Cục Đăng kiểm Việt Nam bị tố “cản” tàu PPC chở trên 12 người: Vì sao thử nghiệm lâu vẫn chưa kết luận?

Giới hạn để tránh trách nhiệm?

Về con số 12 người, theo các chuyên gia kỹ thuật phân tích thì theo quy định của Công ước về an toàn sinh mạng trên biển (SOLAS convention) của tổ chức hàng hải quốc tế IMO, tàu chở trên 12 hành khách sẽ được phân cấp như tàu chở khách mà theo đó thì những quy định với tàu chở khách sẽ phải áp dụng.

Vì thế con số 12 hành khách là để phân biệt tàu khách với tàu hàng hay tàu phục vụ mục đích vui chơi giải trí.

SOLAS có điều khoản ngoại trừ, nếu tàu bằng vật liệu PPC chỉ dùng chở khách trong tuyến đường thủy nội địa phân cấp SI hoặc SII theo TCVN 5801-2005 của VR thì không cần thiết phải áp dụng quy định này.

Nhưng Luật giao thông đường thủy nội địa 2004 quy định rõ là phương tiện thủy có sức chở trên 12 người, khi hoạt động trên đường thuỷ nội địa phải bảo đảm các điều kiện về an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, có giấy chứng nhận đăng ký phương tiện thuỷ nội địa.

Có nghĩa là VR phải thẩm định và phân cấp cho những con tàu này. Khi VR quy định tàu làm bằng PPC chỉ giới hạn chở tối đa 12 người là cách tốt nhất để lẩn tránh trách nhiệm.

“Vấn đề cần bàn là sao thử nghiệm lâu thế mà vẫn chưa đưa ra được kết luận gì. Được biết các doanh nghiệp đóng tàu vật liệu PPC đã làm tàu thử nghiệm trước khi được công nhận là doanh nghiệp khoa học và công nghệ, không thể cứ tàu to hơn, lớn hơn là bắt doanh nghiệp phải làm thử nghiệm”- một chuyên gia về kỹ thuật phân tích.

Các tàu đóng bằng vật liệu PPC H 30, H38 của Cty Việt Séc đã hoàn thiện có sức chở trên 12 người phải nằm tại bến vì VR từ chối đăng kiểm. Ảnh: HC

Việc VR cho rằng tổ chức CS Lloyds chỉ có Hướng dẫn T-202 về “Vật liệu và hàn vật liệu phi kim loại - nhựa” và sử dụng một số tiêu chuẩn về nhựa nói chung của châu Âu (không phải tiêu chuẩn chuyên dùng cho đóng tàu) phục vụ cho việc giám sát kỹ thuật tàu đóng mới bằng vật liệu PPC.

Theo ông Đinh Chí Đang- chuyên gia kỹ thuật Cty Dầu khí Việt Nhật thì đây là cách làm đúng đắn của CS Lloyds mà các nước tiên tiến trên thế giới luôn áp dụng đối với những sản phẩm công nghệ mới.

“Đã là sản phẩm công nghệ mới thì làm gì có tiêu chuẩn sẵn có mà áp dụng. Họ sẽ sử dụng những hướng dẫn chung để thẩm định cái mới do nhà sản xuất đưa ra”- chuyên gia này nêu quan điểm.

Việc VR cho rằng vật liệu PPC có ứng suất chảy cho phép là 23 MPa, thấp hơn nhiều so với các loại vật liệu đóng tàu như thép, hợp kim nhôm (Thép: 235 MPa; Hợp kim nhôm: 110 MPa). Các chuyên gia khi trao đổi với phóng viên khẳng định rằng đây là một lập luận dễ gây nhầm lẫn cho những người không chuyên sâu về kỹ thuật.

“Khi tính toán kết cấu người ta biết rõ, ứng suất của vật liệu PPC chỉ là 23 MPa và chỉ dùng giá trị này để tính toán, không ai dùng giá trị ứng suất chảy của thép và nhôm để so sánh. Hơn thế nữa, nếu tính toán tải trọng không đủ, người ta phải có các biện pháp gia cường kết cấu bằng chính vật liệu PPC hoặc một loại vật liệu khác chẳng hạn như thép.

Không phải tất cả mọi chi tiết trên con tàu đều phải là vật liệu chống cháy, trong khoang hành khách người ta vẫn dùng ghế, đệm và rèm vải, chỉ có những bộ phận kết cấu, vách ngăn nhất định mới có yêu cầu này. Người ta có thể phủ một lớp sơn chống cháy lên những bộ phận kết cấu ấy, vấn đề sẽ được giải quyết”- Chuyên gia kỹ thuật của Cty dầu khí Việt Nhật quả quyết.

Khi được hỏi, các ý kiến đều cho rằng VR cần sớm sửa lại QCVN-95:2016/BGTVT, bỏ đi phần hạn chế dưới 12 người.

Doanh nghiệp đóng tàu PPC tiếp tục phản pháo VR

Ngày 25/5/2017 Cty Cổ phần Công nghệ Việt Séc (Cty Việt Séc) có văn bản gửi VR đề nghị đăng kiểm cho hai tàu là H30 có sức chở 20 người và H 38 có sức chở 35 người.

Ngày 30/5/2017, ông Nguyễn Vũ Hà- Cục Phó VR có văn bản số 3038/ĐKVN-TS cho rằng: “Phương tiện loại này cần phải được hoạt động thử nghiệm nhằm mục đích thu thập dữ liệu, nghiên cứu, xem xét, xây dựng quy chuẩn kỹ thuật” vừa hướng dẫn Cty này “báo cáo với Bộ GTVT để được chấp thuận việc chế tạo thử nghiệm”.

Các chuyên gia về kỹ thuật chụp ảnh bên cạnh một chiếc tàu đóng bằng vật liệu PPC. Ảnh: HC

Bức xúc với VR, ngày 2/6/2017, Cty Việt Séc có văn bản số 288/CV- VSC gửi VR, gửi Bộ GTVT phản pháo.

Cty Việt Séc cho rằng: H30 và H38 là hai cano du lịch xét về kích thước, công suất động cơ, độ phức tạp thua xa so với chiếc tàu H47 mà Cty đã đóng và bàn giao cho Cảnh sát biển Việt Nam và được Phòng đăng kiểm Hải quân đăng kiểm để đưa vào sử dụng từ năm 2014 đến nay vẫn đang hoạt động tốt.

H30 và H38 đã đóng xong và cho chạy thử nghiệm đạt yêu cầu kỹ thuật nên không cần phải xin Bộ GTVT để sản xuất thử nghiệm. VR có thể kiểm tra hồ sơ tính toán thiết kế và thực tế tàu thuyền đã sản xuất để xác định sức tải của phương tiện nếu đảm bảo theo hồ sơ tính toán thiết kế thì cấp đăng kiểm cho phương tiện hoạt động.

“Tại thời điểm này quy chuẩn cho tàu PPC (QCVN: 95) chưa có hiệu lực thi hành do vậy không bắt buộc phải áp dụng. VR có thể áp dụng các cách thức, quy trình kiểm tra tàu thuyền như đã làm từ năm 2015 và cũng tương tự như cách làm của các cơ quan đăng kiểm Hải quân, đăng kiểm Cslloyd để kiểm tra và cấp đăng kiểm cho phương tiện hoạt động”- văn bản phản hồi của Cty Việt Séc nêu.

Ngoài ra, Cty Việt Séc cũng khẳng định: Cano H30 và H38 về quy trình thiết kế, sản xuất, vật liệu không khác gì các cano mà VR đã đăng kiểm cho Cty, điều khác nhau duy nhất đó là sức tải của phương tiện H30 và H38 cao hơn các cano mà VR đã đăng kiểm. Để xác định khả năng tải của phương tiện thì căn cứ vào tính toán thiết kế, kiểm tra thực tế phương tiện đã sản xuất theo các quy trình, cách thức mà VR đã áp dụng để cấp đăng kiểm cho phương tiện sản xuất bằng vật liệu PPC từ năm 2015 đến nay, nếu kết quả tính toán đúng và thực tế tàu có khả năng chở được bao nhiêu người thì cấp đăng kiểm cho phương tiện hoạt động.

“Vì các lý do đã trình bày ở trên, một lần nữa, Công ty CP Công nghệ Việt Séc kiến nghị Bộ GTVT chỉ đạo VR tiến hành đăng kiểm hai phương tiện mẫu H30 và H38 đã được Cty sản xuất với hồ sơ tính toán thiết kế đã gửi cho Cục nhiều tháng trước đây và không buộc doanh nghiệp phải chế tạo thử nghiệm. Cty đã sản xuất thử nghiệm tàu thuyền công nghệ vật liệu PPC từ năm 2012 trước khi được công nhận là doanh nghiệp khoa học và công nghệ, nay cứ yêu cầu doanh nghiệp phải tiếp tục làm thử nghiệm với các tàu thuyền sức tải lớn hơn 12 người là gây khó khăn cho doanh nghiệp”- đại diện của doanh nghiệp nêu bức xúc tại văn bản gửi Bộ GTVT và VR.

Vấn đề được đặt ra là các tàu H30 và H 38 đã được doanh nghiệp này đóng hoàn thiện, đề nghị được đăng kiểm, nhưng VR vẫn hướng dẫn doanh nghiệp “báo cáo với Bộ GTVT để được chấp thuận việc chế tạo thử nghiệm”. Cách làm việc này của VR tiếp tục gây bức xúc cho doanh nghiệp đóng tàu PPC.

Hà Châu