Cụ thể hóa các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ giải pháp, chuyển đổi căn bản trọng tâm sang Dân số và Phát triển

Ngày 25/10/2017, Hội nghị lần thứ Sáu Ban chấp hành Trung ương khóa XII đã ban hành Nghị quyết số 21-NQ/TW về công tác dân số trong tình hình mới với mục tiêu: Giải quyết toàn diện, đồng bộ các vấn đề về quy mô, cơ cấu, phân bổ, chất lượng dân số và đặt trong mối quan hệ tác động qua lại với phát triển kinh tế - xã hội. Duy trì vững chắc mức sinh thay thế; đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên; tận dụng hiệu quả cơ cấu dân số vàng, thích ứng với già hóa dân số; phân bố dân số hợp lý; nâng cao chất lượng dân số, góp phần phát triển đất nước nhanh, bền vững.

Để thực hiện Nghị quyết 21-NQ/TW, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 137/NQ-CP ngày 31/12/2017 về Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 21-NQ/TW. Trong đó, giao cho 12 Bộ, ban, ngành xây dựng và thực hiện 42 nhiệm vụ, đề án nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 21-NQ/TW. Trong số 42 nhiệm vụ, đề án cũng giao các bộ, ngành xây dựng, sửa đổi 7 luật.

Các chương trình, đề án, kế hoạch được xây dựng theo Nghị quyết 137/NQ-CP chính là những nội dung quan trọng của của Nghị quyết 21-NQ/TW về công tác dân số trong tình hình mới. Ảnh: Chí Cường

Theo TS Phạm Vũ Hoàng, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số, Nghị quyết 137/NQ-CP giao Bộ Y tế chủ trì xây dựng, thực hiện 15 nhiệm vụ, đề án. Trong 15 nhiệm vụ đề án đó, Tổng cục Dân số được giao chủ trì xây dựng 13/15 nhiệm vụ, đề án.

Thống kê đến thời điểm hiện nay, Tổng cục Dân số đã hoàn thành được 7 nhiệm vụ, đề án: Trình Bộ Y tế ban hành Kế hoạch Kiện toàn hệ thống thanh tra chuyên ngành dân số; tham mưu Bộ Y tế trình Chính phủ ban hành: Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030; Chương trình Truyền thông Dân số đến năm 2030; Chương trình Điều chỉnh mức sinh phù hợp với các vùng, đối tượng đến năm 2030; Chương trình Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi đến năm 2030; Chương trình Củng cố, phát triển và nâng cao chất lượng dịch vụ kế hoạch hóa gia đình đến năm 2030 và Chương trình mở rộng tầm soát, chẩn đoán, điều trị một số bệnh, tật trước sinh và sơ sinh đến năm 2030.

Hiện tại, Tổng cục Dân số đang tiếp tục trình Bộ Y tế phê duyệt 2 thông tư: Chính sách đãi ngộ đối với cộng tác viên dân số thôn, bản, tổ dân phố; Chế độ khuyến khích tinh thần, vật chất đối với tập thể, cá nhân thực hiện tốt chính sách dân số. 

Cùng với đó, Tổng cục Dân số đang xây dựng dự thảo Đề án đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác dân số các cấp giai đoạn 2021-2030; gấp rút hoàn thiện Đề án Nghiên cứu, xây dựng mô hình tổ chức bộ máy, mạng lưới và cơ chế phối hợp liên ngành về dân số và phát triển các cấp để tham mưu Bộ Y tế trình Chính phủ trong năm 2020.

Căn cứ ý kiến thẩm tra Dự án Luật Dân số do Thường trực Ủy ban Về các vấn đề xã hội tổ chức, Tổng cục Dân số đang tích cực phối hợp với các cơ quan hữu quan nghiên cứu, tiếp thu chỉnh lý, hoàn thiện Dự án Luật Dân số, dự kiến trình Quốc hội vào năm 2022.

TS Phạm Vũ Hoàng cho biết, các chương trình, kế hoạch, đề án được xây dựng theo Nghị quyết 137/NQ-CP chính là những nội dung quan trọng của của Nghị quyết 21-NQ/TW về công tác dân số trong tình hình mới, đặc biệt là trong giai đoạn từ nay đến năm 2030. Cụ thể hóa các quan điểm, mục tiêu và nhiệm vụ giải pháp của Nghị quyết 21-NQ/TW từ đó định hướng, xác định rõ được các nhóm nhiệm vụ, giải pháp cần thực hiện.

"Nếu thực hiện thành công chương trình, đề án này sẽ giúp chúng ta chuyển đổi căn bản trọng tâm chính sách dân số sang Dân số và Phát triển, duy trì vững chắc mức sinh thay thế, làm già hóa dân số chậm lại; tận dụng một cách có hiệu quả cơ cấu dân số vàng để tích lũy, đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội để chuẩn bị cho già hoá dân số và dân số già trong tương lai; phân bố dân số hợp lý, chất lượng dân số được nâng cao tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế, góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước", Phó Tổng cục trưởng Phạm Vũ Hoàng nhấn mạnh.

Về việc triển khai Nghị quyết 21-NQ/TW và Nghị quyết 137/NQ-CP tại các địa phương, hiện nay, Ủy ban nhân dân các cấp trên cả nước đã ban hành các kế hoạch hành động. Trong đó, xác định các nhiệm vụ trọng tâm, đặc biệt là việc quán triệt sâu sắc, đầy đủ nội dung của Nghị quyết 21-NQ/TW; tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy đảng, chính quyền các cấp, đẩy mạnh công tác truyền thông để thống nhất nhận thức của cả hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân, tạo sự đồng thuận cao trong toàn xã hội về tiếp tục chuyển trọng tâm chính sách từ kế hoạch hóa gia đình sang giải quyết toàn diện các vấn đề quy mô, cơ cấu, phân bố và chất lượng dân số trong mối quan hệ hữu cơ với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh. Đưa các mục tiêu, chỉ tiêu của Nghị quyết vào Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Bên cạnh đó, xác định rõ trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ trong việc xây dựng các chương trình, kế hoạch hành động; tổ chức triển khai, đánh giá và giám sát tình hình thực hiện Nghị quyết 21-NQ/TW và Nghị quyết 137/NQ-CP, từ đó làm chuyển biến mạnh mẽ công tác dân số tại địa phương bảo đảm thực hiện thành công các mục tiêu Nghị quyết 21-NQ/TW đã đề ra.

Nguyễn Mai