Cái đầu đáng giá

Câu hỏi nghe có phần hơi “sốc” này được Tiến sĩ Takeshi Kasai – Trưởng đại diện Tổ chức y tế Thế giới (WHO) đặt ra trong bài phát biểu của mình chiều 18/9 ở Hà Nội, tại một sự kiện do Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia tổ chức.

Ngẫm mà buồn, người mình, đất nước mình, lại phải nhờ một vị ở WHO nói ra cái thực tế chua chát đến thế. Trước khi 2 thông điệp “Uống rượu, bia và lái xe – giá đắt phải trả” và “Đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn – bảo vệ chính mình” được phát đi, cũng chính WHO đặt hàng làm các cuộc khảo sát về an toàn giao thông ở Việt Nam. Kết quả đây, 82% người dân xứ ta tham gia giao thông đội mũ bảo hiểm không đạt chuẩn quốc gia. Và đây, 54% mũ trên thị trường, dù có gắn nhãn mác, tem “xịn”, cũng không thỏa mãn cấp độ tối thiểu về phòng vệ tác động đến cái đầu con người.

WHO cũng “khách sáo” đánh giá cao các nỗ lực của Việt Nam trong thời gian qua. Thế nhưng, những vụ tai nạn thương tâm, phần lớn do chấn thương sọ não, hàng năm cướp đi sinh mạng của bao người, mới thấy cần thiết phải đối mặt với những con số chua chát mà ông tiến sĩ kia nói, thay vì đưa ra các báo cáo thành tích, những “đạt được, hạn chế, phương hướng, nhiệm vụ…” quá quen tai và mòn. Không phải dân ta không biết cái đầu mình đáng quý thế nào, nhưng rõ ràng có vấn đề trong tâm lý của người dân và trong trách nhiệm của nhà quản lý.

Khi Nghị định 34/CP chưa ra đời, hình ảnh chiếc mũ bảo hiểm rất lạc lõng trên đường phố. Người dân có cả ngàn lý do để nói không với mũ bảo hiểm. Thực tế ấy là hạn chế về ý thức, văn minh trong cộng đồng, rồi cả tinh thần thượng tôn pháp luật khi mà nhiều người cố ý phớt lờ quy định. Mới đây, các phụ huynh ở TPHCM lại một phen bỡ ngỡ khi biết có chủ trương sẽ phạt nặng nếu không đội mũ bảo hiểm cho trẻ em trên 6 tuổi. Vậy mà các bậc cha mẹ phần đông chỉ lo không biết cãi làm sao với cảnh sát giao thông vì con mình tuổi nhỏ mà thân hình lại to! Rõ ràng, họ yêu con cái quá đi chứ, ai dám coi thường mạng sống của chính mình và người thân. Song, sự thờ ơ, sự cẩu thả đến bừa bãi đối với những nguyên tắc cơ bản mà cả thế giới thừa nhận, đã phủ lấp ý thức phải bảo vệ cái đầu mình, dù chỉ bằng như việc làm quá ư đơn giản là đội cái mũ lên.