Cách chống lở loét cho người bệnh mùa lạnh

Một bệnh nhân đang sử dụng nệm chống loét để điều trị bệnh. Ảnh:T.G

Loét xuất hiện chỉ một thời gian ngắn nằm bất động

Ông Nguyễn Văn Tình (ở Hoài Đức, Hà Nội) bị tai biến liệt nửa người phải nằm một chỗ điều trị, chiếc chân không vận động bị teo rất đau nhức, chị Nguyễn Thị Thoa đã đưa bố về nhà thuê cô giúp việc và cả y tá làm vệ sinh hàng ngày. Mặc dù đã cẩn thận như thế, vậy mà bố chị vẫn đã bị loét ở vùng mông.

BS Đặng Quế (nguyên bác sĩ Bệnh viện Việt Đức) cho biết, nhiều người bị tai biến hoặc tai nạn liệt nửa người, nhẹ hơn là liệt chân tay… nếu không được vận động thì rất dễ bị loét da, sau này có thể thối các mảng thịt, đứt gân, nhiễm trùng vết loét. Loét là do vùng da của lưng, chân, mông, gáy liên tục bị tì đè, phát sinh một độ nóng ẩm nhất định lên một vùng da liên tục. Nếu bệnh nhân hay nằm ngửa, vùng dễ loét là sau ót, xương cùng, hai bên xương bả vai, hai cùi chỏ, hai gót chân. Nếu nằm nghiêng phía nào thì vùng thái dương, phía ngoài và trong đầu gối, mắt cá ngoài bên đó trực tiếp bị ảnh hưởng. Nếu bệnh nhân ngồi, sẽ ảnh hưởng đến phần xương nhô ra (y học gọi là ụ ngồi xương chẩm).

Theo BS Đặng Quế, khi thấy dấu hiệu loét xuất hiện nốt đỏ ở da các vùng dễ bị loét (xương chậu, xương hai bên vai sau lưng, xương cổ, đầu, bắp chân, gót chân), da ngứa rát, nóng, vết thương lan rộng, làm miệng mưng mủ dịch - hình thành các miệng loét, làm ảnh hưởng tới sức khỏe và tinh thần của người bệnh… thì cần ngăn chặn sớm.

Không để ga, gối, giường ẩm mốc vì rất dễ tạo các vết loét. Thay khăn trải giường và gối nằm 1 lần/ngày để giảm cơ hội gây loét. Luôn giữ phòng nằm, giường y tế khô thoáng và năng đổi tư thế gối. Thường xuyên lật người bệnh, vệ sinh (lau khô mồ hôi, làm mát ngay vùng hay bị tì đè). Khi massage, chà xát lưng nên dùng dầu massage, lotion để thúc đẩy tuần hoàn máu, giảm loét, kiểm tra xem bệnh nhân có vết loét không.

Theo hướng dẫn của BS Đặng Quế, ngay khi có sự xuất hiện một vùng da nào đó bị đỏ, nên xoa bóp nhẹ nhàng vùng da đó để kích thích sự tuần hoàn máu. Giữ vùng da đó luôn khô thoáng sạch sẽ. Nếu đã bị loét, cần thay băng và chăm sóc mỗi ngày, thường xuyên quan sát vết loét, thay đổi tư thế người bệnh khoảng 2h một lần để tránh hiện tượng lan rộng. Vết loét có bề mặt lớn cần phải được bác sĩ điều trị tư vấn dùng thuốc để không gây đau đớn cho người bệnh.

Vật dụng nào nên dùng để chống loét?

Giường chống loét

Theo chị Lê Minh, nhân viên tư vấn Y khoa Kim Minh, mùa lạnh những chiếc giường y tế giúp rất nhiều trong việc chống lở loét, vệ sinh, dưỡng bệnh. Trên thị trường có các loại giường bệnh thiết kế đặc biệt phục vụ người bệnh gọi là giường bệnh tay, giường điện y tế hỗ trợ bệnh nhân động tác thay đổi vị trí, thay bỉm, cho ăn, vệ sinh cá nhân...

Giường y tế nâng đầu dưỡng bệnh đơn giản nhất, chỉ nâng đầu bằng tay kéo để nâng một phần thân thể người bệnh lên cao, thay đổi cơ thể bằng nhiều tư thế khác nhau giúp chống mỏi mệt, thoải mái. Giường có loại có tay quay bằng inox, thép sơn tĩnh điện hoặc dùng động cơ điện có xuất xứ nước ngoài giá khá cao (từ 2.500 USD trở lên).

Giường bệnh 1 tay quay dùng cho những người bị gãy xương đùi, bệnh lý nhẹ. Giường bệnh y tế 2 tay quay giúp nâng người bệnh phần đầu và phần chân, dùng để dưỡng bệnh nặng như tai biến, suy tim, cao huyết áp… Giường bệnh 3 tay quay để chăm sóc điều trị bệnh nhân tại nhà, dưỡng bệnh, chống nhiễm khuẩn và cần di chuyển. Giường có chức năng tay quay thứ 3 nâng người bệnh lên cao hơn 420 - 600mm.

Khi chọn giường, bạn nên chọn giường có chiều cao đến ngang thắt lưng là hợp lý, có đầy đủ dụng cụ chăm sóc và tắm rửa người bệnh như cây truyền dịch (giăng mùng), có vây giường, có bánh xe. Nên kiểm tra độ an toàn trước khi mua và sử dụng. Tùy bệnh mà chọn giường có bô vệ sinh, hoặc loại không bô (nhưng chọn loại lấy ra được dễ dàng).

Nệm chống loét

Nệm chống loét dày 5-8cm, dùng máy bơm hơi căng phồng có van đảo chiều đặt trực tiếp lên giường bệnh. Nệm vừa ngăn ngừa loét, vừa massage lưng để bệnh nhân, luôn giữ nhiệt độ ở 27 - 28oC ngăn sự tì đè liên tục của cơ thể nhờ các múi bong bóng và những rãnh thoáng khí trên mặt nệm lưu thông. Không khí trong nệm cũng đảo chiều liên tục, nệm phồng căng nên cơ thể không bị nằm tì đè một chỗ, ngăn chặn hình thành vết loét ở giai đoạn đầu. Nệm chống loét làm vệ sinh dễ dàng, chỉ cần rút phần ống cao su ra khỏi máy, chờ nệm xẹp xuống là làm sạch.

Miếng dán chống loét

Có thể mua và sử dụng các miếng dán chống loét. Hiệu quả và an toàn được nhiều người chuộng là miếng dán chống loét ion carbon bạc. Miếng dán này giúp hút và làm khô nhanh vết thương, lên da non trở lại. Một miếng dán chống loét ion carbon bạc có thể sử dụng nhiều lần trong 2-4 tuần là vết loét có thể không bị nhiễm trùng và lành nhanh chóng vết loét. Miếng dán sử dụng dễ dàng, chỉ cần sát khuẩn vết thương, để khô rồi áp miếng dán như hướng dẫn, miếng dán tự hút mủ dịch, chống nhiễm trùng.

Uyển Hương/Báo Gia đình & Xã hội