn lậu 200,78 tấn với trị giá 341.326 USD (tương đương hơn 7,8 tỉ đồng).

Ông Lưu Đức Hoa xuất cảnh về Trung Quốc ngày 24-9-2023 nên Cơ quan điều tra Bộ Công an đã gửi văn bản sang Cục Đối ngoại (Bộ Công an), đề nghị phối hợp với Đại sứ quán Trung Quốc xác minh lý lịch, quá trình chấp hành pháp luật nhưng không có kết quả. Ngày 14-12-2024, cảnh sát ra quyết định truy nã trong nước và đề nghị truy nã quốc tế với ông Lưu Đức Hoa về tội buôn lậu.

Lĩnh án nặng vì mua bán pháo nổ trái phép

GĐXH - Thấy mua bán pháo có lời nên các đối tượng đã tìm nguồn pháo để mua.