Dịch sốt xuất huyết: 10 tỉnh phía Nam thành ổ dịch

 

 

Theo TS Trần Thanh Dương, Phó Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), 6 tháng đầu năm 2012 cả nước ghi nhận hơn 26 ngàn ca mắc SXH Dengue và SXH Dengue có dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm (chiếm hơn 90% tổng số mắc, tỷ lệ này cùng kỳ năm 2011 là 88%). Trong đó, có hơn 2.000 ca SXH Deugue thể nặng (chiếm 8,1% tổng số mắc, tăng so với cùng kỳ năm 2011 là 11,8%). Các trường hợp tử vong đều do mắc SXH Dengue nặng. “Hầu như năm nào có dịch cũng lưu hành cả bốn tuýp virus là D1, D2, D3 và D4. Riêng năm nay, chủng chiếm ưu thế gây dịch là D4 và cũng là tác nhân gây tử vong cao”, TS Dương cho biết.

 

10 tỉnh phía Nam là "ổ" sốt xuất huyết gồm: Bình Phước, Bình Dương, Sóc Trăng, Long An, An Giang, Khánh Hòa, Kiên Giang, Đồng Nai, Tiền Giang và Đồng Tháp. Số bệnh nhân các tỉnh này tăng 1,5-2 lần so với cùng kỳ năm 2011, cá biệt có tỉnh tăng gần 4 lần. Nguyên nhân của SXH diễn biến phức tạp được cho do tình hình cuối năm trước ca bệnh giảm không đáng kể, thời tiết miền Nam thuận lợi cho muỗi sinh sôi gây bệnh. Thống kê cũng cho thấy, tỷ lệ người bệnh nhập viện muộn chiếm khoảng 40%. Đa số ca tử vong đều qua đời sau một tuần điều trị do biến chứng và suy tạng.

 

TS Trần Ngọc Hữu - Viện trưởng Pasteur TP HCM cho biết, các tỉnh phía Nam vẫn đang triển khai dập dịch diện rộng chủ động. Tuy nhiên, số ca mắc và tử vong vẫn còn cao là do công tác phòng bệnh chưa thực sự tạo thành phong trào rộng khắp, chất lượng chống dịch còn thấp, nhiều người dân vẫn còn chủ quan với bệnh.

 

TS Nguyễn Nhật Cảm - Phó Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng Hà Nội cảnh báo, nếu như trước đây dịch SXH thường bùng phát vào tháng 6, 7, đỉnh dịch rơi vào tháng 9, 10 và kết thúc vào tháng 11, 12 thì mấy năm gần đây SXH diễn biến không theo quy luật đó, hầu như lưu hành quanh năm, có thể bùng phát thành dịch lớn bất cứ lúc nào.

 

 

Không chỉ thất thường về quy luật thời gian lưu hành đỉnh dịch, BS Nguyễn Hồng Hà, Phó Giám đốc BV Bệnh Nhiệt đới TƯ còn cho biết, SXH đang có xu hướng thay đổi về lứa tuổi mắc bệnh. Trước đây, khu vực miền Nam thường ghi nhận người mắc ở nhóm tuổi dưới 15 thì hiện nay bệnh lại xuất hiện nhiều ở nhóm người trung niên. Đặc biệt, khu vực miền Bắc, bệnh xuất hiện nhiều ở người trên 50. Thậm chí, bệnh viện đã từng ghi nhận người trên 70 tuổi mắc SXH trong khi trước đây trường hợp trên 40 tuổi mắc bệnh là rất hiếm.

 

Cục Y tế Dự phòng dự báo, dịch có nguy cơ tăng cao trong những tháng còn lại. So với cùng kỳ các tỉnh phía Nam đến thời gian này đã tăng hơn 14% số ca mắc, miền Trung tăng 130% và Tây Nguyên tăng 73%. Chỉ riêng các tỉnh phía Bắc giảm 41%. Theo diễn biến dịch như hiện nay thì cho hết năm 2012 sẽ có khoảng 70 ngàn ca mắc SXH trên toàn quốc.

Theo thống kê của BV Nhiệt đới TP HCM, từ đầu năm đến nay đã tiếp nhận hơn 500 trường hợp là người lớn nhập viện do SXH, trong đó hơn 50 ca ở độ 3 - 4. Cũng theo thống kê của cơ sở này, so với những năm trước, tỷ lệ mắc SXH ở người lớn ngày càng gia tăng. Cụ thể, năm 1991, chỉ chiếm 14%, năm 2004 lên 30%, năm 2006 là 50,1% và hiện nay là 75%.

 

Theo TS Nguyễn Trần Hiển - Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ TƯ, nhiều người dân rất chủ quan cho rằng đã mắc SXH thì sẽ không mắc lại. Tuy nhiên, việc tái mắc vẫn xảy ra và lần mắc sau sẽ nặng hơn lần trước. Lý giải điều này, ông Hiển cho biết khi bị nhiễm một trong bốn tuýp của vi trùng SXH, cơ thể người bệnh sẽ sinh ra kháng thể chống lại tuýp đó. Nếu người mắc SXH lần hai, thủ phạm gây bệnh thường là tuýp vi trùng khác. Khi đó, hai kháng thể của hai tuýp vi trùng khác nhau cùng tồn tại trong cơ thể người sẽ làm bệnh trầm trọng hơn, gây phản ứng, làm tăng xuất huyết thành mạch, tăng cô đặc máu, choáng, trụy mạch.

 

Lưu ý bệnh Để tránh trường hợp sốc SXH, khi thấy trẻ sốt cao trên hai ngày, có một trong các dấu hiệu: Bứt rứt, lăn lộn hoặc li bì, lơ mơ, nói sảng; chảy máu cam, máu răng hoặc ói ra máu, tiêu phân đen; đau bụng; tay chân lạnh; lừ đừ, nằm một chỗ không chơi hoặc bỏ bú, bỏ ăn uống;… thì cần phải đưa trẻ đến bệnh viện ngay. Đặc biệt, không được dùng thuốc Aspirin vì thuốc này sẽ làm cho bệnh nhân bị chảy máu nặng, có thể dẫn đến tử vong. Tốt nhất sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Ăn thức ăn dễ tiêu, uống nhiều nước.   Đối với bệnh nhân SXH, không thể tiên đoán được bệnh sẽ tiến triển nặng hay nhẹ, mà phụ thuộc vào  từng trường hợp, dù có thể mắc  tuýp gây bệnh giống nhau. Do đó, vấn đề theo dõi, cấp cứu điều trị kịp thời các biến chứng của bệnh có vai trò rất quan trọng. Người bệnh không nên tự ý truyền dịch tại nhà. Tuyệt  đối không được truyền các dung dịch có đường, dung dịch pha vitamin, có đạm vì rất dễ dẫn tới sốc, gây tổn thương não, nguy hiểm đến tính mạng.    TS Trần Thanh Dương