Đại biểu Quốc hội đề nghị tăng chi cho ngành Y tế

Đại biểu Ngô Thị Kim Yến (đoàn TP Đà Nẵng) đề nghị tăng chi cho ngành Y tế. Ảnh: QH

Nhiều gia đình thành đói nghèo sau khi trị bệnh

Đại biểu Ngô Thị Kim Yến (đoàn TP Đà Nẵng) cho biết, tỷ lệ ngân sách nhà nước cho toàn ngành Y tế đã có xu hướng giảm, trong đó năm 2016 là 97.600 tỷ đồng, chiếm 7,67% so với tổng chi ngân sách nhà nước và ước thực hiện năm 2018 là 92.715 tỷ đồng chiếm 5,85% tổng chi ngân sách. Với tỷ lệ chi như vậy, chưa đảm bảo theo tinh thần Nghị quyết 20 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe cho nhân dân trong tình hình mới là: “Xác định ưu tiên, bố trí ngân sách, đảm bảo tốc độ tăng chi cho y tế cao hơn tốc độ tăng chi ngân sách nhà nước. Tập trung ngân sách nhà nước cho y tế dự phòng, y tế cơ sở, bệnh viện ở vùng khó khăn, biên giới, hải đảo, các lĩnh vực phong, lao, tâm thần và dành ít nhất 30% ngân sách y tế cho công tác y tế dự phòng”.

Đại biểu Ngô Thị Kim Yến cho biết, hiện nay, chúng ta có tỷ lệ chi từ tiền túi của người bệnh rất cao là 43% so với tổng chi y tế quốc gia, chưa kể chi phí đi lại, ăn ở của người bệnh. Điều này chứng tỏ chúng ta còn một tỷ lệ người dân rất lớn chưa tham gia bảo hiểm là 13%. Việc kiểm soát bội chi, BHYT chưa bao phủ nhiều dịch vụ y tế đã ảnh hưởng đến quyền lợi của người bệnh. Tỷ lệ chi từ tiền túi của người bệnh cao sẽ gây những khó khăn, tổn thất về tài chính, khiến nhiều gia đình đang ở mức sống trên trung bình trở thành đói nghèo sau khi trị bệnh.

“Theo Tổ chức Y tế thế giới, tỷ lệ chi tiền túi của hộ gia đình cho y tế phải dưới 30% mới đảm bảo được sự công bằng trong chăm sóc sức khỏe. Mục tiêu của nước ta theo Nghị quyết số 20 đến năm 2025, tỷ lệ này là 35% và đến năm 2030 giảm còn 30%. Trong khi đó còn có rất nhiều nhu cầu cần phải được ngân sách nhà nước đầu tư. Đó là, đầu tư để từng bước giải quyết vấn đề chất lượng khám, chữa bệnh còn chênh lệch lớn giữa các tuyến và vùng miền, mạng lưới y tế cơ sở cần phải được quan tâm và đầu tư hơn nữa, kinh phí hoạt động cho y tế dự phòng, chương trình mục tiêu y tế dân số. Đặc biệt, chi cho công tác phòng, chống bệnh không lây nhiễm vẫn còn hạn chế khi 17% dân số của chúng ta đang mắc các bệnh không lây nhiễm rất cần phải được phát hiện sớm, điều trị và quản lý lâu dài. Vì vậy, chúng tôi kính đề nghị Chính phủ tiếp tục tăng chi ngân sách nhà nước cho y tế”, đại biểu Ngô Thị Kim Yến nhấn mạnh.

Đại biểu Ngô Thị Kim Yến cho rằng, hiện nay, với cơ chế tài chính, các bệnh viện công lập, đặc biệt là các đơn vị tự đảm bảo chi thường xuyên đang rất khó khăn trong cân đối thu chi do giá dịch vụ y tế chưa tính đúng, tính đủ, mới tính chi phí trực tiếp và tiền lương, chưa tính chi phí quản lý và khấu hao tài sản. Tiền lương vẫn tính ở mức lương cơ sở là 1.150.000 đồng, chưa tính mức lương cơ sở hiện nay là 1.390.000 đồng. Vì vậy, đại biểu đề nghị ngân sách nhà nước bổ sung các chênh lệch này, tính đúng, tính đủ giá dịch vụ y tế.

Cần cân nhắc chỉ tiêu giường bệnh

Cũng theo đại biểu Ngô Thị Kim Yến, mặc dù lương đã được cơ cấu vào trong giá dịch vụ khám, chữa bệnh nhưng đối với các bệnh viện, trung tâm y tế tuyến quận, huyện, các bệnh viện chuyên khoa như tâm thần, y học cổ truyền, phục hồi chức năng, lao phổi với các số lượng dịch vụ y tế rất hạn chế, chưa thể tự chủ tài chính nhưng có nhiều địa phương đã cắt chỉ tiêu biên chế và giao tự chủ cho các bệnh viện này đã khiến các bệnh viện rất khó khăn trong vấn đề cân đối. Hiện nay, thực hiện Nghị định 16 mới là nghị định khung, Chính phủ phải có nghị định hướng dẫn về cơ chế tự chủ cụ thể cho từng ngành, hiện nay chưa có hướng dẫn cơ chế tự chủ đối với các đơn vị sự nghiệp công lập của ngành Y tế, gây khó khăn cho các đơn vị trong triển khai hoạt động.

Đại biểu Ngô Thị Kim Yến đề nghị Chính phủ cân nhắc lại việc giao chỉ tiêu giường bệnh/1 vạn dân trong kế hoạch phát triển KT-XH. Đại biểu cho rằng, với kế hoạch 5 năm, năm 2020, chúng ta sẽ đạt được 26 giường bệnh/1 vạn dân. Tuy nhiên, đến năm 2018, chúng ta đã đạt 26,5 giường bệnh. Với kế hoạch năm 2019 đạt chỉ tiêu là 27 giường bệnh/1 vạn dân.

“Chúng tôi đề nghị cân nhắc việc giao chỉ tiêu với những lý do như sau, chỉ tiêu giường bệnh/1 vạn dân của chúng ta xác định đến bao nhiêu là đạt tiêu chuẩn, trong khi hiện nay tỷ lệ giường bệnh trên vạn dân của Việt Nam đã cao hơn nhiều so với một số nước ASEAN. Theo cập nhật năm 2017 của WHO thì tỷ lệ này của Singapore là 24, Thái Lan là 21, Malaysia là 19, Myanmar là 9. Tỷ lệ giường bệnh của chúng ta là 26,5 đã đạt trên mức trung bình của nước ASEAN và đặc biệt ở các nước phát triển, họ lại đặt mục tiêu giảm giường bệnh khi họ phát triển hiệu quả công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu, mô hình bác sĩ gia đình. Ví dụ, Đan Mạch từ 30,7 giường bệnh/1 vạn dân của năm 2013 đã giảm xuống còn 21 giường bệnh của năm 2017. Nước Anh từ 27,6 năm 2013 đã giảm còn 25,8 năm 2017. Vì vậy chúng ta cần phải tăng cường chất lượng của mỗi giường bệnh để nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, từng bước giảm khoảng cách các chênh lệch chất lượng dịch vụ giữa các tuyến và các vùng, miền. Như vậy, chúng ta mới tạo được công bằng trong khám, chữa bệnh”, đại biểu Ngô Thị Kim Yến nói.

Minh Anh