Cảm phục người đàn ông đi xin từng miếng tã lót cho trẻ sơ sinh

Những ngày này, vùng cao núi đá Hố Quáng Phìn (huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang) buốt giá vì đợt rét đậm rét hại diện rộng, kèm gió mùa Đông Bắc. Trong khi nhiệt độ ở vùng đồng bằng Bắc Bộ 8-11 độ C, thì ở Hà Giang chỉ còn 4-7 độ, vùng núi cao còn dưới 3 độ.

Nhiều người bị đau ốm. Ai cũng muốn co ro bên bếp lửa sưởi, nhưng các cán bộ Trạm Y tế Hố Quáng Phìn vẫn tận tụy khám chữa bệnh cho bà con trong những căn phòng nhỏ không chống được gió núi lùa buốt giá.

Các khu vực vùng núi cao có khả năng xuất hiện băng giá. Ảnh minh họa.

Y sĩ đa khoa Nguyễn Đào (Trạm Y tế Hố Quáng Phìn) cho biết, xã Hố Quáng Phìn có đồng bào 6 dân tộc sinh sống, chủ yếu là bà con dân tộc Mông và dân tộc Dao, với 9 thôn bản, 640 hộ, và hơn 3.000 khẩu.

Trung bình mỗi y bác sĩ, cán bộ y tế phụ trách lo toan gánh vác sức khỏe cho bà con 2 thôn, thôn nào ít cũng gần 300 khẩu, thôn nhiều gần 800 khẩu.

Cổng vào Trạm Y tế Hố Quáng Phìn. Ảnh CTV.

Tuy việc cấp phát thuốc ở đây đều được miễn phí theo quy định của bảo hiểm y tế, nhưng phần lớn bà con chưa hiểu là khi đau ốm việc cần thiết là phải tới Trạm Y tế khám để được bác sĩ tư vấn và cho thuốc mới lành bệnh. Khi sinh nở cần tới Trạm Y tế để mẹ và bé được an toàn, rét mướt thì được ủ ấm, nằm giường và tiêm phòng đầy đủ để có sức khỏe tốt…

Nhưng trong dân còn tồn tại hủ tục chữa bệnh tại nhà, ốm thì nhờ thấy cúng đuổi tà ma, hay kệ cho “bệnh tự khỏi”… và ngại đi khám bệnh, và có nhiều bà con nơi đây vẫn sinh nở tại nhà. Tới khi bệnh đau đớn không khỏi, hoặc mẹ đẻ khó thì người nhà mới gọi y tế. Thế là các y, bác sĩ lại vất vả vượt núi trong đêm đen, gió bấc lạnh giá để cấp cứu, đỡ đẻ cho bà con.

Sản phụ sinh nở ở Trạm Y tế thì cả mẹ và bé rét mướt thế này được nằm giường, ủ ấm, để không bị ảnh hướng sức khỏe. Ảnh: CTV.

Theo ông Giàng Mí Lùng, Bí thư xã Hố Quáng Phìn, dù cán bộ y tế, dân số đã tuyên truyền nhiều, nhưng hủ tục này vẫn còn, và khoảng 50% bà con vẫn sinh con tại nhà.

Theo hủ tục cũ, sinh con ra sản phụ phải nằm đất bên bếp lửa khoảng 3 ngày cho hết sản dịch rồi mới được lên giường nằm. Họ chưa hiểu việc cần thiết khi các bé được ra khỏi bụng mẹ là phải được vệ sinh sạch, được ủ ấm và tiêm phòng đầy đủ để có sức khỏe tốt… mà những điều đó cần đến Trạm Y tế mới được phục vụ chu đáo.

Rét thế này, nhưng các bé sinh ra chỉ quấn trong những tấm vải như thế này, nên những lương y như từ mẫu đã xin tã lót, quần áo sơ sinh... cho các sản phụ đón con ra đời. Ảnh CTV

Y sĩ Nguyễn Đào từng đỡ đẻ cho nhiều sản phụ. Khi đỡ bé từ bụng mẹ ra an toàn, anh thường xót xa buồn vì nhiều gia đình sản phụ quá nghèo, không có nổi một cái tã, hay một cái khăn sạch để quấn cho bé được ấm áp.

Bác sĩ Mai ThịThu (Phụ trách Trạm Y tế Hố Quáng Phìn) cũng chia sẻ, nhiều sản phụ không chuẩn bị được tã lót, quần áo cho các bé ra đời. Cơ thể bé xíu, non búng của các thiên thần sau khi được tắm rửa sạch sẽ phải quấn vào những mảnh vải thô ráp. Nhưng vì gia đình không có nên vẫn phải dùng quấn cho em bé.

Thực tế phong tục của người dân nơi đây khi sinh nở là không chuẩn bị tã lót, quần áo cho trẻ sơ sinh. Khi bé ra đời, được quấn tạm trong những mảnh vải, có khi là cái khăn vừa gỡ từ trên đầu xuống, còn vương cả lá cỏ khô.

Nhiều sản phụ đi "vượt cạn" không có chăn, y bác sĩ phải cho mượn chăn để đắp. Ảnh: CTV.

Nhiều sản phụ đi "vượt cạn" quên, hoặc không có chăn, khiến y, bác sĩ phải mượn chăn cho họ đắp. Trong “cái khó ló cái khôn”, các y, bác sĩ đã dùng chăn cấp bổ sung để đắp cho mẹ con sản phụ, còn vải trải giường cũ, chăn rách thì tận dụng, cắt mảnh nhỏ để quấn cho em bé.

Những năm gần đây, công tác khám chữa bệnh, sản khoa ở Trạm Y tế Hố Quáng Phìn đã tốt hơn nhiều. Trạm Y tế được xây 2 tầng khang trang, sạch đẹp. Công tác nâng cao chất lượng y tế vùng cao được lồng ghép vào các hoạt động cộng đồng để giúp bà con hiểu thêm về khám chữa bệnh có bảo hiểm y tế, an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường, phòng chống các bệnh xã hội…

Việc tuyên truyền mạnh này đã giúp bà con thay đổi dần thói quen hủ tục chữa bệnh rất nhiều, sản phụ khi sinh nở đã biết tìm đến Trạm Y tế.

Trạm Y tế Hố Quáng Phìn được chính quyền quan tâm xây mới. Ảnh: CTV.

Nhưng những ngày giá lạnh, rét buốt này nhiều em bé vừa chào đời vì hủ tục mà vẫn chỉ được quấn tạm trong những mảnh vải, nên Bác sĩ Mai Thị Thu, Y sĩ đa khoa Nguyễn Đào và những “lương y như từ mẫu” ở Trạm Y tế Hố Quáng Phìn đã tìm các tổ chức từ thiện, những tấm lòng hảo tâm để xin tã lót, quần áo sơ sinh, chăn ấm, máy sưởi... đem về, phần nào giúp đỡ sản phụ khi sinh nở.

Uyển Hương