Công trình trăm tuổi ở Hải Phòng bị đối xử "thô bạo" như thế nào?

Công trình kiến trúc văn hóa lâu đời của thành phô cảng đã bị đối xử thô bạo

Công trình lâu đời gắn với lịch sử thành phố Cảng

Được xây dựng cùng với bưu điện, tòa đốc lý (nay là trụ sở UBND TP.Hải Phòng), Phòng Thương mại Hải Phòng (nay là trụ sở 18 Minh Khai) và đồng hồ ba chuông nổi tiếng, công trình Ngân hàng Đông Dương được Pháp xây dựng ngay khi vừa đặt chân tới Hải Phòng. Nằm trong tổng thể 5 vạn mẫu, thời điểm đó, Ngân hàng Đông Dương (nay là trụ sở Ngân hàng Nhà nước, chi nhánh Hải Phòng) có vai trò in giấy bạc và cung ứng cho toàn Đông Dương.

Là công trình độc đáo, mang hơi thở kiến trúc Pháp - Việt – Hoa, tòa nhà này được xây dựng bằng đá xanh kiên cố. Đây cũng là công trình đầu tiên trong khối ngân hàng được Pháp đầu tư bài bản nhất, xây dựng trước cả nhà hát thành phố. Trải qua hơn một thế kỷ, kiến trúc công trình trên như vẫn giữ được nguyên trạng và trở thành một trong những minh chứng lịch sử thành phố Cảng.

Cơ quan chức năng cũng bị bất ngờ

Sáng ngày 18/8, tiếng san ủi rầm rập, ngoài sảnh trụ sở Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (chi nhánh Hải Phòng), số 4 Nguyễn Tri Phương (quận Hồng Bàng) đã nhanh chóng bị xới phẳng toàn bộ mặt sảnh, bậc tam cấp của trụ sở NHNN.

Vụ việc nhanh chóng thu hút được dư luận khi các cơ quan chức năng, chuyên môn phát hiện ra, đơn vị chủ quản đã tự ý cải tạo, sửa chữa, san ủi công trình mà không xin ý kiến tham vấn của các nhà chuyên môn cũng như thông báo tới UBND thành phố Hải Phòng.

Đường dẫn lên sảnh trụ sở giờ bị băm nát như tương

Ông Đinh Văn Giang – Chánh thanh tra Sở Xây dựng TP Hải Phòng thông tin: Ngày 18/8, Thanh tra sở phát phát hiện ra nhà làm việc kiêm kho của NHNN Việt Nam chi nhánh Hải Phòng đang được phá dỡ các bậc tam cấp và phần lối đi của sảnh trước. Thanh tra Sở Xây dựng phối hợp cùng với phòng quản lý đô thị phường Minh Khai và quận Hồng Bàng tiến hành kiểm tra việc xây dựng của chủ đầu tư.

Tại buổi làm việc, chủ đầu tư đã thông tin, xuất trình giấy tờ, hồ sơ về việc sửa chữa, báo cáo kinh tế - kỹ thuật và quyết định phê duyệt báo cáo kinh tế kỹ thuật. Công trình sửa chữa này thuộc đối tượng được miễn giấy phép xây dựng.

Tuy nhiên, chủ đầu tư khi tiến hành sửa chữa đã không gửi thông báo về thời điểm khởi công xây dựng, kèm theo hồ sơ thiết kế đến cơ quan quản lý xây dựng tại địa phương. Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng công trình chưa được cơ quan chuyên môn thẩm về xây dựng chủ trì thẩm định theo quy định. Theo đó, thanh tra đã lập biên bản, yêu cầu chủ đầu tư tạm dừng để báo cáo UBND thành phố. "Chúng tôi khẳng định, không biết gì về kế hoạch cải tạo sửa chữa này của NHNN", ông Giang nói.

Lý giải về việc tiến hành sửa chữa công trình không xin ý kiến tham vấn của các cơ quan chuyên môn cũng như thông báo tới chính quyền địa phương, ông Nguyễn Hồng Vinh – PGĐ NHNN Việt Nam chi nhánh Hải Phòng cho biết: Thực ra việc cải tạo, trùng tu công trình trên của NHNN đã được trình từ 2014. Tháng 5/2015, báo cáo kinh tế - kỹ thuật được duyệt cho đơn vị tiến hành triển khai với tổng mức đầu tư hơn 3 tỷ đồng.

Cụ thể, theo phê duyệt này thì tầng 1 sẽ được sửa chữa công trình nội thất bên trong như lát gỗ nền mới, trát trần, tường, chống thấm tường hàng lang kho tiền, cạo bỏ lớp vôi cũ trên tường, lát lại gạch hành lang kho tiền... Tầng 2: Cạo bỏ lớp vôi trên tường cũ, sửa chữa gạch nền gốm không gian sảnh chờ (20% diện tích), thay thế sàn gỗ bị hỏng (10%)... tầng 3: Chống thấm mái seno bằng tấm PLUVITEC mặt đá, vệ sinh rêu mốc toàn bộ mặt đứng xung quanh công trình... Cải tạo đường dốc và sảnh trước công trình: phá dỡ nền gạch, đổ bê tông nền đường dẫn hai bên, mạ lại hao văn đầu cột và chân cột đồng sảnh phía trước... Trong quyết định phê duyệt cũng đã nêu rõ: Trong quá trình thi công hạng mục sảnh chính, đường dốc mặt trước trụ sở và hạng mục sửa chữa nền gạch gốm không gian sảnh chờ, chủ đầu tư lưu ý lựa chọn vật liệu thi công phù hợp về chất liệu, mầu sắc tương tự như hiện nay, đảm bảo không làm thay đổi kiến trúc công trình”.

Dễ dàng nhận thấy, trong quyết định phê duyệt của "yêu cầu đảm bảo không làm thay đổi kiến trúc công trình" song trên thực tế, toàn bộ khối bậc tam cấp cửa chính của trụ sở NHNN đã bị phá tung, mất dạng cốt nền và không còn dấu vết gì của kiến trúc cũ. Bên cạnh, đường dốc lên sảnh cũng bị cày xới tung. Như vậy, thay vì hỏng đâu sửa đó, bóc từng viên gạch để thay thế mới những chỗ bị hư hại thì đơn vị chủ đầu tư lại cho xe ủi san phẳng

Sao có thể đối xử thô bạo với một công trình văn hóa?

Nhà sử học Ngô Đăng Lợi bức xúc lên tiếng

Trước việc công trình trên trăm tuổi Ngân hàng NN tại Hải Phòng bị "xâm hại", ông Ngô Đăng Lợi - nhà sử học nổi tiếng của Hải Phòng, không giấu nổi bức xức lên tiếng: “Tại sao họ có thể đối xử thiếu văn hóa với một công trình văn hóa như thế này. Đây là công trình tiêu biểu có giá trị lịch sử, kiến trúc, văn hóa lâu đời của Hải Phòng, vậy mà NHNN chi nhánh Hải Phòng khi sửa chữa đã không tham vấn các đơn vị chức năng của Hải Phòng, tự ý sửa chữa là không đúng. Với một công trình văn hóa như vậy mà đối xử không có văn hóa. Giờ muốn bảo tồn, giữ nguyên trạng cho công trình này đã không thể làm được nữa vì mọi thứ đã bị cày xới phá hỏng cốt nền rồi” - ông Lợi nói.

Trước phản ứng gay gắt của dư luận về sự việc trên, ông Nguyễn Hồng Vinh- PGĐ NHNN tại Hải Phòng giải thích: “Trước khi tiến hành sửa chữa công trình này, chúng tôi cũng đã tìm hiểu, đây là công trình thuộc cấp ngang Bộ nên không cần xin giấy phép xây dựng, cải tạo. Vì thế, với bản kế hoạch đã được đồng ý, chúng tôi tiến hành cải tạo mà không biết phải thông báo tới các đơn vị liên quan trên địa bàn cũng như xin ý kiến tham vấn của các cơ quan chuyên môn… Về việc này, chúng tôi xin nhận sai”.

Minh Lý- T.Vân /Báo Gia đình & Xã hội