Chàng trai đánh giày khiến nhiều người xấu hổ

Cầm ly cà phê uống dở, cậu sinh viên uống cạn rồi đi về hướng chủ quán. Cậu lấy ra 10.000 trả tiền ly cà phê vừa được mời. Cậu bảo "con uống thì con trả. Chú cho con đánh giày để có thu nhập là con cám ơn nhiều lắm rồi . . ."

Một ít xi được bôi lên. Xong chiếc này đến chiếc khác. Khi cả hai chiếc thấm lớp xi, cậu kẹp chiếc giày vào đùi dùng một miếng nỉ chà lên. Miếng nỉ đi đến đâu, giày bóng loáng đến đó. . .

Cậu còn rất trẻ mặt mũi khôi ngô sáng sủa. Chiếc quần xanh và áo sơ mi trắng gọn gàng phẳng phiu.

Đặc biệt, đôi mắt sáng long lanh, cậu làm việc chăm chú, cẩn thận và tỉ mỉ. Buổi sáng chủ nhật bên cạnh siêu thị Coop Mart Thủ Đức người đông nhưng anh cũng mặc. Vẫn căm cụi trong công việc . . .

Đôi giày đã đánh xong bóng loáng như mới. Cầm đến trao cho khách, nhận tiền công, cậu cúi người cám ơn rồi thu lại đôi dép cho vào thùng.

Hàng ghế nhựa sắp dọc theo bức tường của quán cà phê vỉa hè cạnh siêu thị vẫn còn trống. Cái thú uống cà phê vào buổi sáng sớm với tờ báo trên tay dường như là thói quen của những người Saigon. Hớp một ngụm cà phê nóng, đặt tờ báo lên đùi, nhìn lãng đãng ra đường . . .

Tôi và anh Hòa, người bạn thâm giao ngồi vào chiếc bàn kê sát tường. Không cần gọi, dường như chủ quán đã quá quen thuộc với chúng tôi. Hai ly cà phê sữa nghi ngút khói . . .

Khách đông dần. Mỗi người vào quán mang một tâm trạng khác nhau. Người uống vội rồi ra đi. Người nhâm nhi chậm rãi. Chúng tôi ngồi bên nhau yên lặng một hồi. Bỗng anh Hòa nói với tôi về một câu chuyện cũ. Giong anh chùng xuống khi nhắc đến những đau buồn.

Thôi anh ạ, tôi nói với anh ấy, mình hãy nhìn về phía trước. Chuyện gì đã qua, cho qua luôn đi.

Ly cà phê đá được mang ra. Khuấy nhẹ. Cháu đi đánh giày lâu chưa? Lễ phép, anh thanh niên thỏ thẻ, dạ chỉ mới vài tháng nay thôi chú ạ.

Câu chuyện của chúng tôi với thanh niên đánh giày cởi mở dần. Thì ra, cậu ấy là sinh viên của trường đại học Bưu chính viễn thông. 22 tuổi, quê Quảng Ngãi. Nhà nghèo rời quê hương vào thành phố trọ học cậu không tìm ra được một công việc nào có thể có thêm thu nhập để trang trải những chi phí ăn học.

Một người quen gợi ý cho cậu em công việc này và đã cho thuê chiếc thùng nhựa đầy đủ đồ nghề với giá 10.000đ/ngày để kiếm sống.

Những ngày đầu còn bỡ ngỡ, cậu ta vào các nhà hàng, quán lớn để tìm khách nhưng không một nơi nào cho vào. . .

“Chỉ có những quán vỉa hè như thế này con mới kiếm sống được chú ạ. Không biết có phải người nghèo mới thương người nghèo không nhưng con thấy dường như là thế. . .

Giọng cậu sinh viên chùng xuống khi liếc nhìn thấy những hình ảnh bão lũ trên tờ báo chúng tôi cầm trên tay. "Mùa này quê con thiệt hại nhiều quá. Nhà con nằm trong rốn lũ nên cả nhà tan hoang. Trước đây con đánh giày kiếm thêm tiền học giờ đây phải làm nhiều hơn để có dư đồng nào gởi về phụ giúp gia đình".

Có một chút gì cay cay trên khóe mắt. Đời một sinh viên vất vả đến thế sao ?

Trong lúc hàng ngày nhiều sinh viên hồn nhiên, vô tư lự, vui chơi, rong ruổi khắp các nẻo đường thì ở một góc xa thành phố vẫn còn có một sinh viên xa quê lăn lộn mưu sinh bằng cái nghề đơn giản không cần chút chất xám nào.

Ly cà phê vơi hơn một nửa. "Chú cho phép con làm việc nhé" rồi cậu cầm đôi giày ra một góc xa ngồi say sưa với công việc, 15 phút sau lại mang vào. Bao nhiêu vậy cháu ? Dạ cho con 7.000.

Anh Hòa cầm tờ 10.000 đưa và nói cháu khỏi thối. Thế nhưng thật bất ngờ, 3.000 lẻ được cậu ấy móc ra trả lại. Con chỉ lấy đúng giá.

Cầm ly cà phê uống dở, cậu sinh viên đánh giày uống cạn rồi đi về hướng chủ quán. Cậu lấy ra 10.000 trả tiền ly cà phê vừa uống. Tôi và anh Hòa bất ngờ quá ngăn lại. Chú đãi cháu mà. "Dạ không thưa chú, con uống thì con trả. Chú cho con đánh giày để có thu nhập là con cám ơn nhiều lắm rồi . . ."

Anh Thành Nam nhắn nhủ tới chàng trai trẻ: “Hãy giữ nhân cách tốt đẹp ấy mãi mãi trong em. Sẽ có rất nhiều người thương yêu tin tưởng và tôn trọng em”.

Nhiều độc giả ước mơ “giá mà có nhiều thanh niên như chàng trai này thì xã hội sẽ tốt đẹp hơn biết bao”.

Cô giáo Trần Thị Thúy đã bật khóc khi đọc bài báo và tự hứa sẽ kể lại câu chuyện này cho học trò nghe. Trong khi ông bố Nguyễn Quang Trung tâm sự rằng cũng có cậu con trai đang là sinh viên và chỉ ước con mình bằng một phần của chàng trai này. “Ba mẹ cháu thật hãnh diện vì có cháu”.

Đặc biệt, một nam thanh niên cũng kể câu chuyện của mình và cảm thấy xấu hổ khi đã không làm được như cậu sinh viên này. “Hiện tại chủ quán mình đang làm thuê đối xử tốt với mình như người nhà vậy, nhưng mỗi ngày mình vẫn ăn lời từ 5 đến 10 nghìn. Số tiền không phải là to nhưng mình biết mình đã bán đi danh dự, lòng tự trọng. Mình là người xấu phải không? Điều kiện sống của mình không khổ như bạn kia, nhưng nhân cách mình mất rồi. Không ai biết mình làm vậy nhưng đôi khi mình vẫn thấy tự xấu hổ với chính mình, dù mình ý thức được đó là sai. Mình cảm phục bạn nhiều lắm!”

Câu chuyện của chàng trai nghị lực khiến anh Vũ Hoàng nhớ đến câu chuyện của em bé Nhật Bản nhận phần của người khác nhường cho rồi lại trao lại cho bàn phân phát, tiếp tục xếp hàng. “Tôi thấy nước Nhật mạnh là đương nhiên. Khi sóng thần tàn phá mà không hỗn loạn, trộm cướp thì quả là một dân tộc vĩ đại. Nếu ở ta nhiều người có lòng tự trọng như em bé đánh giầy kia thì ta chẳng kém Nhật đâu. Nhưng chắc chắn em đánh giầy này sẽ khá hơn khi trưởng thành (ngoại trừ số phận)”.

Ngược lại, cũng có những lời khuyên cho rằng cậu sinh viên nên nhận lòng tốt của vị khách, chứ không nhất thiết phải nguyên tắc như vậy. “Người ta cho thì con cứ lấy rồi cảm ơn là làm vừa lòng người tốt , nếu tốt nữa thì con suy nghĩ trong đầu " sau này gặp vận may con làm nên sự nghiệp thì con sẽ tìm chú trả ơn” – anh Duy Kha góp ý.

Độc giả Trần Kiên cũng thật lòng khuyên: “Lòng tự trọng rất đáng quý nhưng với trường hợp khách hàng mời cháu ly cà phê thì cháu lên cảm ơn là được rồi! Cháu trả tiền như vậy nếu là chú thì lần sau chú sẽ không mời nữa vì như vậy vừa làm mất thời gian của cháu lại vừa khiến cháu mất tiền cho ly cafe trong khi đang phải dành tiền trang trải cuộc sống và phụ giúp gia đình. Như vậy cũng là phụ lòng tốt của mọi người đó cháu à!”

Trong khi anh Hoàng Anh Phúc bảo vệ quan điểm mỗi người đều có một nguyên tắc sống riêng. “Làm đúng những nguyên tắc đó tôi tin chắc rằng bạn trẻ sẽ thành công trong cuộc sống!”

Anh Tuấn Hưng thì quan niệm cuộc đời có vay có trả, “hôm nay ta nợ người này, mai có ta cho người khác không cứ nhất thiết là người đã cho ta. Cuộc sống là một kiếp luân hồi, quan trọng nhất vẫn là cốt cách của con người”.