“Chú ý lắng nghe những gì giới trẻ nói”

> Kêu gọi tự chụp ảnh nhân Ngày Dân số Thế giới

Trong sáng và chiều 10/7, tại Nha Trang (Khánh Hòa), Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ, Bộ Y tế) cùng Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) và UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức hai sự kiện - Mít-tinh kỷ niệm Ngày Dân số Thế giới 11/7; Hội thảo chuyên đề về công tác DS-KHHGĐ năm 2014 – với sự tham dự của đông đảo cán bộ dân số từ 63 tỉnh thành, đại biểu trong nước, quốc tế cùng hàng trăm thanh niên trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa. Chủ đề xuyên suốt là “Đầu tư cho thanh niên” – cũng được Liên hợp quốc lựa chọn cho năm 2014.

Phát biểu tại sự kiện này, TS Dương Quốc Trọng – Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ đánh giá: “Đây là dịp rất tốt để nhìn nhận lại thực trạng công tác thanh niên, nhìn nhận lại vai trò của thanh niên, những thuận lợi, khó khăn và thách thức để làm tốt hơn nữa công tác này trong thời gian tới. Đầu tư cho thanh niên cũng rất phù hợp với thực trạng thanh niên Việt Nam hiện nay, phù hợp với định hướng, chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước về công tác thanh niên”.

“Công tác thanh niên trong thời gian đã đạt những kết quả khá tốt đẹp. Qua tổng điều tra dân số 1/4/2009, lứa tuổi thanh niên chiếm tới 27,9%. Nhờ công tác DS-KHHGĐ trong những năm qua, số lượng cũng như tỷ lệ trẻ em đã giảm xuống một cách rõ rệt. Từ năm 2009 đến nay, số lượng và tỷ lệ này vẫn đang tiếp tục giảm. Chỉ trong 4 năm, từ 1/4/2009 đến 1/4/2013, tỷ trọng dân số là thanh niên đã giảm xuống 23,7%. Trung bình mỗi năm giảm 1,05%, chứng minh cho sự thành công của công tác DS-KHHGĐ”, TS Dương Quốc Trọng nói.


Tuy nhiên, lãnh đạo ngành dân số cũng khuyến cáo, thanh niên hiện nay vẫn là nhóm dân số có tỷ trọng cao nhất, nhưng trong tương lai sẽ ngày cảm giảm. “Vì vậy, ngay từ lúc này, chứ không thể chậm trễ hơn nữa, chúng ta hãy đầu tư nhiều hơn nữa cho thanh niên. Mặc dù chúng ta đã đạt được những thành tựu khá tốt đẹp nhưng lực lượng này vẫn đang đứng trước những khó khăn, thách thức”, Tổng cục trưởng Dương Quốc Trọng nhấn mạnh.

Theo lãnh đạo Tổng cục DS-KHHGĐ, thanh niên Việt Nam vẫn còn thua kém về thể chất so với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới; trình độ học vấn cũng còn thua; nhiều thanh niên chưa có việc làm, kể cả thanh niên đã tốt nghiệp đại học. “Đó là những khoảng trống phải lấp đầy trong thời gian tới”, ông Trọng nói.

Ông cũng thẳng thắn chỉ ra rằng, thanh niên chưa thực sự được tham gia vào những quyết định liên quan trực tiếp đến bản thân họ. Vì vậy, “Đầu tư cho thanh niên” – thông điệp LHQ đưa ra năm nay – cũng rất phù hợp với chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước ta.

Cùng nói về vấn đề đầu tư cho thanh niên, ông Arthur Erken – Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam cho biết, Ngày Dân số Thế giới là thời điểm thích hợp nhất để thảo luận về chủ đề này. Theo ông Arthur, thế giới hiện có khoảng 1,8 tỷ người trong độ tuổi 10-24, chiếm 1/4 dân số toàn cầu. “Nếu được đầu tư đúng đắn, giới trẻ ngày nay sẽ có thể phát huy hết tiềm năng của mình, trên tư cách là những công dân, nhà lãnh đạo và những người mang lại sự thay đổi tiến bộ cho toàn thế giới”, ông Arthur đánh giá và kêu gọi các chính phủ trên thế giới đảm bảo rằng Mục tiêu mới dành cho thanh thiếu niên được đưa vào Chương trình phát triển sau năm 2015.

“Giới trẻ có quyền, có tiếng nói của mình. Việc thanh niên tham gia vào quá trình xây dựng và thực hiện các chính sách, chương trình có ảnh hưởng đến cuộc sống của họ, là rất quan trọng. Để giúp giới trẻ trở thành một phần của cơ chế điều phối các vấn đề thanh thiếu niên tại Việt Nam, chúng ta phải làm nhiều hơn nữa chứ không chỉ mời họ đến tham dự với chúng ta”, ông Arthur nói.

Theo đại diện UNFPA, sự tham gia của thanh thiếu niên không chỉ dẫn đến những quyết định tốt hơn, mà còn thúc đẩy sự phát triển của họ và những cam kết giúp họ trở thành các nhà phát triển tích cực cho tương lai Việt Nam.

“Tôi khuyến khích các bạn trẻ ngày hôm nay, đại diện cho tương lai của Việt Nam, hãy nói lên tiếng nói của các bạn và giúp chúng tôi hiểu các bạn đang cần gì và thực tế cuộc sống của các bạn ra sao. Đối với chúng tôi và những người khác, tôi khuyến khích mọi người hãy chú ý lắng nghe những gì giới trẻ nói”, ông Arthur Erken phát biểu.


Tại hội thảo chuyên đề, ông Đặng Văn Nghị - Vụ trưởng Vụ KH-TC của Tổng cục DS-KHHGĐ cho biết, công tác dân số đang phải đối mặt với nhiều thách thức và khó khăn. Ví dụ, năm 2014, ngân sách cho công tác DS-KHHGĐ và Chương trình mục tiêu quốc gia DS-KHHGĐ thấp nhất trong 3 năm giai đoạn 2012-2014 (chưa đến 2/3 kinh phí năm 2013) và không có vốn đầu tư nước ngoài; nhiều tỉnh, thành chưa chủ động bố trí kinh phí địa phương để triển khai các hoạt động của chương trình. Do đó, việc tổ chức triển khai các hoạt động, đặc biệt là các mô hình nâng cao chất lượng dân số bị ảnh hưởng, một số hoạt động không thể triển khai.

Bên cạnh đó, việc giao chỉ tiêu kế hoạch, dự toán ngân sách giữa các tỉnh, thành không thống nhất và chậm so với quy định. Có tỉnh giao ngay từ đầu năm theo hướng dẫn của Bộ Y tế, có tỉnh đến hết quý I mới giao kinh phí và chỉ tiêu chuyên môn…

Đối với mô hình tổ chức DS-KHHGĐ cấp huyện, xã, trình bày báo cáo kết quả xin ý kiến về mô hình này, bà Vũ Thị Minh Hạnh – Phó Viện trưởng Viện chiến lược và chính sách y tế cho biết: “Mô hình Trung tâm DS-KHHGĐ trực thuộc UBND huyện có nhiều lợi thế nhất và ít bất cập trong bối cảnh hiện nay. Mô hình này đã được số đông những người tham gia ý kiến ở các tuyến với các cương vị công tác khác nhau lựa chọn để đề xuất triển khai trong thời gian tới”.

Theo bà Hạnh, để phát huy hiệu quả hơn nữa mô hình này trong thực tế thì cần chú trọng thực hiện kèm theo một số giải pháp nhằm đảo bảo sự hài hòa, đồng bộ trong phối kết hợp giữa 2 phương thức quản lý theo ngành và theo lãnh thổ. “Cần áp dụng thống nhất chung một mô hình tổ chức DS-KHHGĐ cho tất cả các đơn vị hành chính tuyến huyện trong cả nước là ý kiến đề xuất của đa số người được hỏi, đặc biệt là với cán bộ tuyến tỉnh”, bà Vũ Thị Minh Hạnh kiến nghị.