Có hai câu hỏi lớn được đặt ra là: cải cách theo hướng nào? Vai trò của cá nhân trong khi quyết định các vấn đề KT-XH sẽ ra sao?
|
|
|
Ngày 29/3/2009 lần đầu tiên Chính phủ họp trực tuyến, đây được xem là bước cải tiến quan trọng trong cách điều hành
của Chính phủ. Ảnh: CP |
Cải cách Chính phủ đã được nước ta thực hiện 25 năm và đạt được nhiều kết quả rất tốt. Những đổi mới ấy đã góp phần đưa KT-XH đất nước tiến lên, đời sống người dân được nâng cao rõ rệt. Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn tồn tại một số bất cập.
Theo ông Lê Viết Thái - Trưởng ban Thể chế kinh tế thuộc Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), các công việc của Chính phủ hiện nay chủ yếu vẫn được "quyết tập thể" là chính. Chính từ cơ chế tập thể quyết nên khi các quyết định ấy có "vấn đề" thì khó xác định trách nhiệm cá nhân. Ngược lại, nếu là tốt thì cũng khó xác định người để khen thưởng cho đúng, đủ với cống hiến. Ngoài ra, trong nhiều trường hợp đã không đáp ứng được yêu cầu giải quyết những công việc cấp bách.
Theo dự thảo báo cáo của CIEM trình bày tại hội thảo, vai trò của cá nhân Thủ tướng Chính phủ, theo quy định tại điều 20 của Luật Tổ chức Chính phủ còn hạn hẹp, nhiều vấn đề chưa phù hợp trong quan hệ của Thủ tướng với các bộ, giữa các bộ với nhau, giữa Văn phòng Chính phủ và các bộ cũng như trong nội bộ các bộ và cơ quan ngang bộ.
Ví dụ Luật Tổ chức Chính phủ quy định các bộ và cơ quan ngang bộ là cơ quan thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với ngành hoặc lĩnh vực, nhưng cũng theo luật này, vai trò của bộ trưởng còn hạn chế, chưa thật sự là "tư lệnh" ở lĩnh vực đó. "Trong thực tiễn đã có nhiều bộ "đổ" cho Văn phòng Chính phủ chịu trách nhiệm về những quyết định do chính họ đề xuất và Văn phòng Chính phủ không có đủ khả năng và thời gian để thẩm định", dự thảo báo cáo nêu rõ.
Điều đó lý giải phần nào cho hiện tượng "chờ ý kiến" Thủ tướng, xảy ra khá phổ biến trong nhiều lĩnh vực KT-XH thời gian qua. Mà nếu chưa có ý kiến thì nhiều việc lâm vào bế tắc, chậm chạp. Có nơi, có chỗ kỷ luật hành chính chưa nghiêm, thực hiện chỉ đạo của chính phủ chưa rốt ráo.
Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương nêu ra 11 nguyên tắc để cải cách mô hình Chính phủ trong giai đoạn tới, trong đó nhấn mạnh rằng việc xây dựng một Chính phủ mạnh không thể tách rời việc đổi mới và xây dựng các thiết chế khác trong hệ thống chính trị, đặc biệt là khối lập pháp và tư pháp.
Chính phủ chỉ giữ lại những nhiệm vụ tối thiểu cần thiết, khuyến khích sự tham gia của các tổ chức xã hội và nâng cao trách nhiệm của công dân.
Bên cạnh đó, Chính phủ cần tập trung cho việc cải cách quy trình làm chính sách và quy trình thực hiện chính sách, coi đó là những nhiệm vụ ưu tiên.
LP