Đến làng Bát Tràng nghe người nghệ nhân hướng dẫn cách làm các món ăn trên mâm cỗ thắp hương truyền thống
GiadinhNet - Nghệ nhân Nguyễn Thị Lâm là một trong số những nghệ nhân giữ được bí quyết nấu mâm cỗ truyền thống. Nhiều khách du lịch tìm về địa chỉ nhà cô chỉ để được thưởng thức một bữa ăn mang hương vị truyền thống Hà Nội xưa.
Mâm cỗ Hà Nội xưa - Gìn giữ hương vị ẩm thực
Nấu mâm cỗ tuy không khó nhưng không hề dễ dàng. Trước khi trở thành nghệ nhân ẩm thực, cô Nguyễn Thị Lâm vốn là con dâu Hà Nội. Là tiểu thư của một gia đình khá giả ở phố cổ, sau này lại làm dâu trong gia đình có truyền thống, văn hoá xưa nên những giá trị tinh tuý của ẩm thực được bà tiếp nhận, gìn giữ và phát triển. Qua bàn tay bà Lâm, những nguyên liệu tưởng chừng đơn giản nhất, bình dị nhất cũng trở thành món ăn cầu kỳ, ngon miệng hơn trên mâm cơm.

Nghệ nhân Nguyễn Thị Lâm
Với bà, nấu ăn đã trở thành một niềm đam mê bất tận. Căn bếp trở thành sân khấu nơi người nghệ nhân trình diễn những buổi biểu diễn của mình. Bà kể, những món ăn truyền thống trên mâm cỗ thường phải chuẩn bị nấu nướng rất cầu kỳ, nguyên liệu có thể dùng từ những loại bình dị, gần gũi với đời sống hằng ngày nhưng nhất định phải tươi mới. Có những nguyên lệu đặc biệt, cần phải đặt mua ở những vùng nguyên liệu tươi thì mới có thể nấu ra mâm cỗ chất lượng. Trong những bữa cơm hàng ngày, bà vẫn thường đích thân xuống bếp chuẩn bị những mâm cơm theo phong cách truyền thống cho cả gia đình. Với bà, đó là cách để giữ gìn truyền thống và để con cháu tiếp nối những giá trị tốt đẹp của dân tộc.
Bà Lâm chia sẻ: "Các món ăn trong bữa cơm cổ truyền rất cầu kỳ nhưng tinh tế. Phải thật sự để tâm vào những món ăn, thổi hồn cho các nguyên liệu mới có thể làm ra món ăn có hương vị ấn tượng khiến người ta ăn một lần khó quên".

Những món ăn tưởng chừng đơn giản nhưng lại được chế biến rất cầu kỳ
Với những ai đã từng được thưởng thức bữa cơm truyền thống do chính bà Lâm chuẩn bị chắc chắn không thể quên được hương vị vừa giản dị, vừa quen thuộc gần gũi nhưng cũng rất đậm đà. Mỗi món ăn đều mang một hương vị riêng chuẩn mực mà hiếm có nhà hàng, quán ăn nào có thể chế biến đạt đúng độ "ngon" ấy. Bà kể, trong mâm cỗ xưa, những nguyên liệu tưởng đơn giản như muối, đường, nước mắm,…nếu biết tỷ lệ chuẩn và lựa chọn phù hợp cho từng món ăn sẽ làm nên hương vị rất đậm đà.
Mâm cỗ thắp hương truyền thống có gì?
Theo bà Lâm, trong quan niệm của người làng Bát Tràng, mâm cỗ thường được gọi là cỗ bát trân gồm có 6 bát và 8 đĩa thể hiện mong cầu tài lộc, thịnh vượng cho gia chủ. Với những tầng lớp gia đình bình dân, trong mâm cỗ thường có 4 bát và 4 đĩa thể hiện sự cảm tạ tứ phương và trời đất.
Trên mâm cỗ truyền thống, những món ăn quen thuộc lúc nào cũng có như xôi, gà luộc, nem, thịt luộc,… Các món xào có thể linh hoạt thay đổi theo mùa và theo khẩu vị của gia đình. Đặc biệt, với người làng Bát Tràng không thể thiếu món canh măng trong mâm cỗ. Nghệ nhân chia sẻ: "Canh măng đặc biệt phải có bí quyết riêng để làm mới đảm bảo thơm ngon được, chẳng hạn như việc luộc măng bằng nước mưa mới giúp nước canh trong vắt mà vẫn giữ được vị ngọt".

Mâm cỗ còn thể hiện tâm ý người chuẩn bị
Nem cũng là món phổ biến nhưng lại đòi hỏi người nấu chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu và cầu kỳ trong chế biến. Bí quyết để chiếc nem được giòn rụm, phần nhân không ngấm dầu đó là các phần củ quả sau khi bào không được trộn tươi với phần nhân mà phải chần qua với nước sôi, sau đó mang đi vắt kiệt nước rồi mới mang đi trộn. Hay như món xào, món giò chả cũng đòi hỏi phải thật sự để tâm, yêu thích hương vị với từng món ăn mới có thể làm cho ngon, cho đúng được.
Trên mâm cỗ xưa mà bà Lâm chuẩn bị, nhiều người ấn tượng nhất với hương vị món xôi vò nức tiếng mà cô nấu. Hạt nếp được bà chắt chiu lựa chọn loại hảo hạng nhất, ngâm với nước trong thời gian kỹ khi đồ lên canh chuẩn thời gian mới cho ra từng nắm xôi dẻo, mềm. Đặc biệt, xôi vò bà Lâm có một hương thơm nhẹ nhàng nhưng đầy hấp dẫn, như gợi cho người ta về ký ức của Hà Nội những ngày bao cấp, những gói xôi nắm cơm vừng là niềm hạnh phúc nhỏ bé.

Món canh măng đặc trưng
Một điều mà bà Lâm rất trăn trở là một mai sau sẽ không còn người nối dõi gìn giữ tinh tuý hương vị mâm cỗ truyền thống. Vì vậy, trong những ngày thường, bà truyền dạy lại cho con cái trong nhà cách chế biến, cách bày biện. Bà sẵn sàng bỏ ra 3 tiếng để làm bát chim hầm, bên trong chú chim nhồi đầy ắp cốm mùa thu, hạt sen, nấm hương, ý dĩ thơm phức hay sẵn sàng dành 6 tiếng quấy không ngơi tay được nồi chè kho thơm lừng, để đến 15 hôm vẫn không hỏng.
Chính vì cái nhẫn nại, cái khéo léo ấy mà chẳng người con nào có thể quên đi được hương vị hấp dẫn của những món ăn quê hương. Với bà Lâm, mâm cỗ là mâm cơm, bữa ăn hàng ngày, nhưng cũng là mâm cơm đoàn viên, đoàn tụ người thân. Trên mâm cơm là tinh tuý ẩm thực, cũng chính là hồn cốt quê hương mong muốn con cháu gìn giữ về sau.
Muốn giảm bốc hoả, mất ngủ, bảo vệ xương nấu ngay các món siêu nhanh và dễ lại ngon
Ăn - 5 giờ trướcHãy kết hợp các nguyên liệu này nấu thành các món ăn ngon vào các bữa ăn của bạn mỗi ngày để dễ dàng vượt qua giai đoạn chuyển tiếp này.
Một số món ăn tốt cho bé bị cảm lạnh
Ăn - 7 giờ trướcGĐXH - Nếu bố mẹ vẫn đang phân vân nên chế biến cho bé bị cảm lạnh ăn món gì thì có thể tham khảo vài gợi ý trong bài viết dưới đây.
Loại quả quen thuộc trên mâm ngũ quả ngày Tết được Đại học Harvard cho rằng giúp tăng tuổi thọ, ăn kiểu gì cũng ngon
Ăn - 10 giờ trướcGĐXH – Không chỉ mang ý nghĩa sum vầy, sung túc trên mâm ngũ quả ngày Tết của người Việt, loại quả này còn được các nhà khoa học tại Đại học Harvard nhắc đến trong những nghiên cứu về chế độ ăn uống lành mạnh, có khả năng hỗ trợ kéo dài tuổi thọ, nâng cao chất lượng sống.
Từ vụ pate "Cột đèn Hải Phòng", mách bạn cách tự làm pate ngon, mịn mượt, không tanh và nhanh gọn tại nhà chuẩn như ngoài hàng
Ăn - 13 giờ trướcGĐXH - Khám phá cách tự làm pate ngon tại nhà với công thức đơn giản và nguyên liệu an toàn. Đừng lo lắng về pate "Cột đèn Hải Phòng", hãy tự tay chế biến món ăn thơm béo, không tanh cho bữa sáng thêm hấp dẫn.
Sau tuổi 35 phụ nữ hãy nấu ăn thường xuyên bằng nguyên liệu này: Vừa bổ sung estrogen, giúp da mịn màng và tuần hoàn máu tốt
Ăn - 13 giờ trướcLoại nguyên liệu này rất giàu chất sắt, rất hiệu quả trong việc bổ huyết và khí cho phụ nữ. Thường xuyên sử dụng hạt mè đen có thể giúp làn da phụ nữ hồng hào, rạng rỡ và tinh thần sảng khoái hơn.
Ăn thực phẩm này để giảm ho có đờm
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Ngoài việc dùng thuốc, người bệnh cũng nên chú ý đến chế độ ăn uống để giúp long đờm, tiêu đờm và chống viêm nhiễm. Dưới đây là một số thực phẩm có lợi cho người bị ho có đờm.
Cả nhà mệt rũ, ho nhiều chỉ vì ăn củ cải sai giờ, sai cách
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH – Củ cái còn được gọi là "nhân sâm mùa đông". Nhưng có những người ăn sai giờ, sai cách đã gặp họa và có thể còn trở thành gánh nặng cho hệ tiêu hóa và hô hấp.
Ngày cuối Tiểu Hàn, nhất định phải nấu món này để làm gì cũng suôn sẻ, hanh thông
Ăn - 1 ngày trướcNghe tưởng tâm linh, nhưng thực ra rất đời.
Các món ăn khi bị cảm lạnh giúp bạn nhanh chóng khỏe lại
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Một chế độ ăn đủ chất, bổ sung thêm các loại thực phẩm lành mạnh sẽ giúp kiểm soát tốt các triệu chứng của bệnh cảm lạnh. Bài viết dưới đây sẽ gợi ý đến bạn các loại thực phẩm và món ăn giúp tăng cường hệ miễn dịch cho người bị cảm lạnh.
Cách làm súp lươn Nghệ An, cháo lươn Nghệ An tại nhà
Ăn - 1 ngày trướcTri thức chế biến món ăn từ lươn ở Nghệ An vừa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; không quá khó để làm súp lươn Nghệ An, cháo lươn Nghệ An tại nhà.
Loại rau mùa đông gặp ở ngoài chợ đừng bỏ qua vì giàu canxi, tốt cho xương khớp, hỗ trợ giấc ngủ, ít phun thuốc
ĂnGĐXH - Đây là loại rau rất phổ biến trong mùa đông. Rau giàu canxi, ăn tốt cho xương khớp, hỗ trợ giấc ngủ rất tốt. Loại rau này rất lành khi ăn lá, hầu như không bị phun thuốc trừ sâu.


