Hà Nội
23°C / 22-25°C

Dùng nước uống thảo dược phòng bệnh, nâng cao sức đề kháng mùa dịch có những kiêng kị sau

Thứ sáu, 15:16 31/07/2020 | Sống khỏe

GiadinhNet – Thời tiết nắng nóng khiến cơ thể khó chịu nên nhu cầu bổ sung nước uống giải nhiệt tăng cao. Nước uống từ các cây cỏ thảo dược đều tốt, nâng cao sức đề kháng cho sức khỏe... nhưng có những kiêng kị cần phải biết.


Một số kiêng kị và tránh lạm dụng trong Đông y

Nhiều loại cây cỏ, thảo dược quanh nhà được dùng làm nước uống dân gian bổ dưỡng cho sức khỏe. Theo nghiên cứu hiện đại, các cây cỏ này đều có tác dụng giải nhiệt, kháng khuẩn, tiêu viêm, nâng cao sức đề kháng… ở các mức độ khác nhau, nhất là ở nông thôn.

Lý do cây cỏ được dùng làm nước giải khát trong dân gian là nó có lợi cho sức khỏe, không chứa hóa chất độc hại, rẻ tiền, cơ thể rất dễ chấp nhận. Thông dụng nhất là nước chè xanh, nước nụ/lá vối, nhân trần, la hán, nước chó đẻ răng cưa, rau má, chè vằng, nước mía, nước cỏ ngọt, nước râu ngô, nước cúc hoa, nước hoa hòe, nước quả dứa dại, nước mạch môn, nước đậu đen sao cháy, nước đủ các loại đậu, nước khổ qua, nước bí đao...

Tùy từng loại còn có các tác dụng riêng biệt như nước hoa cúc làm hạ huyết áp, nước hoa hòe làm bền vững thành mạch máu, nước râu ngô và dứa dại lợi tiểu và làm tan sỏi đường tiết niệu, nước mạch môn, rau má và đậu đen bảo hộ tế bào gan, nước nụ vối kích thích tiêu hóa... Có thể dùng độc vị, hoặc phối vài vị thành trà tam bảo, ngũ bảo, bát bảo rất thơm ngon, hấp dẫn, tăng hiệu quả thanh nhiệt, giải độc, mát gan, nâng cao sức khỏe... mỗi mùa dịch bệnh.

Cách dùng thảo dược phòng bệnh, nâng cao sức đề kháng  - Ảnh 2.

Nước nhân trần. Ảnh minh họa.


Y học hiện đại cũng có ăn kiêng (như người bị bệnh xơ gan kiêng ăn dầu, mỡ, bia rượu; người bị viêm loét dạ dày kiêng đồ cay chua; người bị tăng huyết áp kiêng ăn nhiều muối...).

Y học cổ truyền cũng có nhiều kiêng kị để nước uống, đồ ăn có tác dụng tốt hơn. Những kiêng kị tùy đặc điểm, tính chất thể bệnh, thể chất tuổi giới, mùa và thời tiết... mà kiêng kỵ cho hợp lý. Cơ bản là để có sức khỏe tốt cần giữ được cân bằng âm dương, hàn nhiệt. Nếu mất cân bằng sẽ gây bệnh tật cho cơ thể.

Dù là nước, thực phẩm cần chú ý 2 kiêng kị chính: Kiêng kỵ theo nghĩa hẹp là chỉ khi bị bệnh thì nên ăn kiêng loại thức ăn nào; Kiêng kị theo nghĩa rộng là ngoài kiêng ăn theo bệnh tật còn phải kiêng ăn theo tuổi tác, thể chất, khu vực sinh sống, điều kiện thời tiết… thì thảo dược mới phát huy tối đa hiệu quả cho sức khoẻ.

Cách dùng thảo dược phòng bệnh, nâng cao sức đề kháng  - Ảnh 3.

Nước mía. Ảnh minh họa.


- Không nên dùng lâu một loại nước mát (kể cả thực phẩm) vì dù bổ dưỡng cũng ảnh hưởng không tốt cho cơ thể.

- Không nên uống các loại nước mát quá nhiều vào buổi tối.

- Nếu thể chất thuộc hàn không nên dùng các loại thảo dược thanh nhiệt sẽ rất nguy hiểm, có thể gây tiêu chảy, mất tân dịch, chân âm hao tổn…

- Liều lượng vừa phải, tránh lạm dụng quá mức, đặc biệt đối với trẻ em, người già và những người tỳ vị hư yếu dễ bị lạnh bụng, đi lỏng. Nếu dùng cam thảo cho dễ uống thì tuyệt đối không dùng quá nhiều, thông thường mỗi ấm trà chỉ cho vài ba lát là dược.

- Người có bệnh huyết áp, tiểu đường, thận, bệnh lao phổi... hoặc phụ nữ đang có thai, nếu dùng hàng ngày, liên tục, phải hỏi ý kiến của bác sĩ chuyên khoa.

- Người mắc một số bệnh mãn tính không lạm dụng nước mát, bởi ngoài công dụng giải khát, làm mát phế, vị, lợi tiểu, hỗ trợ hạ nhiệt, hạ áp, an thần, dễ chịu... nó có thể tương tác với một số tân dược làm giảm tác dụng của thuốc chính. Hoặc dùng nhiều, dùng lâu dài thuốc có chất lợi tiểu có thể làm mất cân bằng điện giải, tăng đào thải, kém hấp thu một số vi chất cần thiết cho cơ thể như Ca, K…

- Sau khi ăn đồ sống lạnh thì nên giảm lượng các loại nước uống này để tránh gây rối loạn tiêu hóa.

- Tốt nhất là nên mua đồ tươi về nấu nước uống, hoặc phơi sấy khô, bảo quản cẩn thận để dùng dần. Tránh mùa hàng bị ẩm mốc, để quá lâu vì đã mất hoạt chất có lợi.

Cách dùng thảo dược phòng bệnh, nâng cao sức đề kháng  - Ảnh 4.

Rất nhiều thảo dược quanh ta được dùng làm nước uống thơm ngon. Ảnh minh họa.


- Khi dùng nước uống thảo dược, kể cả dùng thuốc Đông y, món ăn dược thiện... cần kiêng ăn quá no, quá nhiều và không nên dùng khi đói.

- Kiêng ăn thiên lệch (không nên ăn quá nhiều một thứ). Kiêng các thức ăn biến chất, thiếu vệ sinh.

- Kiêng phối hợp thực phẩm với thực phẩm (như cá diếc kỵ gan lợn và kinh giới, thịt gà kỵ mận, thịt dê kỵ dấm và bí đỏ...). Hoặc kiêng khi phối hợp thuốc và thực phẩm (như dùng nước thảo dược có Thục địa thì kiêng ăn cà rốt, hành và hẹ; Uống nước có cam thảo thì kiêng ăn rau cải; Uống thuốc có Thiên môn thì kiêng ăn cá chép...).

- Rễ cỏ tranh có tính hàn, chủ trị các chứng như chảy máu cam, tiểu ra máu, bí tiểu... Nhưng người hư hỏa, phụ nữ mang thai không nên dùng.

- Nước lá dứa uống quá nhiều hằng ngày có thể gây hạ đường huyết;

- Cây thuốc dòi (bọ mắm) rất tốt chữa tiêu đờm, chữa ho, viêm họng/ phế quản, ho khan, tiêu viêm, thông tiểu, thông sữa… không dùng nhiều, đặc biệt phụ nữ có thai không nên dùng vì dễ gây sảy thai.

- Cây mía lau rất tốt để thanh nhiệt, hạ khí, trợ tỳ, kiện vị, tiêu đàm, trừ phiền, giải độc rượu, giải được các sức nóng của thuốc, họng sưng đau, hạ đường huyết, tân dịch bất túc, táo bón... Nhưng người ho do phong hàn (ho kèm đờm màu trắng) thì không nên dùng. Còn tuyệt đối tránh mía mốc, mía có mùi rượu vì ăn/uống có thể bị ngộ độc.

- Cây lá dứa dứa thơm (lá nếp) có thể ức chế tế bào ung thư vú. Nhưng dùng lượng lớn lá dứa hằng ngày có thể gây hạ đường huyết.

Ngoài những kiêng kị trên, còn có những kiêng kị theo thời tiết, bệnh, tuổi, thể chất... trong ăn uống hàng ngày như sau:

- Kiêng kị theo thời tiết: Mùa hạ dương khí vượng thịnh, thời tiết nóng bức nên kiêng các món tính nhiệt như thịt chó, thịt dê, ớt, hạt tiêu, gừng, quế, hồi...; Mùa đông lạnh giá kiêng các thức ăn có tính lạnh như cua, ốc, dưa hấu, dưa chuột, trai, hến...

- Kiêng kị theo thể chất: Người thể chất nhiệt kiêng các thức ăn quá cay nóng. Người thể hàn kiêng các thức ăn quá lạnh. Người đàm trệ kiêng đồ ăn thức uống quá béo bổ...

- Kiêng kị theo tuổi: Trẻ em nên kiêng đồ ăn thức uống sống lạnh vì dễ gây thương tổn tỳ vị, người già nên kiêng ăn thức ăn quá béo, quá ngọt hoặc quá mặn...

- Kiêng kị theo giới: Phụ nữ có thai nên kiêng các thức ăn có tính chất quá cay nóng, dễ kích thích hoặc quá sống lạnh, phụ nữ sau khi sinh con nên kiêng các thức ăn có tính lạnh...

- Kiêng kị theo bệnh: Người bị viêm loét dạ dày tá tràng và viêm đại tràng mạn tính thể Tỳ vị hư hàn nên kiêng ăn đồ sống lạnh; Người bị liệt dương thể âm hư, người hay bị mụn nhọt nên kiêng các thực phẩm có tính cay nóng như thịt chó, thịt dê, gừng, tỏi, rượu trắng...;

Ths. BS Hoàng Khánh Toàn




Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Người đàn ông suy thận giai đoạn 3 ân hận vì tự ý làm điều này khiến bệnh trầm trọng hơn

Người đàn ông suy thận giai đoạn 3 ân hận vì tự ý làm điều này khiến bệnh trầm trọng hơn

Sống khỏe - 1 giờ trước

GĐXH - Tin theo lời khuyên giảm đạm để "bảo vệ thận" trên mạng xã hội, một bệnh nhân suy thận đã tự ý thay đổi chế độ ăn, khiến độ lọc cầu thận giảm sâu chỉ sau 3 tháng.

Liệu người tóc bạc ít khả năng mắc ung thư hơn? Có bằng chứng khoa học nào không? Câu trả lời đã có ở đây

Liệu người tóc bạc ít khả năng mắc ung thư hơn? Có bằng chứng khoa học nào không? Câu trả lời đã có ở đây

Sống khỏe - 4 giờ trước

Thực tế, ngoài ung thư, còn có nhiều yếu tố khác có thể gây ra tóc bạc, và những yếu tố này cũng có thể che giấu nhiều dấu hiệu về sức khỏe.

3 dấu hiệu bánh chưng sau Tết đã hỏng, ăn vào dễ ngộ độc dù chưa mốc

3 dấu hiệu bánh chưng sau Tết đã hỏng, ăn vào dễ ngộ độc dù chưa mốc

Sống khỏe - 7 giờ trước

GĐXH - Bánh chưng là món ăn giàu tinh bột và đạm, nếu bảo quản không đúng cách, vi sinh vật có thể phát triển nhanh, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nồm ẩm hoặc nhiệt độ cao.

Món ăn ngày Tết giúp 'làm sạch' mạch máu, nhưng có dấu hiệu này tốt nhất không nên ăn

Món ăn ngày Tết giúp 'làm sạch' mạch máu, nhưng có dấu hiệu này tốt nhất không nên ăn

Sống khỏe - 7 giờ trước

GĐXH - Mộc nhĩ được ví như “máy quét” tự nhiên giúp hỗ trợ làm sạch mạch máu và cải thiện tiêu hóa. Tuy nhiên, không phải ai cũng nên ăn loại thực phẩm này.

Thải độc gan sau Tết đúng cách: 6 việc đơn giản giúp gan khỏe, người nhẹ nhõm

Thải độc gan sau Tết đúng cách: 6 việc đơn giản giúp gan khỏe, người nhẹ nhõm

Sống khỏe - 9 giờ trước

GĐXH - Chế độ ăn uống ngày Tết sẽ khiến lá gan phải làm việc quá tải. Nếu không được chăm sóc kịp thời, gan dễ suy giảm chức năng, làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ và nhiều bệnh lý nguy hiểm khác.

Bữa cơm tất niên nguội lạnh và những bác sĩ không nhớ nổi mùng mấy Tết

Bữa cơm tất niên nguội lạnh và những bác sĩ không nhớ nổi mùng mấy Tết

Y tế - 10 giờ trước

Giữa lằn ranh sinh tử đêm 30, mâm cơm tất niên của các bác sĩ đành gác lại bên những tiếng còi hú xe cấp cứu và cuộc chiến giành giật sự sống không kể ngày đêm.

Ốc bông – nhìn tưởng 'bình thường' mà chứa loạt vi chất 'vàng' cho xương, miễn dịch và tim mạch

Ốc bông – nhìn tưởng 'bình thường' mà chứa loạt vi chất 'vàng' cho xương, miễn dịch và tim mạch

Sống khỏe - 10 giờ trước

GĐXH - Không chỉ bắt mắt, ốc bông còn giàu magie, selen, vitamin E và phốt pho – những dưỡng chất quan trọng giúp tăng cường miễn dịch, bảo vệ tế bào, hỗ trợ xương khớp và chuyển hóa năng lượng. ThS.BS Nguyễn Vũ Bình (ĐH Y Hà Nội) phân tích rõ lợi ích và cách ăn sao cho đúng.

Vị thuốc đại bổ cực sẵn ở dịp Tết, ăn vào bổ não dưỡng tim, sức khỏe tăng vọt

Vị thuốc đại bổ cực sẵn ở dịp Tết, ăn vào bổ não dưỡng tim, sức khỏe tăng vọt

Sống khỏe - 12 giờ trước

Hạt bí không chỉ là món ăn vặt "vui miệng" trong các buổi trà chiều hay dịp lễ Tết mà còn được ví như một loại siêu thực phẩm nhờ bảng thành phần dinh dưỡng đậm đặc. Dù có kích thước nhỏ bé, nhưng bên trong mỗi hạt bí lại chứa đựng hàm lượng lớn chất dinh dưỡng tốt cho sức khỏe.

Chuyên gia chỉ ra: Loại thịt này ít béo, giàu dinh dưỡng, là lựa chọn thông minh cho cả nhà

Chuyên gia chỉ ra: Loại thịt này ít béo, giàu dinh dưỡng, là lựa chọn thông minh cho cả nhà

Bệnh thường gặp - 1 ngày trước

GĐXH - Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, thịt thăn là phần thịt nạc mềm, ít mỡ, chứa hàm lượng chất béo bão hòa thấp hơn nhiều phần thịt khác, đồng thời cung cấp protein chất lượng cao cùng nhiều vi chất thiết yếu. Nhờ đặc tính dễ chế biến, giữ được vị ngọt tự nhiên và hỗ trợ sức khỏe tim mạch cũng như sức khỏe tổng thể, thịt thăn được xem là lựa chọn thông minh trong thực đơn hằng ngày của mỗi gia đình.

Tập thể dục có giúp đào thải cồn nhanh hơn?

Tập thể dục có giúp đào thải cồn nhanh hơn?

Sống khỏe - 1 ngày trước

Nhiều người tin rằng chăm chỉ tập thể dục có thể bù đắp tác hại rượu bia, nhưng theo chuyên gia, vận động chỉ hỗ trợ phần nào chứ không thể “xóa sổ” cồn khỏi cơ thể.

Top