Đạo diễn Quốc Trọng: Các gameshow cho trẻ đang biến thành “luyện gà nòi”

Đạo diễn Quốc Trọng bất ngờ làm gameshow cho trẻ em (ảnh nhân vật cung cấp).

Thừa mà lại thiếu

Nhắc đến đạo diễn Quốc Trọng, khán giả không chỉ ấn tượng với vai Xuân Tóc Đỏ của gần 30 năm trước, mà còn nhớ đến các bộ phim truyền hình đình đám do ông thực hiện, như “Đường đời”, “Hương đất", “Mùa lá rụng”, “Gió mùa thổi mãi”, “Ngõ lỗ thủng”, “Bí thư tỉnh ủy”... và gần đây nhất là “Gia phả của đất” trên sóng “giờ vàng” của VTV. Tưởng ông sẽ gắn mãi với phim truyền hình, ai ngờ rẽ hướng làm gameshow, mà lại dành cho trẻ em. Hỏi vì sao có sự thay đổi... 180 độ này, ông bảo: “Làm phim hay gameshow thì tôi vẫn ở vai trò đạo diễn thôi. Nhưng lý do để tôi quyết định tham gia là bởi, trẻ em bây giờ thiếu sân chơi quá. Những chương trình đang có hiện nay, dù bản thân tôi là người làm truyền hình, nhưng quả thật tôi cũng không hài lòng với cách thức tiếp cận như vậy. Thừa số lượng đấy mà vẫn thiếu về chất, điều trẻ em được vui chơi, trải nghiệm đúng nghĩa thì lại không nhiều”.

Để dẫn chứng cho điều này, đạo diễn Quốc Trọng tâm sự: “Tôi đi nước ngoài, thấy trẻ em ở đó học nhàn lắm, gần như chơi nhiều hơn. Họ chú trọng đến dạy kỹ năng sống, giao tiếp và gần gũi với thiên nhiên là nhiều, nên từ nhỏ đã biết trân trọng từng ngọn cây, các con vật nuôi trong nhà. Cách dạy đó nuôi dưỡng tâm hồn các em, hướng các em đến cái hay cái đẹp. Ở nước mình, trẻ bị học nhiều quá thành ra nguy hiểm. Vì phát triển không cân xứng, thừa kiến thức nhưng thiếu kỹ năng. Trong khi kiến thức thì xa rời thực tế, không áp dụng được. Các em cần sự phát triển về nhân cách, kỹ năng sống để cân bằng lại thì lại cho học rất ít”.

Nói về các gameshow hiện nay trên sóng truyền hình, đạo diễn Quốc Trọng nêu quan điểm: “Một trong những tính chất của truyền hình là các showgame, ở thế giới cũng vậy chứ không riêng gì Việt Nam. Cùng là gameshow nhưng tôi qua các nước như Mỹ, Pháp, Ba Lan... thấy cách thức chơi của họ rất thoải mái. Bởi vì họ thả trẻ ra chứ không ép. Về đến ta là thành “luyện gà nòi”. Các chương trình dù ở định dạng nào thì cũng đều hướng đến thi thố, đua tranh để giành giải thưởng. Ngay từ bé đã có ý thức ganh đua như vậy là không ổn. Cái đó làm cho trẻ bị áp lực, không còn nhìn thấy sự hồn nhiên ở lứa tuổi nữa. Tôi có cảm giác, các chương trình đó đang cướp mất tuổi thơ của các em. Tiếp xúc với các em ngoài đời thấy mỗi đứa một vẻ, sinh động vô cùng. Nhưng tham gia rồi thành một khuôn mẫu, già dặn như ông cụ non”.

Theo đạo diễn Quốc Trọng, nguyên nhân là bởi các chương trình được được làm bằng cái đầu của người lớn chứ không phải từ mong muốn và suy nghĩ của các em. Thành ra, các chương trình thường bị già và nặng về tính hơn thua. “Nhưng cái đó chưa nguy hại bằng việc, sau mỗi chương trình, các bầu show bằng con mắt nhanh nhạy của mình đã khai thác các em triệt để. Trẻ đang phát triển tự nhiên thì bỗng dưng bị ép vào cái khuôn. Bắt trẻ con tiếp xúc với danh vọng và nghĩ đến nó quá sớm thì tôi đảm bảo rằng, khi lớn lên, đứa trẻ ấy sẽ rất có vấn đề. Tôi là người làm truyền hình, nhưng chắc chắn không có chuyện tôi ủng hộ con cháu mình tham gia. Đó là một cách “luyện gà nòi” chứ không phải là nơi để các em được vui chơi đúng nghĩa”, đạo diễn Quốc Trọng nói.

Gameshow là chơi chứ không phải thi thố

Với mong muốn mang đến cho các em một chương trình không vướng bận bởi các yếu tố hơn thua, “Tạp dề tí hon” được coi là khác biệt hoàn toàn với gameshow thực tế đang phát trên truyền hình. Theo đơn vị sản xuất, “Tạp dề tí hon” không phải là một cuộc thi mà là sân chơi để các em nhỏ có dịp được trổ tài nấu ăn, trải nghiệm và bổ sung kỹ năng sống. Tham gia chương trình, trẻ có cơ hội trải nghiệm là “siêu bếp thực thụ”, khi được tự mình đi chợ, vượt qua các thử thách thú vị, tìm kiếm nguyên liệu và mày mò, học hỏi để có thể tự mình nấu hoàn thiện món ăn.

Dù rất hứng thú với format chương trình khi không đặt các em vào các áp lực thi thố, nhưng đạo diễn Quốc Trọng cũng thừa nhận rằng, làm việc với lứa tuổi này vô cùng khó. Bởi đạo diễn không chỉ phải nhẹ nhàng mà còn phải có cách thức để các em không biết là mình đang bị quay phim, nhằm hạn chế thấp nhất sự “diễn” ở các em. “Làm sao để chớp được những khoảnh khắc hồn nhiên, như chỉ có các em trong thế giới của riêng mình. Dù vất vả hơn nhưng tôi đảm bảo, khi xem chương trình, chính cha mẹ cũng sẽ thấy bất ngờ bởi cách nói, suy nghĩ hồn nhiên của trẻ. Và qua mỗi tập, các em lại dạn dĩ hơn, biết cách xử lý tình huống trong các vấn đề của bản thân”, đạo diễn Quốc Trọng cho biết.

Tuy nhiên, để làm được điều này thì nỗi lo lắng của đơn vị sản xuất cũng nhiều gấp bội. Đó là những rủi ro khi trẻ em đối diện với gian bếp đầy tiềm ẩn của dao, điện, sức nóng từ dụng cụ nấu nướng... “Thế nên, giả sử trẻ có bị đứt tay, hay chẳng may chạm vào nồi đang nấu trên bếp thì bố mẹ cũng không được “xót” con. Đó cũng là cách để các em học cách đối diện với những rủi ro, thấu hiểu được việc để có một bữa ăn ngon thì người mẹ đã phải vất vả như thế nào”, đại diện đơn vị sản xuất chia sẻ.

Thảo Nguyên