Tags:
Đẹp mắt thế gà bay hóa rồng, phượng trên mâm cúng rằm tháng Giêng ở Hà Tĩnh
GĐXH - Cứ đến ngày rằm tháng Giêng, nhiều dòng họ ở Hà Tĩnh lại làm mâm cúng với những thế "gà bay”, "gà quỳ”... độc đáo để dâng cúng tổ tiên.
Dòng họ có truyền thống tạo hình những thế gà đẹp được biết đến nhiều nhất là dòng họ Đại tôn Lê Quang (xã Thạch Châu, huyện Lộc Hà, Hà Tĩnh).
Mâm cúng Rằm tháng Giêng với dàn "phi đội gà bay" là điểm nhấn độc đáo và cũng là truyền thống của những dòng họ này.
Những chú gà trống đẹp được người dân lựa chọn từ nhiều ngày, thậm chí nhiều tháng trước cho lễ rằm tháng Giêng. Trước Rằm khoảng vài ba ngày, nếu không tự nuôi được gà thì mỗi hộ gia đình trong dòng họ phải mua những chú gà trống hơn 1 năm tuổi, nặng từ 3-4 kg để làm gà tế.
Sau khi chọn được gà đẹp, những người có kinh nghiệm và có bàn tay khéo léo được chọn để tạo nên những chú gà cúng bắt mắt, với đủ loại kiểu dáng như gà chầu, gà quỳ, gà bay...
Mâm cỗ với đa dạng các thế gà vô cùng đẹp mắt. Các thế gà dâng cúng chủ yếu gồm gà bay, gà quỳ, gà nằm, gà đứng mình rùa…
Theo người kinh nghiệm cho biết, khâu cắt tiết, vặt lông phải hết sức cẩn thận để không làm ảnh hưởng đến da gà. Gà luộc xong phải giữ được màu sắc sáng đẹp, mào đứng, thân thẳng mới đạt yêu cầu.
Để tạo được thế gà đứng trên mâm cỗ, ngoài các dụng cụ làm gà thông thường như dao, lưỡi dao cạo thì người làm gà cúng thế bay phải trang bị thêm những chiếc đinh dài, nẹp tre và dây buộc.
Với con gà trống nặng 4-5kg, phải mất hơn 3 giờ đồng hồ mới làm xong công đoạn đầu, sau đó mất gần 1 giờ để luộc và nắn thì con gà cúng hoàn thành.
Với việc luộc gà, kinh nghiệm từ xưa là phải dùng nồi lớn, để lửa đều trong khoảng một tiếng.
Với bàn tay khéo léo, không chỉ gà cúng được tạo hình theo các tư thế mới lạ, con cháu dòng họ còn nghĩ ra những cách bày biện rất độc đáo như gà ngậm hoa, gà đứng trên mình rùa, gà đậu cành đào, cành mai… khiến nhiều người trầm trồ, xuýt xoa.
Đối với các dòng họ lớn ở nơi đây, mâm cỗ cúng thì gà vẫn là hạng mục quan trọng nhất. Để hoàn thành được một con “gà bay” đáp ứng đúng yêu cầu phải mất rất nhiều thời gian và không phải ai cũng làm được.
Những mâm cỗ với thế "gà bay”, "gà quỳ”, "gà cưỡi mình rùa" được bày biện hết sức cầu kỳ, đẹp mắt dâng cúng tổ tiên thể hiện sự tôn kính tổ tiên, uống nước nhớ nguồn, dần tạo nên một nét văn hóa đặc sắc.
Ngoài dòng họ Lê Quang, nhiều dòng họ khác tại Hà Tĩnh cũng tạo nhiều dáng gà cúng lạ mắt trong ngày rằm tháng Giêng. Việc tạo ra những dáng gà độc đáo, công phu còn thể hiện tấm lòng thành kính của con cháu dâng lên tổ tiên vào dịp đầu năm.
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Cách làm gỏi gà xé phay giải cứu gà sau Tết
Ăn - 14 giờ trướcTận dụng gà cúng còn dư sau Tết, món gỏi gà xé phay chua ngọt, giòn thơm sẽ giúp chống ngán hiệu quả và làm mới mâm cơm gia đình ngày đầu năm
Món lẩu cháo bánh chưng ngon 'đỉnh nóc' giúp 'giải cứu' bánh chưng sau Tết
Ăn - 21 giờ trướcSau Tết, bánh chưng cứng đơ khó ăn đừng vội bỏ, hãy thử ngay món lẩu cháo bánh chưng thơm béo, tận dụng đồ thừa mà ngon “đỉnh nóc”.
Một món ăn luôn 'cháy hàng' vào ngày vía Thần Tài, bạn hoàn toàn có thể tự làm tại nhà
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Chỉ với một vài nguyên liệu, bạn đã có thể chế biến món ăn này vào ngày vía Thần Tài để lấy may.
Bã chè dùng xong đừng vội vứt đi: Tuyệt chiêu kho sườn xém cạnh 'đỉnh của chóp' vét sạch nồi cơm gia đình
Ăn - 1 ngày trướcChỉ thêm một nắm bã chè vào nồi sườn kho quen thuộc, chị em nhàn tênh có ngay món ngon "thần thánh" đánh bay nẻo ngấy, đưa cơm ngày mưa lất phất.
Những món 12 con giáp nên ăn ngày Rằm tháng Giêng, càng ăn càng đỏ
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Mỗi con giáp có một món ăn riêng giúp rước tài đón may trong ngày Rằm đầu tiên của năm mới. Hầu hết các món ăn này vẫn mang đậm dư âm của ngày Tết nhưng lại chứa đựng ý nghĩa tâm linh khác biệt.
Mâm cúng vía Thần Tài 2026: Đừng 'đánh rơi' lộc vì thiếu những lễ vật quan trọng này
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Ngày vía Thần Tài (mùng 10 tháng Giêng âm lịch) từ lâu đã trở thành một trong những dịp quan trọng đầu năm của nhiều gia đình Việt, đặc biệt là người làm kinh doanh, buôn bán. Năm 2026, ngày vía Thần Tài rơi vào 26/2 Dương lịch. Vào dịp này, nhiều người chuẩn bị mâm lễ chu đáo để cầu tài lộc, buôn may bán đắt, công việc hanh thông.
Nếu đã ăn quá nhiều 'đồ béo' dịp Tết, đây là 3 món ăn nấu nhanh, ngon lại giúp thanh lọc dạ dày và ruột
Ăn - 1 ngày trướcKhi những ngày Tết trôi qua, bạn cảm thấy cơ thể nặng nề và tăng cân vì đã ăn quá nhiều đồ ăn giàu đạm, chất béo. Đừng lo lắng, đã đến lúc thanh lọc hệ tiêu hóa của bạn với 3 món ăn đơn giản.
Món chuối chiên 'mix' cốt dừa và hạt khô giải cứu chuối sau Tết
Ăn - 2 ngày trướcChuối chín dư sau Tết chỉ cần chiên vàng, rưới cốt dừa và rắc hạt khô là thành món ăn vặt thơm béo, cả nhà mê tít.
Món ngon mỗi ngày giúp giải ngán, dọn tủ lạnh sau Tết: 20 mâm cơm gia đình thanh mát, dễ làm, đậm vị truyền thống Việt
Ẩm thực 360 - 2 ngày trướcGĐXH - Sau Tết, tủ lạnh vẫn còn đầy ắp thịt kho, giò chả, bánh chưng… nhưng nhìn đến là thấy ngán. Đây chính là lúc bạn cần những món ngon mỗi ngày thanh mát, nhẹ bụng mà vẫn đậm vị truyền thống Việt. Dưới đây là 20 mâm cơm gia đình giải ngán vừa dễ làm, vừa giúp “dọn kho” hiệu quả.
Dọn dẹp sau Tết, có 3 thứ trong bếp nên thay mới ngay nếu không muốn cả tháng Giêng trì trệ
Ăn - 2 ngày trướcDọn dẹp sau Tết không chỉ để sạch nhà mà còn để tạo sự chuyển tiếp nhẹ nhàng từ không khí lễ hội sang nhịp sống thường nhật.
Nhà còn đầy bánh chưng sau Tết, chị em học ngay cách bảo quản này để an toàn cho cả nhà, tránh ngộ độc
ĂnGĐXH - Theo khuyến cáo của các chuyên gia y tế, việc xử lý thức ăn thừa sau Tết cần đặc biệt cẩn trọng, nhất là khi nhiệt độ môi trường tăng cao khiến vi khuẩn sinh sôi nhanh hơn bình thường.
