Bố mẹ chủ quan, con mắc ho gà dễ gặp biến chứng nặng

Các chuyên gia khuyến cáo, tiêm phòng vaccine là biện pháp hữu hiệu để ngừa bệnh cho trẻ nhỏ. Ảnh: N.Mai

Bệnh lây lan nhanh, có nhiều biến chứng nặng

Mới đây, thông tin từ Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh cho biết, đơn vị này vừa cấp cứu thành công một ca bệnh ho gà bị biến chứng nặng. Theo đó, bệnh nhân là một bé gái 16 tháng tuổi, trú tại huyện Ba Chẽ (Quảng Ninh) bị ho kéo dài kèm sốt cao, đã được điều trị cơ sở y tế địa phương nhưng bệnh không có dấu hiệu thuyên giảm.

Bệnh nhi được chuyển đến Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh trong tình trạng ho nhiều, sốt cao kèm khó thở. Tại đây, các bác sĩ tiến hành thăm khám, hội chẩn và xác định bệnh nhân bị suy hô hấp, viêm phế quản, thiếu máu do biến chứng của bệnh ho gà. Bệnh nhi được lọc máu liên tục và điều trị tích cực. Sau 20 ngày điều trị, cháu bé có thể tự thở, hết ho sốt và sức khỏe đã ổn định trở lại.

Các bác sĩ trực tiếp điều trị cho cho biết, đây là một trong những ca bệnh nặng do biến chứng của bệnh ho gà. Trước đó, bệnh viện cũng tiếp nhận rải rác các ca mắc ho gà. Tuy nhiên, điều đáng nói, phần lớn trẻ mắc ho gà nhập viện và có diễn biến nặng đều chưa được tiêm phòng vaccine hoặc tiêm chưa đầy đủ hết các mũi phòng bệnh này.

Theo PGS.TS Bùi Vũ Huy – Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, ho gà là bệnh do vi khuẩn ho gà gây nên, lây theo đường hô hấp. Khi mới mắc bệnh, trẻ sẽ có các biểu hiện như sốt nhẹ, ho khan, hắt hơi, chảy nước mắt, nước mũi. Sau đó, các biểu hiện này tăng dần, khiến trẻ ho từng cơn, các cơn ho xuất hiện cả ngày lẫn đêm. Trong cơn ho, trẻ có tiếng thở rít, nôn dãi trắng và rất dính. Trẻ ho từng chập 15-20 tiếng ho liên tiếp, không kìm được, lưỡi đẩy ra ngoài, tím tái, chảy nước mắt. Về sau tiếng ho yếu dần, chỉ thấy trẻ tím tái do ngừng thở, trẻ nhỏ có thể tử vong trong cơn ho. Sau cơn ho trẻ bơ phờ mệt mỏi, nôn, vã mồ hôi, thở nhanh, mặt phù nề.

ThS.BS Đỗ Thiện Hải – Phó Trưởng khoa Truyền nhiễm (Bệnh viện Nhi Trung ương) cho biết, ho gà là bệnh nguy hiểm với nhiều biến chứng như gây viêm phổi nặng. Đây là biến chứng rất hay gặp, nhất là đối với trẻ sơ sinh và trẻ suy dinh dưỡng. Biến chứng nguy hiểm tiếp theo là viêm não, gây tỷ lệ tử vong rất cao ở trẻ. Ngoài ra, còn một số biến chứng khác như xuất huyết não, xuất huyết võng mạc, kết mạc mắt, rối loạn nước điện giải và rất nhiều vấn đề phức tạp khác.

Lưu ý khi chăm sóc trẻ bị ho gà

Theo các chuyên gia, vì triệu chứng của ho gà rất giống với những chứng bệnh ho, cảm thông thường nên nhiều bố mẹ có tâm lý chủ quan, tự chữa tại nhà cho con vô tình khiến trẻ bị bệnh nặng thêm. Sai lầm thường gặp của bố mẹ là cho con mặc quá nhiều quần áo để giữ ấm khiến trẻ gia tăng tình trạng sốt cao, ngột ngạt và đôi khi cảm thấy khó thở.

Bên cạnh đó, việc lạm dụng cho trẻ dùng kháng sinh sớm hoặc dùng thuốc khi chưa có sự chỉ định của bác sĩ có thể làm trẻ gặp phải một số biến chứng không đáng có. Một số phụ huynh thắc mắc, tại sao những trẻ sơ sinh được chăm sóc cẩn thận tại nhà, không tiếp xúc với người lạ nhưng vẫn bị lây bệnh, PGS.TS Nguyễn Thị Diệu Thúy – Trưởng Bộ môn Nhi (Đại học Y Hà Nội) lý giải: Đến 2 tuổi, phổi ở trẻ nhỏ mới phát triển hoàn thiện, do vậy khả năng đề kháng với các yếu tố bên ngoài còn yếu. Trong khi môi trường sống của chúng ta luôn chứa nhiều vi khuẩn gây bệnh. Khi có điều kiện thuận lợi, chúng sẽ phát triển nhanh và gây hại đến trẻ. Bên cạnh đó, sở dĩ trẻ dễ bị lây bệnh một phần cũng do người lớn. Chẳng hạn, sau khi bố mẹ hoặc người thân trong gia đình đi ngoài đường, tiếp xúc với nhiều khói bụi và các nguồn ô nhiễm, về nhà chưa thực hiện vệ sinh (tắm rửa, thay quần áo, vệ sinh tay...) đã tiếp xúc, ôm hôn, bế ẵm trẻ. Điều này vô tình tạo điều kiện cho vi khuẩn từ ngoài môi trường tự nhiên xâm nhiễm gây bệnh cho trẻ. PGS.TS Nguyễn Thị Diệu Thúy cho biết, bản thân bà làm trong bệnh viện - môi trường có vi khuẩn nhưng không bị nhiễm bệnh do sức đề kháng tốt. Tuy nhiên, bà lại vô tình mang vi khuẩn đó về nhà khiến con bị lây bệnh. Vì vậy, PGS.TS Nguyễn Thị Diệu Thúy khuyến cáo, việc tiêm vaccine phòng bệnh cho trẻ là việc làm rất cần thiết để bảo vệ trẻ, nhất là trẻ sơ sinh.

Các chuyên gia khuyến cáo, ho gà là bệnh có tính lây truyền rất cao, nhất là đối với những người sinh hoạt trong cùng một không gian khép kín lâu dài như hộ gia đình, trường học. Vì vậy, trong quá trình chăm sóc trẻ, bố mẹ cũng cần phải tránh nguồn lây nhiễm bệnh cho trẻ như hạn chế tiếp xúc nơi đông người; hướng dẫn cho trẻ thường xuyên rửa tay bằng xà phòng; che miệng khi ho hoặc hắt hơi; giữ vệ sinh thân thể, mũi, họng cho trẻ hàng ngày cũng như đảm bảo nhà ở, nhà trẻ, lớp học thông thoáng, sạch sẽ.

Ngoài ra, chế độ dinh dưỡng khi chăm sóc trẻ mắc ho gà cũng rất quan trọng. Theo ThS.BS Lê Thị Hải – nguyên Giám đốc Trung tâm Khám và tư vấn dinh dưỡng (Viện Dinh dưỡng Quốc gia), nguyên tắc dinh dưỡng cơ bản nhất trong điều trị ho cho trẻ là sử dụng các thực phẩm giàu dinh dưỡng, vitamin và chế biến chúng ở dạng lỏng, dễ nuốt. Tuyệt đối không ép trẻ ăn sau khi ho vì sẽ gia tăng tình trạng nôn trớ. Nên cho trẻ nghỉ một thời gian và cho trẻ ăn trở lại bằng cách cho ăn ít một và chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày cho trẻ.

Mai Thùy