Cuộc chiến bản quyền phim “Ngôi nhà bươm bướm” và Noo Phước Thịnh: 500 triệu đồng để “học” luật nhanh hơn?

Ca sĩ Noo Phước Thịnh. Ảnh: TL

Một sự việc, hai hành động khác nhau

Ngay từ khi ra mắt, bộ phim "Ngôi nhà bươm bướm" dù quy tụ dàn diễn viên nổi tiếng, chọn đúng gu của khán giả là tình cảm hài nhưng hiệu ứng phim lại khá trầm lắng. Trên các diễn đàn, những ý kiến đánh giá phim không mấy tích cực, cả về diễn xuất lẫn nội dung.

Thế nhưng khi những ý kiến bức xúc của ca sĩ Noo Phước Thịnh tố phim vi phạm bản quyền ca khúc "Mãi mãi bên nhau" của anh thì cái tên "Ngôi nhà bươm bướm" lập tức xuất hiện đậm đặc trên các báo. Nhưng điều này không khiến cho phim được PR một cách tích cực mà trái lại, với sức hút của người nổi tiếng, phim đứng trước nguy cơ bị tẩy chay. Các fan của Noo phản hồi rằng lượng khán giả đến rạp vẫn khá vắng.

Ngoài bản hit của Noo, phim "Ngôi nhà bươm bướm" còn vi phạm bản quyền với các ca khúc "Taxi", "Đường cong", "Nỗi lòng" của nhạc sĩ Nguyễn Hải Phong và người thể hiện là ca sĩ Thu Minh.

Cùng bị "sử dụng chùa" chất xám nhưng cách phản ứng của hai bên lại khá khác biệt. Phía Noo Phước Thịnh phản ứng khá gay gắt, kêu gọi tẩy chay phim và đưa ra những yêu cầu khá chi tiết: Yêu cầu nhà sản xuất phim "Ngôi nhà bươm bướm" phải gỡ ca khúc ra khỏi bộ phim; xin lỗi công khai ca sĩ Noo Phước Thịnh và nhạc sĩ Đỗ Hiếu trên các phương tiện thông tin đại chúng vì hành vi vi phạm quyền liên quan đến quyền tác giả; bồi thường thiệt hại số tiền 500 triệu đồng đối với thiệt hại về vật chất và tinh thần do hành vi vi phạm gây ra.

Ngoài các yêu cầu này, phía Noo Phước Thịnh cũng lưu ý rằng: "Các yêu cầu trên không phải yêu cầu cuối cùng của chúng tôi. Căn cứ vào tình hình thực tế về hành vi vi phạm của quý đơn vị cũng như mức độ thiện chí của quý đơn vị đối với vụ việc này, chúng tôi xem xét và đưa ra các quyết định cũng như các hành động pháp lý khác theo quy định pháp luật hiện hành để xử lý hành vi vi phạm nói trên của quý đơn vị".

Trong khi đó, phía nhạc sĩ Nguyễn Hải Phong và ca sĩ Thu Minh bên cạnh những bức xúc thì vẫn có cái nhìn cảm thông với nhà sản xuất phim "Ngôi nhà bươm bướm". Cho đến nay, cả nhạc sĩ Nguyễn Hải Phong và ca sĩ Thu Minh vẫn chưa thực hiện bất kỳ hành động pháp lý nào liên quan đến yêu cầu bồi thường đối với nhà sản xuất bộ phim này. Lý do là bởi: "Chúng tôi hiểu để sản xuất một bộ phim thì phải đầu tư chi phí rất nhiều. Việc công chiếu và sự thành công của bộ phim là để bù đắp lại khoản đầu tư đó. Tương tự như thế, khi nhạc sĩ và ca sĩ như chúng tôi muốn sản xuất một ca khúc, họ cũng tốn kém bội phần, và việc bất kỳ tổ chức cá nhân nào sử dụng trái phép đều phải tôn trọng công sức sáng tạo bằng việc xin phép và trả nhuận bút, thù lao, quyền lợi vật chất. Hai là bộ phim có sự tham gia của những nghệ sĩ gạo cội, chúng tôi tôn trọng và tránh làm tổn thương họ. Ba là khán giả, họ bỏ tiền để mua vé xem phim và khán giả có quyền miễn trừ với các vướng mắc pháp lý của nhà sản xuất, kể cả đó là vi phạm pháp luật nghiêm trọng".

Mặc dù có những phản ứng khác nhau trong cùng một sự việc nhưng số đông nghệ sĩ tỏ ra ủng hộ hành động cứng rắn của ca sĩ Noo Phước Thịnh khi anh là người tiên phong đòi hỏi phía vi phạm bản quyền có hành động cụ thể chứ không thể là những lời nói suông như lâu nay.

500 triệu là để "học" bản quyền nhanh nhất cho hiện tại và sau này?

Poster phim “Ngôi nhà bươm bướm”. Ảnh: TL

Tuy nhiên, sau khi đưa ra con số 500 triệu đồng tiền bồi thường, trên trang cá nhân của ca sĩ "Mãi mãi bên nhau" cũng chịu không ít những công kích từ untifan. "Ế show nên phải làm tiền à?", "Làm như anh chưa lấy nhạc của người ta bao giờ vậy"… là những ý kiến mỉa mai cách mà Noo Phước Thịnh đòi hỏi quyền lợi cho mình và ê-kíp. Cùng với đó, các bình luận tranh cãi cho rằng đây là một con số quá đáng, Noo Phước Thịnh đang quá "tuyệt tình". Thậm chí, nam ca sĩ còn bị cho là đang cố tình làm cho câu chuyện trở nên căng thẳng để PR cho tên tuổi của chính mình.

Không phải ngẫu nhiên mà ca sĩ "Mãi mãi bên nhau" có những phản ứng mạnh mẽ cùng số tiền bồi thường chưa từng có tiền lệ trong các vụ vi phạm bản quyền tác phẩm âm nhạc và quyền liên quan trước đó.

Năm 2017, nam ca sĩ đã nhận được một bài học đau xót vì hành động vi phạm bản quyền khi MV "Chạm khẽ tim anh một chút thôi" ra mắt. MV đạt lượng người nghe 30 triệu lượt xem (tương ứng gần 200 triệu nếu được quy đổi thành tiền mặt) bất ngờ bị xóa khỏi trang Youtube. Lý do vì nam ca sĩ đã sử dụng tác phẩm "The Way" - vốn đang được bảo hộ quyền tác giả và quyền liên quan của nhạc sĩ Zack Hemsey để làm nhạc nền cho phân cảnh tai nạn xe hơi trong MV.

Cùng với lời xin lỗi, phía ca sĩ cho biết, đã bị yêu cầu đòi bồi thường gần 1 tỉ đồng. Đây có lẽ là lý do để Noo Phước Thịnh có hành động quyết liệt trong việc đòi điều công bằng chính đáng cho mình. Chỉ có khi bị "đánh" vào kinh tế thì người "mù mờ" nhất về bản quyền và Luật Sở hữu trí tuệ cũng sẽ học rất nhanh. Chính vì vậy, Noo Phước Thịnh không chấp nhận lời xin lỗi suông của nhà sản xuất phim "Ngôi nhà bươm bướm" cũng như cách mà họ đưa ra giải thích rằng: "Theo quy trình làm việc, phía nhà sản xuất đã làm việc với Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam - chi nhánh phía Nam, thông qua hợp đồng sử dụng quyền tác giả âm nhạc để mua bản quyền sáng tác cho các ca khúc. Tuy nhiên, trong quá trình sản xuất phim, ê-kíp đã nhầm lẫn giữa quyền tác giả và quyền liên quan đến quyền tác giả".

Theo cách giải thích này, nhà sản xuất "Ngôi nhà bươm bướm" chỉ mua bản quyền ca khúc "Mãi mãi bên nhau" của nhạc sĩ Đỗ Hiếu chứ không hề mua MV hay bản thu âm ca khúc do Noo Phước Thinh và ê-kíp thực hiện. Việc nhầm lẫn này theo Noo là rất khó chấp nhận, nhất là khi phim có một ê kíp đông đảo để thực hiện.

Liên quan đến số tiền mà Noo Phước Thịnh đưa ra, nhạc sĩ Nguyễn Hải Phong dẫn chứng: "Ed Sheeran chỉ vì "mượn" một vài giai điệu trong bản hit "Thinking Out Loud" có sự tương đồng với ca khúc "Let’s Get It On" đã bị kiện đòi bồi thường 100 triệu USD. Miley Cyrus chỉ vì "mượn" một vài từ trong lời bài hát "We Run Things" giống với một ca khúc của nhạc sĩ người Jamaica (Michael May) đã bị kiện đòi bồi thường 6.800 tỷ đồng".

Thế nhưng có vẻ như chuyện đòi bồi thường vẫn là điều khá mới mẻ ở Việt Nam. Hàng loạt các bộ phim ăn khách như "Quỳnh búp bê", "Cả một đời ân oán", "Hôn nhân trong ngõ hẹp"… đều bị tố vi phạm bản quyền nhưng sau đó, ngoài lời xin lỗi, hành vi vi phạm này đều không đi đến hành động quyết liệt. Hoặc nếu có, cũng khó mà thực thi triệt để, khi mà ý thức về bản quyền và sở hữu trí tuệ vẫn bị xem nhẹ. Phải chăng, việc đưa ra số tiền 500 triệu đồng tiền bồi thường từ Noo Phước Thịnh, những hiểu biết "mù mờ" về bản quyền và Luật Sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực giải trí nói riêng và các lĩnh vực khác nói chung, sẽ được cẩn trọng hơn và "học" nhanh hơn?

Noo Phước Thịnh đòi nhà sản xuất phim 'Ngôi nhà bươm bướm' bồi thường 500 triệu

Minh Nhật