“Cha và con và...” có cơ hội giành giải tại LHP Berlin?

Một cảnh trong phim “Cha và con và…”. Ảnh: TL

Hài hước và giật gân

Năm năm sau khi tạo dấu ấn với “Bi! đừng sợ” từng góp mặt vào hơn 50 LHP lớn nhỏ khắp thế giới, gần đây đạo diễn Phan Đăng Di tiếp tục gây chú ý khi bộ phim thứ hai do anh viết kịch bản và đạo diễn trở thành phim Việt đầu tiên được tranh giải chính thức tại một LHP danh giá.

“Cha và con và…” (tựa tiếng Anh “Big father, small father and other stories”) lấy bối cảnh TPHCM thập niên 1990 dựa theo một câu chuyện có thật được đăng trên báo về nhóm thanh niên ở xóm trọ nghèo một hôm rủ nhau đi... thắt ống dẫn tinh để lĩnh thưởng mà không lường trước được mức độ nghiêm trọng của sự việc. Giống với “Bi, đừng sợ”, bộ phim thứ hai của Phan Đăng Di có nhiều tuyến nhân vật: Từ cô bé 12 tuổi bán đĩa dạo, vé số cho đến người phụ nữ 40 tuổi là trưởng ban dân số phường, luôn trách nhiệm với việc công và thỉnh thoảng lại bị chồng đánh; Một cô gái miền Tây ở độ tuổi đôi mươi rất xinh đẹp nhưng lại đuểnh đoảng; Một ông góa vợ có tài bơi lặn và cuối cùng là một đám thanh niên túi rỗng, điên rồ, cả tin.

Trong thư của hội đồng xét tài trợ dự án có nhận xét: “Cha và con và...” có sự độc đáo trong việc tìm kiếm ngôn ngữ điện ảnh. Nó không tập trung vào kể chuyện, mà dựng phim. Nếu dựng hỏng thì dự án hoàn toàn thất bại, còn nếu không sẽ là một tác phẩm tuyệt vời. Với phim này, đạo diễn muốn tạo nên sự trừu tượng của nhiều cảm giác đặt cạnh nhau. “Khi nghĩ về tình yêu, đó là những giây phút bất chợt trong ký ức, nhiều khi một cảm giác mà nhớ cả đời. Tôi muốn tạo những giây phút tình yêu, “đóng đinh” vào ký ức người xem”, đạo diễn Phan Đăng Di nói.

“Cha và con và…” đánh dấu sự hợp tác của đạo diễn Phan Đăng Di và diễn viên Đỗ Thị Hải Yến trong vai trò vừa là diễn viên chính, vừa là nhà đồng sản xuất. Đây là gương mặt nữ diễn viên từng xuất hiện trong những bộ phim Việt hiếm hoi chạm được thị trường phim quốc tế như: “Mùa hè chiều thẳng đứng”, “Vũ khúc con cò”, “Chơi vơi”, “Cánh đồng bất tận”. Năm 2002, Hải Yến từng vượt qua trên 2.000 ứng cử viên cho vai nữ chính trong bộ phim “Người Mỹ trầm lặng” của đạo diễn Phillip Noyce. Đây là lần đầu tiên một nữ diễn viên Việt Nam có một vai diễn chính trong một bộ phim của Hollywood.

Chia sẻ về cách lựa chọn diễn viên, đạo diễn “Cha và con và…” cho biết: “Tôi chơi với Hải Yến lâu nên quan sát thấy ở Yến có những nét rất hay mà chưa bao giờ thấy lên phim nên tôi nghĩ khai thác đưa vào phim sẽ thú vị. Trong phim, Yến vào vai vũ nữ và có ngôn ngữ cơ thể khác. Ngoài vai này, những gương mặt khác trong phim như Kiều Trinh, Hà Phong, Trương Thế Vinh cũng rất hứa hẹn. Có một điều như đã thành nguyên tắc với tôi, tôi chọn diễn viên không phải vì tiền hay độ “hot” trong làng giải trí”.

Ăn đong, mừng ít lo nhiều…

Đạo diễn Phan Đăng Di. Ảnh: TL

Tính đến thời điểm này, phim Việt được lọt vào vòng dự thi chính thức của các LHP quốc tế danh giá chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay như: “Mùi đu đủ xanh” (LHP Cannes, 1993), “Xích lô” (LHP Venice, 1995) của đạo diễn Trần Anh Hùng; “Ba mùa” (LHP Berlin, 1999) của đạo diễn Tony Bùi và bây giờ là tác phẩm của Phan Đăng Di.

Để tác phẩm “Cha và con và…” đi được hết lộ trình từ trong nước ra quốc tế, đạo diễn Phan Đăng Di phải mất nhiều năm để hoàn thành ý tưởng và kêu gọi nhiều nguồn tài trợ khắp nơi trên thế giới. “Chúng tôi nhận được số tiền hỗ trợ 40.000 Euro của Quỹ Điện ảnh thế giới (thuộc LHP Berlin, Đức) cộng thêm hỗ trợ tài chính từ Quỹ Hubert Bals Fund (LHP quốc tế Rotterdam, Hà Lan) và Trung tâm Hỗ trợ phát triển văn hóa Việt Nam (A&C) nhưng như thế vẫn chưa đủ trang trải cho một dự án phim độc lập. Tôi vẫn phải làm việc tiếp với những nhà đầu tư trong nước vì kinh phí cho bối cảnh, trang phục, đạo cụ không hề nhỏ. Tính toán sát lắm cũng mất hơn 10 tỉ đồng... Chưa kể đến chuyện tiền tài trợ nước ngoài thường đến rất chậm, có lấy được cũng rất lâu nên thường để làm hậu kỳ”, đạo diễn Phan Đăng Di bày tỏ.

Gặp nhiều khó khăn với dự án phim độc lập nhưng êkip “Cha và con và…” vẫn tự hào vì mục tiêu phim Việt lọt được các khu vực quan trọng nhất của những LHP danh tiếng thế giới nay đã thành hiện thực. Nếu không có sự dấn thân, rất khó để điện ảnh Việt Nam có được tiếng nói quốc tế như hầu hết các nền điện ảnh ở khu vực Đông Nam Á đã thực hiện được.

Đoàn làm phim “Cha và con và…” sẽ có mặt tại Berlin từ ngày 5-15/2 để cùng bộ phim tranh giải chính thức tại một LHP danh giá. Đối thủ của “Cha và con và…” sẽ là các tác phẩm của những đạo diễn tên tuổi lừng lẫy như: Terrence Malick (3 lần đề cử Oscar, giải Gấu vàng tại LHP Berlin 1999, Cành cọ vàng tại LHP Cannes 2011), Peter Greenaway (đề cử Cành cọ vàng tại LHP Cannes, Sư tử vàng tại LHP Venice), Kenneth Branagh (đề cử Cành cọ vàng tại LHP Cannes, Gấu vàng tại LHP Berlin, Sư tử vàng tại LHP Venice), Andreas Dresen (giải Gấu bạc tại LHP Berlin 2002)…

Vẫn biết, vượt qua các tác phẩm khác để giành giải thưởng danh giá tại LHP Berlin là một thử thách không hề nhỏ nhưng trước đó, đạo diễn và êkíp phim “Cha và con và…” đã trải qua nhiều trở ngại để tác phẩm có được tấm vé tham dự LHP quốc tế. Câu chuyện bây giờ chính là chất lượng điện ảnh Việt sẽ được thế giới đánh giá ra sao và sau bước thành công ban đầu này, các dự án phim độc lập trong nước sẽ được quan tâm, đầu tư ở mức nào.

Lữ Mai