Điều trị Sarcoma mô mềm ở các chi

Sarcoma mô mềm là gì?

Sarcoma mô mềm là một nhóm các khối u ác tính có thể ảnh hưởng đến cả trẻ em và người lớn, phát triển trong các mô mềm của cơ thể. Đây là một dạng khối u ác tính tương đối hiếm gặp, tỉ lệ 2-3 người trên 100.000 người mỗi năm.

Sarcoma mô mềm có thể phát triển trong cơ, lớp sâu của da, mỡ, mạch máu, dây thần kinh và các mô liên kết khác. Dù có thể xuất hiện ở bất cứ đâu trên cơ thể nhưng hầu hết đều bắt đầu ở tay và chân. Bài viết này sẽ tập trung vào điều trị sarcoma mô mềm ở cánh tay và chân.

Các triệu chứng của sarcoma mô mềm

Sarcoma mô mềm tương đối hiếm gặp và hầu hết các khối u có thể nhìn thấy không phải là sarcoma, mà là một cụm tế bào mỡ vô hại (lành tính) được gọi là lipoma.

Sarcoma mô mềm xuất hiện dưới dạng một khối u không đau, phát triển theo thời gian và có thể không được chú ý cho đến khi nó đè lên các cơ hoặc dây thần kinh. Hãy đi khám bác sĩ nếu bạn có khối u ngày càng lớn hoặc gây đau.

Điều gì gây ra sarcoma mô mềm?

Nguyên nhân của sarcoma mô mềm chưa được tìm hiểu đầy đủ, nhưng rủi ro cao hơn trong các trường hợp sau:

- Tiền sử gia đình mắc một số bệnh, bao gồm u xơ thần kinh và hội chứng Gardner, là những rối loạn khiến khối u phát triển ở nhiều bộ phận khác nhau trên cơ thể.

- Tiếp xúc với một số hóa chất như asen, vinyl clorua hoặc dioxin.

- Tiếp xúc với bức xạ, kể cả trong quá trình điều trị các loại bệnh ác tính khác. Sarcoma mô mềm có thể phát triển nhiều năm sau khi điều trị, điển hình là 10 – 20 năm sau khi tiếp xúc với bức xạ.

Sarcoma mô mềm được chẩn đoán như thế nào?

Nếu bác sĩ nghi ngờ bạn bị sarcoma mô mềm, bạn có thể cần chụp MRI hoặc sinh thiết để biết liệu sarcoma có lan rộng hay không. Trong đó, sinh thiết có thể được thực hiện theo một trong 2 cách là sinh thiết kim lõi qua da để lấy mẫu tế bào phân tích và phẫu thuật sinh thiết mở thông qua gây mê toàn thân để lấy mẫu lớn mà không gây vỡ khối u. 

Điều trị sarcoma mô mềm ở cánh tay hoặc chân như thế nào?

Hiện có nhiều phương pháp điều trị, tùy vào chẩn đoán mô bệnh học, kích thước, vị trí, cấp độ và giai đoạn của sarcoma mô mềm bác sĩ sẽ có khuyến nghị phù hợp như sau:

Cắt cụt chi

Đây là thủ thuật hiếm gặp, nhưng nếu ung thư không thể phẫu thuật, có thể không có lựa chọn nào khác ngoài việc cắt bỏ chi để cứu sống người bệnh.

Phẫu thuật bảo toàn chi

Mục tiêu của bác sĩ sẽ luôn là bảo vệ và cứu chữa chi của người bệnh, cũng như tối ưu hóa chức năng thông qua sửa chữa hoặc tái tạo các mô mềm đã bị loại bỏ bằng cách sử dụng mô ghép từ chính bản thân bệnh nhân (ghép tự thân), từ người hiến tặng đã chết (ghép đồng loại) hoặc thậm chí bằng cách sử dụng kỹ thuật tái tạo mô, nếu có.

Thông thường, bác sĩ sẽ chon các phương pháp phẫu thuật nhằm giảm khả năng hạn chế tối đa nguy cơ tái phát của khối u. Và, mô bị cắt bỏ sẽ được phân tích trong phòng thí nghiệm để xác nhận phân loại mô học, cũng như để đảm bảo rằng không có tế bào khối u nào xuất hiện xung quanh các cạnh của mẫu mô bị loại bỏ (bờ phẫu thuật âm tính).

Nếu các cạnh của mô sạch sẽ (bờ phẫu thuật âm tính), bạn có thể không cần điều trị thêm. Tuy nhiên, nếu các tế bào ung thư được tìm thấy xung quanh các cạnh, có thể các tế bào ung thư đã bị bỏ sót lại tại vị trí phẫu thuật, vì vậy bác sĩ sẽ đề nghị xạ trị để tiêu diệt các tế bào còn lại hoặc phẫu thuật thêm.

Tôi có thể mong đợi điều gì khi trải qua phẫu thuật bảo toàn chi?

Phẫu thuật được thực hiện trong 2 giai đoạn dưới gây mê toàn thân. Trong giai đoạn đầu, bác sĩ phẫu thuật sẽ loại bỏ khối u, cùng với một phần mô khỏe mạnh (cắt bỏ toàn bộ, diện rộng).

Giai đoạn thứ hai tập trung vào phẫu thuật tái tạo, với mục đích tối ưu hóa chức năng của chi. Nếu xương hoặc khớp đã bị cắt bỏ đồng thời, thì một bộ phận giả hoặc ghép xương sẽ được đưa vào để thay thế xương hoặc khớp bị mất.

Cuối cùng, bác sĩ phẫu thuật sẽ sử dụng mô mềm khỏe mạnh từ cơ thể bạn để đóng vết thương. Tùy thuộc vào chẩn đoán mô học và bờ phẫu thuật, bạn có thể phải trải qua một đợt xạ trị và/hoặc hóa trị sau phẫu thuật.

Có những rủi ro khác liên quan đến phẫu thuật bảo toàn chi không?

Bất kỳ phẫu thuật nào cũng có những rủi ro trong quá trình phẫu thuật. Cụ thể đối với phẫu thuật bảo toàn chi, ngoài rủi ro nhỏ là phẫu thuật có thể thất bại, bạn có thể gặp phải:

- Mất máu nặng và thiếu máu

- Nhiễm trùng vết mổ

- Lỏng hoặc gãy implant hoặc ghép xương

- Thâm hụt thần kinh cơ, ví dụ: tê hoặc yếu cơ

Mất bao lâu để phục hồi?

Có thể phải nằm viện tối đa 7 ngày để bác sĩ theo dõi quá trình phục hồi sau phẫu thuật. Thường mất khoảng 3 tuần để vết mổ lành lại. Nếu xương chi dưới của bạn bị ảnh hưởng, bạn cần phải di chuyển bằng các thiết bị hỗ trợ như nạng hoặc khung tập đi trong 6 tuần. 

Bạn cũng có thể cần phải trải qua liệu pháp vật lý trị liệu phục hồi chức năng dưới dạng bệnh nhân ngoại trú trong ít nhất 2 tháng để có thể lấy lại khả năng cử động và chức năng của chi.

Hóa trị

Nếu phát hiện ra các tế bào khối u đã lan sang các bộ phận khác của cơ thể, bác sĩ sẽ đề nghị hóa trị. 

Xạ trị

Nếu bạn quá yếu để phẫu thuật hoặc khối u quá khó để loại bỏ bằng phẫu thuật, xạ trị có thể được đề xuất để tiêu diệt các tế bào ung thư. Bạn cũng có thể được xạ trị sau phẫu thuật để tiêu diệt tế bào ung thư còn sót lại như một biện pháp phòng ngừa.

Sarcoma mô mềm có thể tái phát không?

Nguy cơ tái phát có thể xảy ra, ngay cả khi điều trị thành công. Bác sĩ sẽ tư vấn cho bạn các dấu hiệu tái phát để phát hiện và điều trị sớm. Đồng thời, bác sĩ cũng sắp xếp khám, kiểm tra thường xuyên để loại trừ nguy cơ tái phát hoặc di căn.

PV