Cứu mỏ - một cán bộ và 13 công nhân than đối mặt tử thần

Công nhân Cty CP than Mông Dương luôn phải đối mặt với những hiểm nguy rình rập. Ảnh: T.G

Thiệt hại nặng nề

Công tác trực chiến, ứng cứu, giải quyết hậu quả do mưa lũ tại Cty CP than Mông Dương - Quảng Ninh (thuộc Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam - Viancomin) sau trận mưa lũ lịch sử (ngày 1/8) đang được tiến hành 24/24 giờ. Công nhân làm việc 3 ca, mỗi ca có 9 người trong 8 tiếng. Máy xúc, máy gạt hoạt động hết công suất. Tuy đã được sang gạt, dọn bùn đất trong nhiều giờ nhưng con đường từ nhà điều hành dẫn đến hầm mỏ dài chừng khoảng 300m, bùn vẫn ngập đến ngang đầu gối. Khu vực cửa lò 50 bị lấp kín, khu vực tầng 1 nhà điều hành số 1, suối H10, suối 9,8 bùn, cát, đất đá từ bãi thải Cao Đông Sơn ập xuống, cao đến từ 1,5 -1,6m. Để di chuyển vào khu vực công trường tác nghiệp, các phóng viên phải đi ủng, lội bùn và không ít lần bị thụt lún chân giữa đường.

Theo ông Vũ Ngọc Xuân, Phó Chánh Văn phòng Vinacomin: Trận mưa lũ vừa qua đã khiến toàn ngành than thiệt hại trên 1.400 tỷ đồng, riêng Vinacomin là 600 tỷ đồng. Toàn tập đoàn đã phải dừng các hoạt động sản xuất để tập trung khắc phục sự cố. Nhưng để hoàn thành việc khắc phục này, theo dự kiến cũng phải đến hết tháng 11/2015, với chi phí khoảng 155,6 tỷ đồng.

“Chúng tôi đang nỗ lực giữ an toàn, không để nước ngập vào hầm lò. Với phương án bố trí hơn 4.000 lao động của Cty, từ khi xử lý sự cố đến khi bơm cạn nước sẽ huy động khoảng 2.200 người; Một số sẽ làm việc ngay khi xử lý ổn định; Hơn 400 công nhân dôi dư sẽ được đưa sang mỏ Khe Chàm (cũng thuộc Viancomin). Còn lại sẽ giải quyết phép năm 2015 và động viên nghỉ tự túc. Khi nào các công trường khắc phục xong sự cố, số công nhân này sẽ trở lại làm việc bình thường”, ông Xuân cho biết.

Cũng theo ông Xuân, nếu không có sự vào cuộc xử lý sự cố quyết liệt của lãnh đạo, cán bộ công nhân viên toàn tập đoàn, thiệt hại do mưa lũ gây ra còn lớn hơn rất nhiều. Mọi người phải dầm mình trong nước nhiều giờ liền, bất chấp nguy hiểm. Hầu hết, cán bộ công nhân chỉ bỏ hiện trường khi nước đã ngập đến cổ và sức người, máy móc đều trở nên bất lực.

Khoảnh khắc ngàn cân treo sợi tóc

Anh Bùi Duy Tân, Trưởng phòng kỹ thuật khai thác mỏ đang trình bày về những hiểm họa trong hầm lò.

Đã hơn một tuần trôi qua, anh Bùi Duy Tân, người có mặt đến tận phút cuối cùng vào tối ngày 28/7 vẫn còn chưa hết bàng hoàng khi nhớ lại diễn biến lũ dồn dập lúc đó. Nước không ngừng dâng lên, toàn bộ cán bộ, công nhân luôn phải căng lên làm việc, quan sát và phán đoán. Chỉ một sai lầm nhỏ lúc đó cũng có thể khiến sự cố thêm trầm trọng và những người có mặt phải trả giá bằng cả tính mạng.

Theo lời kể của anh Tân thì mỏ hầm lò Đông Dương khai thác ở hai mức chính là âm 97,5 và âm 250 (có hệ thống trạm bơm thoát nước âm 250 Bắc Mông Dương là sâu nhất và trạm 250 trung tâm). Nhưng ngày 28/7, trạm bơm ở âm 250 Bắc Mông Dương đã bị ngập nên lúc đó anh em được lệnh phải “cố thủ” ở trạm bơm âm 250 khu trung tâm và âm 97,5 khu trung tâm. Khi đó, 2 trạm này vận hành 6 bơm, có 4 bơm ở mức âm 97,5 và 2 bơm ở âm 250 với tổng công suất là hơn 6.000 m3/giờ. Tuy nhiên, lưu lượng nước chảy vào mỏ vẫn tiếp tục dâng cao, cao hơn rất nhiều so với công suất của 6 máy bơm.

Tại thời điểm đó, thấy tình hình diễn biến xấu, Giám đốc Bùi Quốc Tuấn đã cho rút 61 người lên trước, 13 người ở lại để trực máy bơm. Tuy nhiên, khu vực trạm bơm trung tâm âm 250 quá nguy hiểm vì chỉ có duy nhất một lối thoát ngầm thông lên âm 97,5 trung tâm, trong khi nước đã dâng cao. Nếu lượng nước này tràn xuống đầu ngầm thì số phận 13 công nhân như “ngàn cân treo sợi tóc”.

“Lúc đó, tôi được lãnh đạo giao trực ở hiện trường để kiểm soát mức nước đầu ngầm, đầu mối sinh tử cho anh em ở phía dưới. Ở thời điểm đó, trung bình cứ 20 phút nước dâng thêm khoảng 10cm nhưng cũng có lúc mới 10 phút đã dâng lên 20 cm, khiến đập sắp tràn. Điện thoại bị chết, không thể liên lạc được, may là lúc đó, chúng tôi được người truyền lệnh trực tiếp của giám đốc chạy đến nói tôi xuống gọi các anh em ở phía dưới lên”, anh Tân kể lại.

Khi 13 công nhân vừa lên đến đầu ngầm thì nước bắt đầu tràn xuống. Khoảng cách chạy lên - xuống ngầm mất khoảng 20 - 25 phút, nếu chỉ quyết chậm ít phút nữa thì không biết chuyện gì sẽ xảy ra. Khi về vị trí an toàn mới biết lý do nước dâng cao đột ngột là do 3 máy bơm ở đây bị hỏng và anh Tân là người cuối cùng rút ra ở trạm ngầm đó. Anh Tân cũng nhận lệnh đóng kín hầm bơm, trạm điện để rút khỏi hầm bơm an toàn.

Chia sẻ rất thật về suy nghĩ của mình khi đó, anh Tân thú nhận rằng “mình cũng hơi hoảng” vì ở một mình một khu, lại mất tín hiệu liên lạc trong khi nước không ngừng dâng cao. Ở vào khoảnh khắc đối diện giữa sự sống và cái chết đó, anh chỉ nghĩ đến vợ và con gái. Cảm xúc mừng vui vỡ òa khi anh và 13 công nhân đã về vị trí an toàn.

Minh Lý- H. Tuấn/Báo Gia đình & Xã hội