Đề xuất thuế chuyển nhượng bất động sản 20% trên lãi: Gánh nặng thuế đẩy sang người mua, dẫn đến áp lực tăng giá nhà
GĐXH - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến về dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) thay thế, trong đó có một đề xuất đáng chú ý như áp dụng mức thuế 20% trên giá trị chênh lệch giữa giá mua và bán bất động sản mỗi lần chuyển nhượng. Điều này khác biệt hoàn toàn so với mức 2% trên giá bán đang áp dụng hiện nay.
Đề xuất này đang nhận được nhiều sự quan tâm từ các chuyên gia, đặc biệt là Savills Việt Nam, với những phân tích sâu sắc về mục tiêu cũng như những thách thức trong quá trình triển khai.
Mục tiêu "kép" từ chính sách thuế bất động sản mới
Theo các chuyên gia của Savills Việt Nam, việc chuyển từ mức thuế 2% trên giá chuyển nhượng sang 20% trên lãi thực tế mang lại nhiều mục tiêu tích cực, như:
Tăng thu ngân sách và phản ánh đúng lợi nhuận: Phương án này được kỳ vọng sẽ giúp ngân sách nhà nước thu được nhiều hơn, đồng thời phản ánh đúng bản chất lợi nhuận mà người bán BĐS thu được.

Theo các chuyên gia của Savills Việt Nam, việc chuyển từ mức thuế 2% trên giá chuyển nhượng sang 20% trên lãi thực tế mang lại nhiều mục tiêu tích cực. Ảnh: BẢO LOAN
Đảm bảo công bằng về thuế: Người có lợi nhuận cao hơn sẽ đóng thuế nhiều hơn, tạo sự công bằng trong xã hội, tránh tình trạng "lãi khủng, thuế thấp".
Điều tiết thị trường, hạn chế đầu cơ: Về lâu dài, chính sách này có thể trở thành công cụ hữu hiệu để hạn chế tình trạng đầu cơ, găm giữ bất động sản, khuyến khích các giao dịch minh bạch hơn. Điều này được kỳ vọng sẽ có lợi cho sự phát triển lành mạnh của thị trường BĐS trong dài hạn.
Gánh nặng thuế đẩy sang người mua, dẫn đến áp lực tăng giá nhà
Dù các mục tiêu là tích cực, chuyên gia Savills Việt Nam cũng chỉ ra những rào cản lớn trong việc áp dụng đề xuất này, bao gồm:
Thiếu hụt hệ thống dữ liệu toàn diện: Điều kiện tiên quyết để áp dụng mức thuế 20% trên lãi là phải có một hệ thống cơ sở dữ liệu (CSDL) về giá thị trường đầy đủ và chính xác. Hiện tại, Việt Nam vẫn chưa có dữ liệu đồng bộ về giá mua, giá bán và các chi phí liên quan đến BĐS.
Ảnh hưởng đến thanh khoản và thu thuế: Bà Giang Huỳnh, Giám đốc dịch vụ nghiên cứu & S22M, Savills TP.HCM, cảnh báo: "Việc áp dụng chính sách mà chưa có hạ tầng sẽ ảnh hưởng thanh khoản thị trường, có thể làm chậm quá trình giao dịch, làm tắc nghẽn quá trình thu thuế, cũng như xảy ra các mâu thuẫn, tranh chấp".

Theo các chuyên gia, việc thay đổi chính sách thuế TNCN đối với bất động sản là một bước đi quan trọng nhằm hướng tới thị trường minh bạch và công bằng hơn. Ảnh: BẢO LOAN
Gánh nặng thuế đẩy sang người mua: Nếu áp lực thuế tăng cao, khả năng lớn là gánh nặng này sẽ được đẩy sang người mua, có thể dẫn đến áp lực tăng giá nhà, ảnh hưởng đến người có nhu cầu ở thực.
Khó khăn trong xác định lợi nhuận thực tế: Hiện nay, giá chuyển nhượng BĐS vẫn chủ yếu dựa vào khai báo trên hợp đồng, thường thấp hơn giá giao dịch thực tế. Điều này sẽ gây khó khăn lớn trong việc xác định chính xác phần lãi để tính thuế, dễ dẫn đến tranh cãi do cách tính chi phí khác nhau giữa các bên.
Đề xuất lộ trình và sự đồng thuận để áp dụng thuế bất động sản mới
Để đề xuất thuế BĐS mới có thể được áp dụng hiệu quả, các chuyên gia nhấn mạnh cần có hai yếu tố cốt lõi: hạ tầng đầy đủ và lộ trình rõ ràng.
Về hạ tầng: Cần xây dựng một hệ thống CSDL toàn diện, được cập nhật liên tục về giá mua/bán thực tế, chi phí đầu tư và các yếu tố liên quan. Cùng với đó là một cơ chế thu thập, xác minh và xử lý dữ liệu minh bạch, chính xác và nhất quán trên toàn thị trường.
Về đồng thuận: Chính sách này đòi hỏi sự đồng thuận cao từ người dân, bởi việc xác định phần lãi sẽ rất dễ gây tranh cãi.
Về lộ trình: Cần có một lộ trình cụ thể để đánh giá tính hiệu quả và khả năng thực thi của chính sách. Việc thí điểm tại các khu vực có hệ thống dữ liệu đầy đủ trước khi nhân rộng ra toàn quốc là một gợi ý quan trọng, giúp rút kinh nghiệm và điều chỉnh kịp thời.
Theo các chuyên gia, việc thay đổi chính sách thuế TNCN đối với bất động sản là một bước đi quan trọng nhằm hướng tới thị trường minh bạch và công bằng hơn.
Tuy nhiên, để hiện thực hóa các mục tiêu tích cực này, Việt Nam cần giải quyết triệt để những thách thức về cơ sở hạ tầng dữ liệu và sự đồng thuận, cũng như xây dựng một lộ trình triển khai thận trọng và có tính toán.


