Đầu năm học mới: Lạm thu thiên hình vạn trạng

Có trường đề nghị thu tiền hỗ trợ mua máy tính xách tay cho giáo viên, thậm chí thu cả các khoản tiền sửa chữa trường lớp, mua quạt, lắp điều hòa, mua tủ, giá sách...

 

Tại Trường tiểu học Lam Sơn, phụ huynh muốn con học lớp có điều hòa phải đăng ký tự nguyện theo mẫu phiếu.

 

 

Một phụ huynh có con học lớp 1/3, Trường tiểu học Lương Thế Vinh ở quận 1 (đề nghị giấu tên) cho biết: “Trong buổi họp bầu Ban đại diện cha mẹ học sinh vào ngày 24/8 vừa qua, mỗi phụ huynh của lớp đã đóng gần 500.000 đồng để mua dụng cụ học tập cho con. Ngày hôm sau, chúng tôi lại nhận thêm được thư thông báo từ chi hội phụ huynh học sinh đề nghị đóng thêm 500.000 đồng với nội dung: Hiện tại lớp 1/3 chưa có tivi, đầu máy để phục vụ học tập. Kính đề nghị quý phụ huynh đóng góp để mua. Việc này hoàn toàn tự nguyện đóng góp để phục vụ việc học của con em mình… Dự trù kinh phí là 25 triệu đồng, đóng góp là 500.000 đồng/phụ huynh. Mọi việc mua sắm luôn có sự có mặt của cô chủ nhiệm”.

 

Cũng theo vị phụ huynh này, đây là “sáng kiến” của cô giáo chủ nhiệm lớp. Hầu hết các phụ huynh đều ngại, không thắc mắc vì lo con mình bị “đì” nên nhiều người đã đóng khoản tiền này. “Tại sao trong buổi họp có sự góp mặt đầy đủ các bậc phụ huynh lại không nói rõ ràng, hôm sau lại gửi thư áp đặt phụ huynh như vậy và lại gán mắc đóng theo “tự nguyện”? Hơn nữa, mua tivi, đầu máy gì mà đến 25 triệu đồng?”, phụ huynh này bức xúc.

 

Đem những thắc mắc của phụ huynh tới hỏi trường, ông Nguyễn Văn Cứng - Hiệu trưởng Trường tiểu học Lương Thế Vinh cho biết, nhà trường không biết kế hoạch này và rất bất ngờ khi nghe phụ huynh phản ánh. Hiện, trường chỉ còn lớp 1/3 chưa có tivi nên phụ huynh muốn sắm để các em học. Vận động phụ huynh giúp nhà trường giống như xã hội hóa giáo dục, nhưng do cách thực hiện không “khéo” nên gây hiểu nhầm cho phụ huynh. Ông Cứng cho biết thêm: “Để xảy ra sự việc thế này là sai, nhà trường xin nhận trách nhiệm. Nhà trường đã yêu cầu hội phụ huynh lớp này xin lỗi và gửi lại tất cả những số tiền đã vận động được trong thời gian qua. Đồng thời cũng sẽ xác minh rõ để báo cáo lên phòng giáo dục quận”.

 

Rất nhiều khoản tiền như vệ sinh, bảo vệ, nước uống, in giấy kiểm tra… phụ huynh học sinh Trường tiểu học Lam Sơn (quận Gò Vấp) phải đóng vào đầu năm học. Ảnh Q.Định

 

Về vấn đề này, ông Nguyễn Bá Phước (đại diện hội phụ huynh lớp 1/3, người trực tiếp đề nghị và soạn thư gửi các phụ huynh trong lớp) cho biết, vì thấy các lớp khác đều có tivi, đầu máy và đến các trung tâm tiếng Anh thấy học sinh học máy chiếu rất hiệu quả nên ông nghĩ đến việc sắm cho lớp. “Do tính nóng vội nên tôi soạn thư ngỏ để lấy ý kiến mọi người trước chứ không nghĩ đúng hay sai khiến nhiều phụ huynh hiểu nhầm. Tôi tính ai có bao nhiêu góp bấy nhiêu chứ không quy chung mức 500.000 đồng nhưng mọi người không hiểu. Tôi chưa có tiếng nói nên để tên cô chủ nhiệm và nghĩ mọi người sẽ nghe hơn chứ giáo viên không biết việc này”, ông Phước trần tình.

 

 

Không riêng gì Trường tiểu học Lương Thế Vinh, trong số các trường có nhiều khoản thu “lạ” đầu năm học mới, riêng Trường tiểu học Lam Sơn (quận Gò Vấp) còn  “dị” hơn. Ngoài các khoản tiền như vệ sinh, bảo vệ, nước uống, tiền in giấy kiểm tra… trường này còn thu thêm tiền lắp máy lạnh cho khối học sinh lứa… “heo vàng” vừa nhập học. Hỏi ra mới biết, vì nhà trường, giáo viên và cả phụ huynh đều thấy lớp quá chật chội, học sinh ngồi chen chúc, nên đã có ai đó nảy ra sáng kiến mỗi lớp phải trang bị thêm 2 dàn máy lạnh đời mới để các cháu dễ thở vào mùa hè nóng nực. Không biết tiền điện hàng tháng của 2 dàn máy này do ai đóng? Nhà trường hay phụ huynh phải è cổ ra trả đây?

 

Ông Phạm Ngọc Thanh - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM cho biết, Sở sẽ mời tất cả các phòng giáo dục quận, huyện lên làm việc để làm rõ các khoản thu, cách thu (chia ra nhiều đợt) sao cho phù hợp với từng hoàn cảnh của phụ huynh, địa bàn khó khăn. Tất cả các khoản thu đầu năm phải công khai, tách bạch, rõ ràng và ngành giáo dục thành phố sẽ không để bất cứ học sinh nào thiếu tiền đóng học phí mà không được đến lớp…

Lạm thu tiền trường đầu năm học đã diễn ra nhiều năm nhưng nhiên nay chưa có “thuốc đặc trị”. Tuy nhiên, nếu chiếu theo các quy định hiện hành, phụ huynh có thể “thoát” khỏi các khoản thu vô lý. Để giúp cho các bậc phụ huynh bớt phần áp lực đóng góp tiền đầu năm học mới, Bộ GD&ĐT đã ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh và văn bản này có hiệu lực từ năm học trước. Điều lệ qui định rõ ràng là Ban đại diện cha mẹ học sinh không được quyên góp của người học hoặc gia đình người học các khoản ủng hộ phục vụ trực tiếp cho hoạt động của nhà trường.

 

Cụ thể, đối với các trường công lập, những khoản tiền chi cho bảo vệ cơ sở vật chất, an ninh, trông coi phương tiện giao thông của học sinh; vệ sinh trường lớp; khen thưởng cán bộ, giáo viên, nhân viên; mua sắm máy móc, trang thiết bị, đồ dùng dạy học cho nhà trường, lớp học hoặc cho cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên nhà trường; hỗ trợ công tác quản lí, tổ chức dạy học, và các hoạt động giáo dục; sửa chữa nâng cấp, xây dựng mới các công trình của nhà trường... Tất cả đều do ngân sách lo, phụ huynh không phải đóng góp.

 

Để chấn chỉnh tình trạng lạm thu, hồi tháng 7 vừa qua, Bộ GD&ĐT đã sớm có công văn yêu cầu các sở GD&ĐT trong cả nước chỉ đạo chấm dứt tình trạng lạm thu tại địa phương, song thực tế vẫn xuất hiện thêm các khoản thu mới. Quy định như vậy, nhưng khi Ban đại diện cha mẹ học sinh đã gửi những “thư ngỏ”, “hỗ trợ”, “tự nguyện” thì các gia đình dù khó khăn đến mấy cũng cố gắng xoay xở để đóng góp cho được. Đây chính là một biến tướng rất “khó ăn khó nói”, thành thiên hình vạn trạng trong mảnh đất màu mỡ mang tên… lạm thu.