Hà Nội
23°C / 22-25°C

Dùng nước uống thảo dược phòng bệnh, nâng cao sức đề kháng mùa dịch có những kiêng kị sau

Thứ sáu, 15:16 31/07/2020 | Sống khỏe

GiadinhNet – Thời tiết nắng nóng khiến cơ thể khó chịu nên nhu cầu bổ sung nước uống giải nhiệt tăng cao. Nước uống từ các cây cỏ thảo dược đều tốt, nâng cao sức đề kháng cho sức khỏe... nhưng có những kiêng kị cần phải biết.


Một số kiêng kị và tránh lạm dụng trong Đông y

Nhiều loại cây cỏ, thảo dược quanh nhà được dùng làm nước uống dân gian bổ dưỡng cho sức khỏe. Theo nghiên cứu hiện đại, các cây cỏ này đều có tác dụng giải nhiệt, kháng khuẩn, tiêu viêm, nâng cao sức đề kháng… ở các mức độ khác nhau, nhất là ở nông thôn.

Lý do cây cỏ được dùng làm nước giải khát trong dân gian là nó có lợi cho sức khỏe, không chứa hóa chất độc hại, rẻ tiền, cơ thể rất dễ chấp nhận. Thông dụng nhất là nước chè xanh, nước nụ/lá vối, nhân trần, la hán, nước chó đẻ răng cưa, rau má, chè vằng, nước mía, nước cỏ ngọt, nước râu ngô, nước cúc hoa, nước hoa hòe, nước quả dứa dại, nước mạch môn, nước đậu đen sao cháy, nước đủ các loại đậu, nước khổ qua, nước bí đao...

Tùy từng loại còn có các tác dụng riêng biệt như nước hoa cúc làm hạ huyết áp, nước hoa hòe làm bền vững thành mạch máu, nước râu ngô và dứa dại lợi tiểu và làm tan sỏi đường tiết niệu, nước mạch môn, rau má và đậu đen bảo hộ tế bào gan, nước nụ vối kích thích tiêu hóa... Có thể dùng độc vị, hoặc phối vài vị thành trà tam bảo, ngũ bảo, bát bảo rất thơm ngon, hấp dẫn, tăng hiệu quả thanh nhiệt, giải độc, mát gan, nâng cao sức khỏe... mỗi mùa dịch bệnh.

Cách dùng thảo dược phòng bệnh, nâng cao sức đề kháng  - Ảnh 2.

Nước nhân trần. Ảnh minh họa.


Y học hiện đại cũng có ăn kiêng (như người bị bệnh xơ gan kiêng ăn dầu, mỡ, bia rượu; người bị viêm loét dạ dày kiêng đồ cay chua; người bị tăng huyết áp kiêng ăn nhiều muối...).

Y học cổ truyền cũng có nhiều kiêng kị để nước uống, đồ ăn có tác dụng tốt hơn. Những kiêng kị tùy đặc điểm, tính chất thể bệnh, thể chất tuổi giới, mùa và thời tiết... mà kiêng kỵ cho hợp lý. Cơ bản là để có sức khỏe tốt cần giữ được cân bằng âm dương, hàn nhiệt. Nếu mất cân bằng sẽ gây bệnh tật cho cơ thể.

Dù là nước, thực phẩm cần chú ý 2 kiêng kị chính: Kiêng kỵ theo nghĩa hẹp là chỉ khi bị bệnh thì nên ăn kiêng loại thức ăn nào; Kiêng kị theo nghĩa rộng là ngoài kiêng ăn theo bệnh tật còn phải kiêng ăn theo tuổi tác, thể chất, khu vực sinh sống, điều kiện thời tiết… thì thảo dược mới phát huy tối đa hiệu quả cho sức khoẻ.

Cách dùng thảo dược phòng bệnh, nâng cao sức đề kháng  - Ảnh 3.

Nước mía. Ảnh minh họa.


- Không nên dùng lâu một loại nước mát (kể cả thực phẩm) vì dù bổ dưỡng cũng ảnh hưởng không tốt cho cơ thể.

- Không nên uống các loại nước mát quá nhiều vào buổi tối.

- Nếu thể chất thuộc hàn không nên dùng các loại thảo dược thanh nhiệt sẽ rất nguy hiểm, có thể gây tiêu chảy, mất tân dịch, chân âm hao tổn…

- Liều lượng vừa phải, tránh lạm dụng quá mức, đặc biệt đối với trẻ em, người già và những người tỳ vị hư yếu dễ bị lạnh bụng, đi lỏng. Nếu dùng cam thảo cho dễ uống thì tuyệt đối không dùng quá nhiều, thông thường mỗi ấm trà chỉ cho vài ba lát là dược.

- Người có bệnh huyết áp, tiểu đường, thận, bệnh lao phổi... hoặc phụ nữ đang có thai, nếu dùng hàng ngày, liên tục, phải hỏi ý kiến của bác sĩ chuyên khoa.

- Người mắc một số bệnh mãn tính không lạm dụng nước mát, bởi ngoài công dụng giải khát, làm mát phế, vị, lợi tiểu, hỗ trợ hạ nhiệt, hạ áp, an thần, dễ chịu... nó có thể tương tác với một số tân dược làm giảm tác dụng của thuốc chính. Hoặc dùng nhiều, dùng lâu dài thuốc có chất lợi tiểu có thể làm mất cân bằng điện giải, tăng đào thải, kém hấp thu một số vi chất cần thiết cho cơ thể như Ca, K…

- Sau khi ăn đồ sống lạnh thì nên giảm lượng các loại nước uống này để tránh gây rối loạn tiêu hóa.

- Tốt nhất là nên mua đồ tươi về nấu nước uống, hoặc phơi sấy khô, bảo quản cẩn thận để dùng dần. Tránh mùa hàng bị ẩm mốc, để quá lâu vì đã mất hoạt chất có lợi.

Cách dùng thảo dược phòng bệnh, nâng cao sức đề kháng  - Ảnh 4.

Rất nhiều thảo dược quanh ta được dùng làm nước uống thơm ngon. Ảnh minh họa.


- Khi dùng nước uống thảo dược, kể cả dùng thuốc Đông y, món ăn dược thiện... cần kiêng ăn quá no, quá nhiều và không nên dùng khi đói.

- Kiêng ăn thiên lệch (không nên ăn quá nhiều một thứ). Kiêng các thức ăn biến chất, thiếu vệ sinh.

- Kiêng phối hợp thực phẩm với thực phẩm (như cá diếc kỵ gan lợn và kinh giới, thịt gà kỵ mận, thịt dê kỵ dấm và bí đỏ...). Hoặc kiêng khi phối hợp thuốc và thực phẩm (như dùng nước thảo dược có Thục địa thì kiêng ăn cà rốt, hành và hẹ; Uống nước có cam thảo thì kiêng ăn rau cải; Uống thuốc có Thiên môn thì kiêng ăn cá chép...).

- Rễ cỏ tranh có tính hàn, chủ trị các chứng như chảy máu cam, tiểu ra máu, bí tiểu... Nhưng người hư hỏa, phụ nữ mang thai không nên dùng.

- Nước lá dứa uống quá nhiều hằng ngày có thể gây hạ đường huyết;

- Cây thuốc dòi (bọ mắm) rất tốt chữa tiêu đờm, chữa ho, viêm họng/ phế quản, ho khan, tiêu viêm, thông tiểu, thông sữa… không dùng nhiều, đặc biệt phụ nữ có thai không nên dùng vì dễ gây sảy thai.

- Cây mía lau rất tốt để thanh nhiệt, hạ khí, trợ tỳ, kiện vị, tiêu đàm, trừ phiền, giải độc rượu, giải được các sức nóng của thuốc, họng sưng đau, hạ đường huyết, tân dịch bất túc, táo bón... Nhưng người ho do phong hàn (ho kèm đờm màu trắng) thì không nên dùng. Còn tuyệt đối tránh mía mốc, mía có mùi rượu vì ăn/uống có thể bị ngộ độc.

- Cây lá dứa dứa thơm (lá nếp) có thể ức chế tế bào ung thư vú. Nhưng dùng lượng lớn lá dứa hằng ngày có thể gây hạ đường huyết.

Ngoài những kiêng kị trên, còn có những kiêng kị theo thời tiết, bệnh, tuổi, thể chất... trong ăn uống hàng ngày như sau:

- Kiêng kị theo thời tiết: Mùa hạ dương khí vượng thịnh, thời tiết nóng bức nên kiêng các món tính nhiệt như thịt chó, thịt dê, ớt, hạt tiêu, gừng, quế, hồi...; Mùa đông lạnh giá kiêng các thức ăn có tính lạnh như cua, ốc, dưa hấu, dưa chuột, trai, hến...

- Kiêng kị theo thể chất: Người thể chất nhiệt kiêng các thức ăn quá cay nóng. Người thể hàn kiêng các thức ăn quá lạnh. Người đàm trệ kiêng đồ ăn thức uống quá béo bổ...

- Kiêng kị theo tuổi: Trẻ em nên kiêng đồ ăn thức uống sống lạnh vì dễ gây thương tổn tỳ vị, người già nên kiêng ăn thức ăn quá béo, quá ngọt hoặc quá mặn...

- Kiêng kị theo giới: Phụ nữ có thai nên kiêng các thức ăn có tính chất quá cay nóng, dễ kích thích hoặc quá sống lạnh, phụ nữ sau khi sinh con nên kiêng các thức ăn có tính lạnh...

- Kiêng kị theo bệnh: Người bị viêm loét dạ dày tá tràng và viêm đại tràng mạn tính thể Tỳ vị hư hàn nên kiêng ăn đồ sống lạnh; Người bị liệt dương thể âm hư, người hay bị mụn nhọt nên kiêng các thực phẩm có tính cay nóng như thịt chó, thịt dê, gừng, tỏi, rượu trắng...;

Ths. BS Hoàng Khánh Toàn




Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Tiết lộ các biểu hiện tăng đường huyết từ sớm, bỏ qua là nguy!

Tiết lộ các biểu hiện tăng đường huyết từ sớm, bỏ qua là nguy!

Sống khỏe - 50 phút trước

Biểu hiện tăng đường huyết thường gắn liền với bệnh tiểu đường. Theo các chuyên gia, không cần đợi đến khi đi khám chỉ số đường máu, bạn vẫn có thể nhận biết các biểu hiện tăng đường huyết từ rất sớm.

Bé 8 tuổi ở Hà Nội phát hiện mắc ung thư sụn từ dấu hiệu đau chân bất thường

Bé 8 tuổi ở Hà Nội phát hiện mắc ung thư sụn từ dấu hiệu đau chân bất thường

Mẹ và bé - 2 giờ trước

GĐXH - Từng phẫu thuật u xương từ nhỏ nhưng gián đoạn tái khám, bé gái 8 tuổi bất ngờ đau sưng chân, đi khám phát hiện ung thư sụn.

Cô gái 27 tuổi bất ngờ đột quỵ tuyến yên vì chủ quan, bỏ qua dấu hiệu đau đầu kéo dài

Cô gái 27 tuổi bất ngờ đột quỵ tuyến yên vì chủ quan, bỏ qua dấu hiệu đau đầu kéo dài

Sống khỏe - 3 giờ trước

GĐXH - Đau đầu kéo dài suốt nhiều tuần kèm sụp mí mắt và nhìn mờ, cô gái 27 tuổi không ngờ mình đang đối mặt với tình trạng đột quỵ tuyến yên nguy hiểm.

Nuốt tăm khi ăn cỗ cưới, cô gái 26 tuổi nhập viện gấp vì suýt thủng đại tràng

Nuốt tăm khi ăn cỗ cưới, cô gái 26 tuổi nhập viện gấp vì suýt thủng đại tràng

Sống khỏe - 5 giờ trước

GĐXH - Trong bữa tiệc có các món thịt xiên cố định bằng que tăm. Do ăn uống vội vàng, bệnh nhân đã vô tình nuốt phải tăm mà không hay biết.

Bác sĩ BV Việt Đức: 'Bệnh nhân tự ngồi dậy sau mổ là món quà 27/2 ý nghĩa nhất'

Bác sĩ BV Việt Đức: 'Bệnh nhân tự ngồi dậy sau mổ là món quà 27/2 ý nghĩa nhất'

Y tế - 6 giờ trước

Với các bác sĩ, món quà ý nghĩa nhất ngày 27/2 là khoảnh khắc bệnh nhân nặng sau mổ mở mắt, tự ngồi dậy, mỉm cười trước khi ra viện.

Sau Tết, người có dấu hiệu này chứng tỏ gan đang quá tải, nên kiểm tra men gan sớm

Sau Tết, người có dấu hiệu này chứng tỏ gan đang quá tải, nên kiểm tra men gan sớm

Sống khỏe - 6 giờ trước

GĐXH - Nếu thấy mệt mỏi kéo dài, nổi mụn, nước tiểu sẫm màu hay vàng da nhẹ, người dân nên chủ động xét nghiệm men gan để đánh giá tình trạng tổn thương gan và phát hiện sớm bệnh lý tiềm ẩn.

Đừng vội uống magie khi mất ngủ, chuột rút: Bác sĩ chỉ ra 3 thứ phụ nữ sau 40 tuổi thiếu nhiều hơn

Đừng vội uống magie khi mất ngủ, chuột rút: Bác sĩ chỉ ra 3 thứ phụ nữ sau 40 tuổi thiếu nhiều hơn

Bệnh thường gặp - 18 giờ trước

GĐXH - Nhiều người cứ mất ngủ, tim đập nhanh hay chuột rút là nghĩ ngay đến thiếu magie. Nhưng theo bác sĩ, phụ nữ sau 40 tuổi thường thiếu omega 3, estrogen và glutathione nhiều hơn. Trước khi bổ sung magie theo trào lưu, hãy hiểu rõ cơ thể mình đang thực sự cần gì.

Thay vì uống melatonin, chuyên gia khuyên ăn 13 thực phẩm này để ngủ ngon tự nhiên, không lo phụ thuộc

Thay vì uống melatonin, chuyên gia khuyên ăn 13 thực phẩm này để ngủ ngon tự nhiên, không lo phụ thuộc

Sống khỏe - 22 giờ trước

GĐXH - Mất ngủ khiến nhiều người tìm đến melatonin như “phao cứu sinh”, nhưng không phải ai cũng muốn phụ thuộc vào viên uống hỗ trợ. Tin vui là có tới 13 loại thực phẩm quen thuộc có thể giúp bạn ngủ ngon tự nhiên, an toàn và bền vững hơn.

Sau suy thận, thanh niên 31 tuổi phát hiện ung thư, thừa nhận thường xuyên ăn món nhiều bạn trẻ Việt ưa thích

Sau suy thận, thanh niên 31 tuổi phát hiện ung thư, thừa nhận thường xuyên ăn món nhiều bạn trẻ Việt ưa thích

Sống khỏe - 23 giờ trước

GĐXH - 20 tuổi phát hiện suy thận, 31 tuổi chết lặng nhận tin mắc ung thư trực tràng giai đoạn cuối. Anh Trương thừa nhận thường xuyên ăn thịt chế biến sẵn, đó là xúc xích.

Tin vui cho người bệnh đột quỵ: Sau 12 giờ vẫn còn cơ hội hồi phục nếu điều trị đúng cách!

Tin vui cho người bệnh đột quỵ: Sau 12 giờ vẫn còn cơ hội hồi phục nếu điều trị đúng cách!

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Bệnh nhân đột quỵ (60 tuổi, ở Tây Ninh) được điều trị thành công nhờ được can thiệp đúng chỉ định, giúp hạn chế di chứng và phục hồi chức năng đáng kể.

Top