Cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi: Tổng Giám đốc VEC nói gì về thông tin "lợi ích nhóm" ảnh hưởng tới chất lượng công trình

Cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi vừa làm đã hỏng.

Dự án cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi vừa làm đã hỏng một số đoạn đã buộc Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể phải công bố quyết định thanh tra đột xuất.

Tuy nhiên, trước đó, vào tháng 3/2017, Thanh tra Bộ GTVT đã thanh tra việc thực hiện gói thầu số A5 thuộc vốn WB và đã phát hiện nhiều sai phạm. Đặc biệt, gói thầu trị giá hơn 1.394 tỷ đồng này đã được nhà thầu chính bán thầu 100%.

Theo đó, ngày 16/7/2014, VEC ký hợp đồng với Công ty Posco Engineering & Construction (Posco), pháp nhân Hàn Quốc, về việc thực hiện gói thầu xây lắp số A5 (km 131 700 và km 131 500 - km 139 204).

Gói thầu này nằm trên địa phận tỉnh Quảng Ngãi. Giá trị hợp đồng hơn 1.394 tỷ đồng, trong đó giá trị xây lắp là hơn 1.100 tỷ đồng, thuế VAT hơn 110 tỷ đồng, dự phòng 15% hơn 181 tỷ đồng.

Thông tin sau cuộc thanh tra cho thấy, sau khi ký hợp đồng với chủ đầu tư, Công ty Posco Engineering & Construction không thực hiện thi công mà ký hợp đồng thuê thầu phụ thi công 100% toàn bộ các hạng mục công việc.

Tiến trình bán thầu 100% giá trị hợp đồng xây lắp của Công ty Posco cho 17 nhà thầu phụ tại Việt Nam được thực hiện từ ngày 8/4/2015 đến ngày 29/2/2016.

Trước thông tin nhà thầu chính là Posco bán thầu 100%, chuyên gia kinh tế, TS Nguyễn Minh Phong trả lời báo chí cho rằng: "Việc bán toàn gói thầu dự án và không làm một cái gì cả và chỉ là trung gian ở giữa, anh sẽ cắt phế, cắt phần trăm lại. Việc không tham gia, chỉ ăn phần trăm rõ ràng không có lợi cho dự án.

Về nguyên tắc, dù bán hay không bán thầu thì tất cả các đơn vị tham gia triển khai gói thầu đều phải được công khai, phải được chủ đầu tư và các đơn vị giám sát biết.

Chúng tôi rất ngạc nhiên ở chỗ tại sao 17 nhà thầu đó không được nêu tên. Theo nguyên tắc đầu tư công thì tất cả phải được công khai minh bạch, bao gồm các dự toán, thông tin thầu và kể cả trúng thầu rồi cũng phải công khai đơn thầu đó. Đây là quy định trong Luật Đầu tư công, về sự minh bạch của các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước.

Rất tiếc toàn bộ dữ liệu này không được công khai và rõ ràng đây là sự vi phạm về trách nhiệm công khai, giải trình của các dự án đầu tư công sử dụng ngân sách nhà nước".

Về thông tin nghi vấn lợi ích nhóm liên quan đến đầu tư dự án cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi, ông Phong khẳng định: "Chắc chắn là có lợi ích nhóm, vấn đề ở đây là nhóm nào, nhóm trong các nhà thầu phụ với nhau, trong riêng nhà thầu phụ hay giữa thầu phụ với thầu chính.

Tổng Giám đốc VEC phủ nhận có lợi ích nhóm khiến chất lượng cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi bị ảnh hưởng.

Thậm chí có thể là giữa chủ đầu tư với các nhà thầu phụ, phải chăng trong đội hình nhà thầu phụ có những người chưa làm chuẩn hoặc quá khứ không làm chuẩn nhưng vẫn được đưa vào.

Thứ nữa là cứ qua mỗi cửa thầu thì có việc rút bớt các điều kiện kỹ thuật, rút bớt yêu cầu, "cấu" bớt phần trăm và như vậy càng bị "rút lõi" nhiều hơn, chất lượng dự án không đảm bảo.

Và trên hết là vai trò của chủ đầu tư, việc để xảy ra tình trạng này, đến bây giờ mới phát hiện ra, sau khi họ đã phủ một lớp rất là đẹp rồi thì rõ ràng ít nhiều muốn hay không cũng có thể bắt lỗi chủ đầu tư trong vấn đề giám sát khi không chỉ ra ngay từ đầu mà phải chờ có cơn mưa mới chỉ ra. Đây rõ ràng là cái chúng ta không thể châm chước".

Về trách nhiệm của chủ đầu tư VEC ông Phong đánh giá: "Việc xây con đường chưa chạy đã hỏng rõ ràng với những sản phẩm họ đã làm và được giao thì hiệu quả chưa tới. Từ cao tốc này nhìn rộng ra có thể thấy về đầu tư công của Việt Nam vì sao lại tốn kém, là gánh nặng của nợ công và gây ra bức xúc xã hội, mất cân đối ngân sách".

Về thông tin có lợi ích nhóm trong dự án cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi nêu trên, chiều ngày 18/10, trao đổi với phóng viên Báo Gia đình và Xã hội, ông Trần Văn Tám, Tổng giám đốc VEC cho rằng: "Các thông tin đều phải được kiểm chứng. Chẳng có chỗ nào là có lợi ích nhóm cả, anh cũng mới làm tổng giám đốc. Tất cả các gói thầu đều đấu thầu quốc tế, công khai.

Nhà thầu quốc tế họ vào thì lợi ích nhóm ở đâu? Các nhà thầu Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản họ vào và trước đó Tổng Công ty cũng có quen gì người ta đâu mà lợi ích nhóm".

Việc nhà thầu Posco bán 100% gói thầu cho các nhà thầu phụ, ông Tám nói: "Cái thông tin này cần phải xác minh lại". Khi phóng viên cho rằng, việc Posco bán 100% gói thầu đã được nêu trong cuộc thanh tra của Thanh tra Bộ GTVT vào tháng 3/2017, ông Tám nói: "Thời đấy anh vẫn chưa làm tổng giám đốc nên cũng không lật lại các hồ sơ của thời gian cũ để đọc".

Minh Anh