Đến làng Bát Tràng nghe người nghệ nhân hướng dẫn cách làm các món ăn trên mâm cỗ thắp hương truyền thống
GiadinhNet - Nghệ nhân Nguyễn Thị Lâm là một trong số những nghệ nhân giữ được bí quyết nấu mâm cỗ truyền thống. Nhiều khách du lịch tìm về địa chỉ nhà cô chỉ để được thưởng thức một bữa ăn mang hương vị truyền thống Hà Nội xưa.
Mâm cỗ Hà Nội xưa - Gìn giữ hương vị ẩm thực
Nấu mâm cỗ tuy không khó nhưng không hề dễ dàng. Trước khi trở thành nghệ nhân ẩm thực, cô Nguyễn Thị Lâm vốn là con dâu Hà Nội. Là tiểu thư của một gia đình khá giả ở phố cổ, sau này lại làm dâu trong gia đình có truyền thống, văn hoá xưa nên những giá trị tinh tuý của ẩm thực được bà tiếp nhận, gìn giữ và phát triển. Qua bàn tay bà Lâm, những nguyên liệu tưởng chừng đơn giản nhất, bình dị nhất cũng trở thành món ăn cầu kỳ, ngon miệng hơn trên mâm cơm.

Nghệ nhân Nguyễn Thị Lâm
Với bà, nấu ăn đã trở thành một niềm đam mê bất tận. Căn bếp trở thành sân khấu nơi người nghệ nhân trình diễn những buổi biểu diễn của mình. Bà kể, những món ăn truyền thống trên mâm cỗ thường phải chuẩn bị nấu nướng rất cầu kỳ, nguyên liệu có thể dùng từ những loại bình dị, gần gũi với đời sống hằng ngày nhưng nhất định phải tươi mới. Có những nguyên lệu đặc biệt, cần phải đặt mua ở những vùng nguyên liệu tươi thì mới có thể nấu ra mâm cỗ chất lượng. Trong những bữa cơm hàng ngày, bà vẫn thường đích thân xuống bếp chuẩn bị những mâm cơm theo phong cách truyền thống cho cả gia đình. Với bà, đó là cách để giữ gìn truyền thống và để con cháu tiếp nối những giá trị tốt đẹp của dân tộc.
Bà Lâm chia sẻ: "Các món ăn trong bữa cơm cổ truyền rất cầu kỳ nhưng tinh tế. Phải thật sự để tâm vào những món ăn, thổi hồn cho các nguyên liệu mới có thể làm ra món ăn có hương vị ấn tượng khiến người ta ăn một lần khó quên".

Những món ăn tưởng chừng đơn giản nhưng lại được chế biến rất cầu kỳ
Với những ai đã từng được thưởng thức bữa cơm truyền thống do chính bà Lâm chuẩn bị chắc chắn không thể quên được hương vị vừa giản dị, vừa quen thuộc gần gũi nhưng cũng rất đậm đà. Mỗi món ăn đều mang một hương vị riêng chuẩn mực mà hiếm có nhà hàng, quán ăn nào có thể chế biến đạt đúng độ "ngon" ấy. Bà kể, trong mâm cỗ xưa, những nguyên liệu tưởng đơn giản như muối, đường, nước mắm,…nếu biết tỷ lệ chuẩn và lựa chọn phù hợp cho từng món ăn sẽ làm nên hương vị rất đậm đà.
Mâm cỗ thắp hương truyền thống có gì?
Theo bà Lâm, trong quan niệm của người làng Bát Tràng, mâm cỗ thường được gọi là cỗ bát trân gồm có 6 bát và 8 đĩa thể hiện mong cầu tài lộc, thịnh vượng cho gia chủ. Với những tầng lớp gia đình bình dân, trong mâm cỗ thường có 4 bát và 4 đĩa thể hiện sự cảm tạ tứ phương và trời đất.
Trên mâm cỗ truyền thống, những món ăn quen thuộc lúc nào cũng có như xôi, gà luộc, nem, thịt luộc,… Các món xào có thể linh hoạt thay đổi theo mùa và theo khẩu vị của gia đình. Đặc biệt, với người làng Bát Tràng không thể thiếu món canh măng trong mâm cỗ. Nghệ nhân chia sẻ: "Canh măng đặc biệt phải có bí quyết riêng để làm mới đảm bảo thơm ngon được, chẳng hạn như việc luộc măng bằng nước mưa mới giúp nước canh trong vắt mà vẫn giữ được vị ngọt".

Mâm cỗ còn thể hiện tâm ý người chuẩn bị
Nem cũng là món phổ biến nhưng lại đòi hỏi người nấu chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu và cầu kỳ trong chế biến. Bí quyết để chiếc nem được giòn rụm, phần nhân không ngấm dầu đó là các phần củ quả sau khi bào không được trộn tươi với phần nhân mà phải chần qua với nước sôi, sau đó mang đi vắt kiệt nước rồi mới mang đi trộn. Hay như món xào, món giò chả cũng đòi hỏi phải thật sự để tâm, yêu thích hương vị với từng món ăn mới có thể làm cho ngon, cho đúng được.
Trên mâm cỗ xưa mà bà Lâm chuẩn bị, nhiều người ấn tượng nhất với hương vị món xôi vò nức tiếng mà cô nấu. Hạt nếp được bà chắt chiu lựa chọn loại hảo hạng nhất, ngâm với nước trong thời gian kỹ khi đồ lên canh chuẩn thời gian mới cho ra từng nắm xôi dẻo, mềm. Đặc biệt, xôi vò bà Lâm có một hương thơm nhẹ nhàng nhưng đầy hấp dẫn, như gợi cho người ta về ký ức của Hà Nội những ngày bao cấp, những gói xôi nắm cơm vừng là niềm hạnh phúc nhỏ bé.

Món canh măng đặc trưng
Một điều mà bà Lâm rất trăn trở là một mai sau sẽ không còn người nối dõi gìn giữ tinh tuý hương vị mâm cỗ truyền thống. Vì vậy, trong những ngày thường, bà truyền dạy lại cho con cái trong nhà cách chế biến, cách bày biện. Bà sẵn sàng bỏ ra 3 tiếng để làm bát chim hầm, bên trong chú chim nhồi đầy ắp cốm mùa thu, hạt sen, nấm hương, ý dĩ thơm phức hay sẵn sàng dành 6 tiếng quấy không ngơi tay được nồi chè kho thơm lừng, để đến 15 hôm vẫn không hỏng.
Chính vì cái nhẫn nại, cái khéo léo ấy mà chẳng người con nào có thể quên đi được hương vị hấp dẫn của những món ăn quê hương. Với bà Lâm, mâm cỗ là mâm cơm, bữa ăn hàng ngày, nhưng cũng là mâm cơm đoàn viên, đoàn tụ người thân. Trên mâm cơm là tinh tuý ẩm thực, cũng chính là hồn cốt quê hương mong muốn con cháu gìn giữ về sau.
Vì sao người xưa sợ 'gia đạo lục đục' nếu ăn quá nhiều món này trong tháng Giêng?
Ăn - 8 giờ trướcGĐXH - Tháng Giêng – tháng mở đầu cho cả năm – từ lâu được người Việt đặc biệt coi trọng. Không chỉ chuyện xuất hành, khai bút hay mở hàng, mà ngay cả mâm cơm gia đình cũng được các cụ dặn dò kỹ lưỡng. Trong đó có một quan niệm ít người trẻ để ý: tháng Giêng không nên nấu canh khổ qua quá thường xuyên vì sợ “khổ” kéo dài, ảnh hưởng đến hòa khí trong nhà.
Tôi giảm 2kg nhờ món 'bánh trứng cà chua 10 calo': Nghe vô lý nhưng ai thử cũng ghiền
Ăn - 11 giờ trướcChỉ với trứng và cà chua, bạn có thể làm ra một chiếc bánh nóng hổi, đẹp mắt, ít calo mà ngon đến mức ăn một lần là muốn làm lại ngay hôm sau.
Mousse dừa nho khô: bản giao hưởng thanh khiết tặng những nàng thơ
Ăn - 13 giờ trướcNếu bạn đang tìm kiếm một ngôn ngữ không lời để bày tỏ lòng ngưỡng mộ và sự nâng niu dành cho người phụ nữ mình yêu, Mousse Dừa Nho Khô mang đến sự kết hợp hài hòa giữa vị béo của dừa, hương matcha dịu nhẹ và vị ngọt tự nhiên của nho khô California. Những hạt nho khô dai mềm giúp món tráng miệng thêm cân bằng và thú vị.
Qua Rằm tháng Giêng rồi, ăn gì để 'rửa' vị dầu mỡ mà vẫn giữ sinh khí đầu năm?
Ăn - 14 giờ trướcGĐXH - Sau những ngày Tết ngập tràn thịt kho, giò chả, bánh chưng, bánh tét, không ít gia đình rơi vào trạng thái “ngán đến cổ”. Cơ thể nặng nề, bụng đầy hơi, miệng còn vương vị mặn – đó là cảm giác quen thuộc sau chuỗi ngày ăn uống dư thừa đạm và dầu mỡ. Tuy nhiên, nhiều người lại băn khoăn: nếu chuyển sang ăn quá thanh đạm ngay đầu năm có bị xem là “mất lộc”, thiếu sung túc?
Cách ăn và chế biến trứng gà vô cùng nguy hại
Ăn - 17 giờ trướcGĐXH - Trứng gà là thức ăn quen thuộc với tất cả chúng ta nhưng liệu bạn đã biết cách ăn trứng sao cho không gây nguy hại đến sức khỏe chưa? Hãy tham khảo những cách chế biến sai lầm có trong bài viết sau.
Top món canh ngon cho mâm cơm gia đình thêm đậm đà
Ăn - 20 giờ trướcGĐXH - Canh là món ăn không thể thiếu trong mâm cơm gia đình Việt Nam. Các bạn hãy cùng khám phá công thức nấu các món canh ngon có trong bài viết dưới đây.
Ăn gì chống rụng tóc?
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Bên cạnh các bước chăm sóc tóc, chế độ ăn dinh dưỡng sẽ giúp kích thích quá trình mọc tóc nhằm đem lại mái tóc dày và dài hơn. Dưới đây là một số loại thực phẩm tốt nhất cho sự phát triển của tóc.
Công thức đốt mỡ thừa sau Tết đỉnh cao Kỳ Duyên vừa hé lộ, từ những nguyên liệu rẻ bèo, bán đầy chợ Việt
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Việc đốt mỡ chưa bao giờ dễ dàng thế với gợi ý từ Kỳ Duyên!
Ăn món ăn ai cũng mê này vào tháng Giêng có thật sự 'hao tài'?
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Đầu tháng, đặc biệt là tháng Giêng, không ít gia đình Việt rỉ tai nhau đủ điều kiêng kỵ ăn uống để “giữ vía”, “giữ lộc”. Trong danh sách ấy, thịt vịt gần như bị “cấm cửa” vì bị cho là mang đến xui xẻo, hao tài, công việc lận đận.
Nấm hương và rau cải thìa: 4 lưu ý nhất định phải biết để sự kết hợp hoàn hảo làm nên món rau xào cực đưa cơm
Ăn - 1 ngày trướcDù là một món ăn đơn giản nhưng trước khi nấu, bạn hãy ghi nhớ 4 lưu ý này thì sự kết hợp nguyên liệu dân giã sẽ trở nên "bùng nổ", hoàn hảo!
Cách ăn và chế biến trứng gà vô cùng nguy hại
ĂnGĐXH - Trứng gà là thức ăn quen thuộc với tất cả chúng ta nhưng liệu bạn đã biết cách ăn trứng sao cho không gây nguy hại đến sức khỏe chưa? Hãy tham khảo những cách chế biến sai lầm có trong bài viết sau.


