Căn bệnh ung thư có thể tấn công dạ dày, ruột, gan, phổi...: Chuyên gia đầu ngành cảnh báo dấu hiệu sớm

Căn bệnh ung thư tiến triển âm thầm

Tại Hội nghị "Một số kỹ thuật chẩn đoán và điều trị mới ứng dụng trong tiêu hóa" do Viện Nghiên cứu và Đào tạo tiêu hóa, gan mật tổ chức vào ngày 25/10/2020, các chuyên gia đã tiết lộ một căn bệnh ung thư có thể tấn công các cơ quan tiêu hoá và cả phổi. Đó là các khối u carcinoid .

Theo GS.TS Đào Văn Long – nguyên giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội - Chủ tịch Hội đồng sáng lập Viện Nghiên cứu và Đào tạo tiêu hóa, gan mật Việt Nam, bình thường trong hệ tiêu hóa các tế bào thần kinh nội tiết có tác dụng điều hòa giải phóng các chất dịch tiêu hóa, kiểm soát sự vận chuyển thức ăn ở dạ dày và ruột. Tế bào này còn giúp kiểm soát sự phát triển của các loại tế bào khác trong hệ tiêu hóa.

Khi tế bào thần kinh nội tiết này bị biến đổi và phát triển quá mạnh dẫn đến hình thành các khối u carcinoid.

Các triệu chứng của khối u carcinoid chỉ xuất hiện vào giai đoạn muộn.

Hình ảnh khổi u carcinoid

Các khối u carcinoid có mặt nhiều nhất ở phổi và trong đường tiêu hóa như dạ dày, ruột non, ruột thừa, đại tràng và trực tràng.

Một số khối u carcinoid tiết ra các hóa chất và gan thường trung hòa các hóa chất này trước khi chúng đi theo máu đến khắp cơ thể và gây ra các triệu chứng.

Tuy nhiên, khi khối u di căn đến gan khiến gan không thể trung hòa được hóa chất nữa. Vì vậy, những người gặp phải hội chứng carcinoid đều bị ung thư tiến triển đến gan và xuất hiện các triệu chứng.

Ai có nguy cơ bị căn bệnh này

Theo GS Long, u carcinoid gặp nhiều ở nữ hơn nam. Nếu bố mẹ có u carcinoid thì con dễ bị mắc bệnh hơn.

Ngoài ra tiền sử gia đình bị bệnh đau tuyến nội tiết tuýp 1 cũng được coi là yếu tố nguy cơ của bệnh u carcinoid.

Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ bị u carcinoid ở phổi.

Các bệnh lý khác như dạ dày không sản xuất được acid, viêm dạ dày, hay bệnh thiếu máu ác tính... làm tăng nguy cơ bị carcinoid đường tiêu hóa hơn.

GS Đào Văn Long

Hiện nay tại Việt Nam, các phương pháp điều trị khối u carcinoid chủ yếu dựa vào việc khối u đó đã di căn hay chưa. Nếu chưa di căn, bệnh nhân sẽ được tiến hành phẫu thuật để lấy khối u ra ngoài. Tuy nhiên, GS Long cho biết đây là phương pháp tương đối phức tạp và gây tốn kém.

Với gần 40 năm gắn bó với ngành tiêu hoá, GS Long cùng với các đồng nghiệp của ông ở Viện nghiên cứu Tiêu hoá, Gan mật Việt Nam tiến hành nghiên cứu và đưa vào áp dụng kỹ thuật cắt u carcinoid qua nội soi ống mềm. Kết quả bước đầu tương đối khả quan.

Nhóm bệnh nhân nghiên cứu đều có các u carcinoid phần lớn đều nằm ở trực tràng, một số ít còn lại nằm ở hành tá tràng và hồi tràng. Kích thước khối u tương đối nhỏ, 2/3 trong số đó có kích thước dưới 1cm, 1/3 còn lại có kích thước từ 1-2cm.

Trước khi tiến hành cắt u carcinoid đường tiêu hóa qua nội soi ống mềm, người bệnh sẽ được chỉ định làm siêu âm nội soi để bác sĩ có thể đánh giá được chính xác tính chất, kích thước, mức độ xâm lấn cũng như đặc điểm hệ hạch bạch huyết của khối u.

Sau khi đánh giá bằng siêu âm nội soi, đối với những khối u ở lớp niêm mạc, các bác sĩ sẽ cắt bỏ u như cắt polyp thông thường.

Còn với những khối u ở dưới lớp niêm mạc sẽ được tiêm adrenalin để làm phồng khối u, nếu khối u được nhấc lên toàn bộ sẽ được dùng snare để loại bỏ.

Tuy nhiên, GS Long cho biết không phải bệnh nhân nào có khối u carcinoid cũng có thể được điều trị bằng cắt bỏ qua nội soi ống mềm. Người bệnh cần được thăm khám, hội chẩn cũng như được nội soi và siêu âm nội soi cẩn thận để đánh giá tính chất khối u một cách chính xác nhất trước khi tiến hành cắt bỏ qua nội soi.

Phương pháp khác bệnh nhân có thể sử dụng thuốc để làm chậm sự phát triển của khối u. Ngừng cung cấp máu cho khối u gan đó là các can thiệp làm ngừng cấp máu cho khối u di căn vào gan bằng cách làm tắc động mạch gan. Thủ thuật này có một số nguy cơ nên các thầy thuốc sẽ phải trao đổi kỹ với người bệnh.

Ngoài ra, có thể tiêu diệt tế bào ung thư ở gan bằng nhiệt như dùng sóng cao tần tiêu hủy khối u bằng nhiệt. Thuốc hóa trị có thể thu nhỏ khối u carcinoid. Tác dụng phụ của thuốc hóa trị phụ vào loại thuốc hóa trị mà người bệnh được sử dụng.

Để phát hiện sớm bệnh, GS Long khuyến cáo khi có các triệu chứng ngoài da như: Da đỏ bừng có thể xuất hiện sớm ở vùng đầu cổ, kết hợp cảm giác nóng, ngứa, nửa trên người phù, đỏ, vã mồ hôi, tổn thương ở da mặt tĩnh mạch hình mạng nhện màu tím có thể xuất hiện trên mũi và môi cần nội soi tiêu hóa sớm.

Triệu chứng khác như thường xuyên đau bụng từng đợt, triệu chứng tiêu chảy cấp.

Người bệnh cần tới các cơ sở y tế có nội soi ống mềm để kiểm tra phát hiện sớm và điều trị bệnh.

Bảo Lâm