Dấu hiệu bất thường phía sau những người khuyết tật bán hàng rong

Dù nắng hay mưa anh Nguyên cũng ngồi tại nút giao thông Nghiêm Xuân Yêm – Linh Đàm bán hàng rong. Ảnh: PV

Một ngày lao động 17 tiếng

Cuối năm 2017, một số bạn đọc phản ánh đến Báo Gia đình & Xã hội về việc nhiều người già, người tàn tật bị một nhóm người có dấu hiệu “chăn dắt”, buộc phải đi bán hàng rong hoặc xin tiền tại các tuyến phố trên địa bàn Hà Nội. Ngay lập tức, nhóm phóng viên đã vào cuộc xác minh.

Người đầu tiên chúng tôi tiếp xúc nói mình tên Nguyên (30 tuổi, quê ở Diễn Châu, Nghệ An). Nguyên bị bại liệt từ nhỏ, chỉ cao chừng 1,3 mét, chân bị tật nên đi lại bước cao bước thấp. Hiện tại Nguyên được một người đàn ông đưa về nuôi để đi bán hàng rong. Cứ 6h sáng, Nguyên mặc chiếc quần bò cũ rách, chiếc áo màu đen bụi bẩn, đầu tóc bù xù, được một người đàn ông chở xe máy đến nút giao trên đường Nghiêm Xuân Yêm – Linh Đàm để bán hàng những cây bút, kẹo cao su, gói tăm...

Theo quan sát của chúng tôi, nhìn thấy hình dạng đáng thương của Nguyên, mỗi khi đến ngã ba chờ đèn đỏ, nhiều người đã dừng xe mua hàng, thậm chí cho Nguyên tiền hoặc đồ ăn, thức uống. Mỗi ngày Nguyên có thể kiếm được từ 300.000 – 500.000 đồng, tuy nhiên công việc cũng rất mệt mỏi. Dù mệt, nhưng anh không được nghỉ ngơi khi chưa hết ngày...làm việc. Thi thoảng, anh chỉ dời khỏi vị trí để đi vệ sinh rồi lại nhanh chóng quay trở lại vị trí. Thỉnh thoảng, người đàn ông đưa Nguyên đến khi sáng lại ra kiểm tra, nhiều khi người này còn đỗ xe gần nơi Nguyên bán hàng và lặng lẽ quan sát.

Khi đồng hồ điểm 23 giờ đêm, Nguyên vội thu gom đồ đạc và đi về phía phố Nguyễn Hữu Thọ. Ngay sau đó, người đàn ông đi xe máy phóng đến, nhanh chóng bế Nguyên lên xe rồi đi về hướng đường Giải Phóng. Sau một lúc đi vòng vèo với vận tốc cao và thường xuyên vượt đèn đỏ, đến ngõ 521 Trương Định (quận Hoàng Mai, Hà Nội), người đàn ông đưa Nguyên về một dãy trọ cấp 4.

Ngày hôm sau, chúng tôi quay trở lại khu vực này. Theo tìm hiểu, căn phòng trọ do người đàn ông tên K thuê, rộng chừng 20m2 có một gác xép. Gác xép là nơi ở của vợ chồng K và hai đứa con, phía dưới là chỗ ngủ của Nguyên và một số người khuyết tật khác.

Người dân tại địa bàn cho biết, K quê ở Thanh Hóa, chuyên “quản lý” những người tàn tật. Những người tàn tật này được K đưa đi từ rất sớm và về lúc nửa đêm. Người thân của K không liên quan gì đến công việc này. "Công việc hàng ngày của người đàn ông này là đưa những người tàn tật ra các điểm như ngã tư Pháp Vân, ngã Tư Vọng, ngã Tư Sở, ngã Tư Linh Đàm… để bán hàng rong kiếm tiền rồi đến tối đón về”, một người dân sống cạnh khu trọ của K cho hay.

Nơi trọ của nhóm người tàn tật bán hàng rong trong một con hẻm ở đường Trương Định (Hoàng Mai – Hà Nội) thời điểm tháng 4/2018.

Trao đổi với PV Báo Gia đình & Xã hội, ông Nguyễn Ngọc Chỉ, Tổ trưởng Tổ dân phố 32 (phường Thịnh Liệt, quận Hoàng Mai, Hà Nội), nơi có căn nhà trọ nêu trên cho biết: “Nơi K thuê trọ như phóng viên phản ánh có rất đông người nên chúng tôi không nắm được. Hơn nữa, công tác tạm trú, tạm vắng thuộc sự quản lý của công an khu vực và dân phòng. Việc chăn dắt người tàn tật đúng là trước đây có nhưng sau đó người ta đã bỏ rồi. Nếu tái diễn tình trạng này chúng tôi sẽ báo cho bên công an đến kiểm tra”.

Sau nửa tháng bám sát các hoạt động của Nguyên, phóng viên đã bị người đàn ông thường hay đưa đón Nguyên phát hiện. Nguyên bỗng dưng mất dạng trong mấy tháng. Kiểm tra trên các cung đường trên địa bàn Hà Nội, một vài lần chúng tôi bắt gặp người đàn ông trên đưa đón những người tàn tật khác, nhưng tuyệt nhiên không thấy Nguyên. Đến tháng 4/2018, Nguyên bất ngờ trở lại, vẫn với bộ dạng đáng thương, vẫn bán hàng rong tại địa điểm cũ – nút giao đường Nghiêm Xuân Yêm - Linh Đàm…

Liên tục "thị sát"

Người đàn ông đứng cách chỗ người tàn tật bán hàng khoảng 50m để quan sát.

Tối 8/5, theo quan sát của PV Báo Gia đình & Xã hội, người đàn ông có khuôn mặt dữ dằn đã có mặt tại nút giao Linh Đàm - Nghiêm Xuân Yêm để chuẩn bị đón những người tàn tật bán hàng về. Trước đó, người này đã liên tục xuất hiện để "thị sát" việc Nguyên bán hàng, thi thoảng lại đến kiểm đếm tiền trong giỏ xách. Khác với thời điểm trước Tết, bây giờ người đàn ông thường đứng xa hơn, nhưng tần suất kiểm tra thì dày hơn. Theo tìm hiểu của chúng tôi, những người tàn tật dưới sự quản lý của người đàn ông nêu trên được liên tục điều chuyển đến các địa bàn khác nhau.

Đến khoảng 22h45, người đàn ông gọi điện thoại, ngay sau đó chúng tôi thấy Nguyên dịch chuyển sang đường Linh Đàm. Tiếp đến, gã phóng xe máy qua đón một bà già bị tật ở tay. Thường ngày, bà cụ này bán hàng rong cách chỗ Nguyên đang đi bộ không xa. Sau đó, người đàn ông chở cả Nguyên và bà cụ phóng nhanh ra hướng đường Giải Phóng. Đang đi với tốc độ cao, gã đỗ xe vào lề đường, rút điện thoại gọi cho ai đó. Khoảng 15 phút sau, từ phía nút giao Giải Phóng - Yên Sở xuất hiện một người phụ nữ khoản trên 40 tuổi. Người này đến rồi cũng leo lên xe máy. Chiếc xe phóng đi theo đường vành đai 3 về hướng công viên Yên Sở. Đích cuối cùng là khu trọ ở tổ 15, phường Yên Sở (quận Hoàng Mai, Hà Nội).

Theo tìm hiểu của PV Báo Gia đình & Xã hội, người đàn ông nêu trong bài còn liên kết với một số người khác để đưa đón người tàn tật. Đặc biệt từ tháng 12/2017 đến nay, người này đã ít nhất 2 lần chuyển nơi ở trọ.

Nhóm Phóng Viên