Đẹp mắt thế gà bay hóa rồng, phượng trên mâm cúng rằm tháng Giêng ở Hà Tĩnh
GĐXH - Cứ đến ngày rằm tháng Giêng, nhiều dòng họ ở Hà Tĩnh lại làm mâm cúng với những thế "gà bay”, "gà quỳ”... độc đáo để dâng cúng tổ tiên.

Dòng họ có truyền thống tạo hình những thế gà đẹp được biết đến nhiều nhất là dòng họ Đại tôn Lê Quang (xã Thạch Châu, huyện Lộc Hà, Hà Tĩnh).

Mâm cúng Rằm tháng Giêng với dàn "phi đội gà bay" là điểm nhấn độc đáo và cũng là truyền thống của những dòng họ này.

Những chú gà trống đẹp được người dân lựa chọn từ nhiều ngày, thậm chí nhiều tháng trước cho lễ rằm tháng Giêng. Trước Rằm khoảng vài ba ngày, nếu không tự nuôi được gà thì mỗi hộ gia đình trong dòng họ phải mua những chú gà trống hơn 1 năm tuổi, nặng từ 3-4 kg để làm gà tế.

Sau khi chọn được gà đẹp, những người có kinh nghiệm và có bàn tay khéo léo được chọn để tạo nên những chú gà cúng bắt mắt, với đủ loại kiểu dáng như gà chầu, gà quỳ, gà bay...

Mâm cỗ với đa dạng các thế gà vô cùng đẹp mắt. Các thế gà dâng cúng chủ yếu gồm gà bay, gà quỳ, gà nằm, gà đứng mình rùa…

Theo người kinh nghiệm cho biết, khâu cắt tiết, vặt lông phải hết sức cẩn thận để không làm ảnh hưởng đến da gà. Gà luộc xong phải giữ được màu sắc sáng đẹp, mào đứng, thân thẳng mới đạt yêu cầu.

Để tạo được thế gà đứng trên mâm cỗ, ngoài các dụng cụ làm gà thông thường như dao, lưỡi dao cạo thì người làm gà cúng thế bay phải trang bị thêm những chiếc đinh dài, nẹp tre và dây buộc.

Với con gà trống nặng 4-5kg, phải mất hơn 3 giờ đồng hồ mới làm xong công đoạn đầu, sau đó mất gần 1 giờ để luộc và nắn thì con gà cúng hoàn thành.

Với việc luộc gà, kinh nghiệm từ xưa là phải dùng nồi lớn, để lửa đều trong khoảng một tiếng.

Với bàn tay khéo léo, không chỉ gà cúng được tạo hình theo các tư thế mới lạ, con cháu dòng họ còn nghĩ ra những cách bày biện rất độc đáo như gà ngậm hoa, gà đứng trên mình rùa, gà đậu cành đào, cành mai… khiến nhiều người trầm trồ, xuýt xoa.

Đối với các dòng họ lớn ở nơi đây, mâm cỗ cúng thì gà vẫn là hạng mục quan trọng nhất. Để hoàn thành được một con “gà bay” đáp ứng đúng yêu cầu phải mất rất nhiều thời gian và không phải ai cũng làm được.

Những mâm cỗ với thế "gà bay”, "gà quỳ”, "gà cưỡi mình rùa" được bày biện hết sức cầu kỳ, đẹp mắt dâng cúng tổ tiên thể hiện sự tôn kính tổ tiên, uống nước nhớ nguồn, dần tạo nên một nét văn hóa đặc sắc.


Ngoài dòng họ Lê Quang, nhiều dòng họ khác tại Hà Tĩnh cũng tạo nhiều dáng gà cúng lạ mắt trong ngày rằm tháng Giêng. Việc tạo ra những dáng gà độc đáo, công phu còn thể hiện tấm lòng thành kính của con cháu dâng lên tổ tiên vào dịp đầu năm.
1 món cơm của Việt Nam khiến khách Hàn bất lực: "Ngon 100 điểm nhưng ăn vất vả quá"
Ăn - 3 giờ trướcThử một món cơm truyền thống của Việt Nam, vị khách Hàn Quốc phải thốt lên chấm điểm tuyệt đối cho hương vị, nhưng lại “đầu hàng” vì không biết cách ăn sao cho đúng.
Sự khác biệt giữa ăn chay và thuần chay không phải ai cũng biết
Ăn - 15 giờ trướcGĐXH - Chế độ ăn chay thuần mới chỉ xuất hiện gần đây nhưng đã nhận được khá nhiều sự chú ý. Bài viết này sẽ đề cập đến sự giống nhau và khác nhau giữa hai chế độ ăn kiêng này.
3 kiêng kỵ khi cúng Rằm tháng Giêng 2026 nhất định phải tránh kẻo hao tài lộc
Ăn - 18 giờ trướcGĐXH - Rằm tháng Giêng – hay còn gọi là Tết Nguyên Tiêu – từ lâu đã được xem là một trong những ngày rằm quan trọng nhất trong năm của người Việt. Dân gian có câu: “Cúng cả năm không bằng Rằm tháng Giêng” để nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của ngày này trong đời sống tâm linh.
5 món ăn 'thanh lọc dầu mỡ' đã chinh phục cả nhà tôi, giúp thanh lọc cơ thể sau Tết và làm phẳng bụng
Ăn - 20 giờ trướcNếu bạn đang muốn "thanh lọc" cơ thể sau kỳ nghỉ Tết vừa qua, hãy cùng xem 5 công thức món ăn này và nấu cho gia đình thưởng thức nhé!
Nên cúng Rằm tháng Giêng trong nhà hay ngoài trời? Chuyên gia lý giải để tránh sai nghi lễ
Ăn - 23 giờ trướcGĐXH - Nhiều người phân vân không biết nên cúng rằm tháng Giêng trong nhà hay ngoài trời mới đúng với nghi lễ truyền thống.
Những nguyên tắc không cần ăn chay trường mà vẫn khỏe mạnh
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Ăn chay không chỉ là định giới của Phật giáo mà còn là phương pháp dưỡng thân rất hiệu quả. Nhưng việc ăn chay trường thì không phải ai cũng có thể làm được.
Sau Tết, 1 loại thực phẩm quen thuộc dễ khiến không gian bếp trở nên nặng nề nếu dùng sai cách
Ăn - 1 ngày trướcTưởng chừng chỉ là món ăn tiện lợi, nhưng nếu dùng sai cách trong những ngày đầu năm lại có thể ảnh hưởng đến cảm giác phong thủy trong nhà.
Đây mới là các món ăn chay càng ăn càng khỏe
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Một số món ăn chay dưới đây tuy đơn giản, thanh đạm nhưng lại rất có lợi cho thân thể. Hãy thường xuyên bổ sung vào bữa ăn hàng ngày để dưỡng sinh, thanh lọc cơ thể.
Mâm cúng rằm tháng Giêng 2026 cần gì? '6 không 3 có' chị em cần nhớ
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Mâm cỗ cúng rằm tháng Giêng không khác nhiều so với mâm cỗ Tết Nguyên đán. Tuy nhiên cũng có nhiều điểm phải lưu ý.
Nhờ lời cảnh báo của lão nông giàu kinh nghiệm, tôi sẽ không bao giờ mua loại bông cải xanh này nữa!
Ăn - 1 ngày trướcMột lão nông kỳ cựu với 30 năm kinh nghiệm làm vườn đã giải thích rất rõ ràng các dấu hiệu của một cây súp lơ xanh không nên mua.
Nên cúng Rằm tháng Giêng trong nhà hay ngoài trời? Chuyên gia lý giải để tránh sai nghi lễ
ĂnGĐXH - Nhiều người phân vân không biết nên cúng rằm tháng Giêng trong nhà hay ngoài trời mới đúng với nghi lễ truyền thống.