Hà Nội
23°C / 22-25°C

Dùng nước uống thảo dược phòng bệnh, nâng cao sức đề kháng mùa dịch có những kiêng kị sau

Thứ sáu, 15:16 31/07/2020 | Sống khỏe

GiadinhNet – Thời tiết nắng nóng khiến cơ thể khó chịu nên nhu cầu bổ sung nước uống giải nhiệt tăng cao. Nước uống từ các cây cỏ thảo dược đều tốt, nâng cao sức đề kháng cho sức khỏe... nhưng có những kiêng kị cần phải biết.


Một số kiêng kị và tránh lạm dụng trong Đông y

Nhiều loại cây cỏ, thảo dược quanh nhà được dùng làm nước uống dân gian bổ dưỡng cho sức khỏe. Theo nghiên cứu hiện đại, các cây cỏ này đều có tác dụng giải nhiệt, kháng khuẩn, tiêu viêm, nâng cao sức đề kháng… ở các mức độ khác nhau, nhất là ở nông thôn.

Lý do cây cỏ được dùng làm nước giải khát trong dân gian là nó có lợi cho sức khỏe, không chứa hóa chất độc hại, rẻ tiền, cơ thể rất dễ chấp nhận. Thông dụng nhất là nước chè xanh, nước nụ/lá vối, nhân trần, la hán, nước chó đẻ răng cưa, rau má, chè vằng, nước mía, nước cỏ ngọt, nước râu ngô, nước cúc hoa, nước hoa hòe, nước quả dứa dại, nước mạch môn, nước đậu đen sao cháy, nước đủ các loại đậu, nước khổ qua, nước bí đao...

Tùy từng loại còn có các tác dụng riêng biệt như nước hoa cúc làm hạ huyết áp, nước hoa hòe làm bền vững thành mạch máu, nước râu ngô và dứa dại lợi tiểu và làm tan sỏi đường tiết niệu, nước mạch môn, rau má và đậu đen bảo hộ tế bào gan, nước nụ vối kích thích tiêu hóa... Có thể dùng độc vị, hoặc phối vài vị thành trà tam bảo, ngũ bảo, bát bảo rất thơm ngon, hấp dẫn, tăng hiệu quả thanh nhiệt, giải độc, mát gan, nâng cao sức khỏe... mỗi mùa dịch bệnh.

Cách dùng thảo dược phòng bệnh, nâng cao sức đề kháng  - Ảnh 2.

Nước nhân trần. Ảnh minh họa.


Y học hiện đại cũng có ăn kiêng (như người bị bệnh xơ gan kiêng ăn dầu, mỡ, bia rượu; người bị viêm loét dạ dày kiêng đồ cay chua; người bị tăng huyết áp kiêng ăn nhiều muối...).

Y học cổ truyền cũng có nhiều kiêng kị để nước uống, đồ ăn có tác dụng tốt hơn. Những kiêng kị tùy đặc điểm, tính chất thể bệnh, thể chất tuổi giới, mùa và thời tiết... mà kiêng kỵ cho hợp lý. Cơ bản là để có sức khỏe tốt cần giữ được cân bằng âm dương, hàn nhiệt. Nếu mất cân bằng sẽ gây bệnh tật cho cơ thể.

Dù là nước, thực phẩm cần chú ý 2 kiêng kị chính: Kiêng kỵ theo nghĩa hẹp là chỉ khi bị bệnh thì nên ăn kiêng loại thức ăn nào; Kiêng kị theo nghĩa rộng là ngoài kiêng ăn theo bệnh tật còn phải kiêng ăn theo tuổi tác, thể chất, khu vực sinh sống, điều kiện thời tiết… thì thảo dược mới phát huy tối đa hiệu quả cho sức khoẻ.

Cách dùng thảo dược phòng bệnh, nâng cao sức đề kháng  - Ảnh 3.

Nước mía. Ảnh minh họa.


- Không nên dùng lâu một loại nước mát (kể cả thực phẩm) vì dù bổ dưỡng cũng ảnh hưởng không tốt cho cơ thể.

- Không nên uống các loại nước mát quá nhiều vào buổi tối.

- Nếu thể chất thuộc hàn không nên dùng các loại thảo dược thanh nhiệt sẽ rất nguy hiểm, có thể gây tiêu chảy, mất tân dịch, chân âm hao tổn…

- Liều lượng vừa phải, tránh lạm dụng quá mức, đặc biệt đối với trẻ em, người già và những người tỳ vị hư yếu dễ bị lạnh bụng, đi lỏng. Nếu dùng cam thảo cho dễ uống thì tuyệt đối không dùng quá nhiều, thông thường mỗi ấm trà chỉ cho vài ba lát là dược.

- Người có bệnh huyết áp, tiểu đường, thận, bệnh lao phổi... hoặc phụ nữ đang có thai, nếu dùng hàng ngày, liên tục, phải hỏi ý kiến của bác sĩ chuyên khoa.

- Người mắc một số bệnh mãn tính không lạm dụng nước mát, bởi ngoài công dụng giải khát, làm mát phế, vị, lợi tiểu, hỗ trợ hạ nhiệt, hạ áp, an thần, dễ chịu... nó có thể tương tác với một số tân dược làm giảm tác dụng của thuốc chính. Hoặc dùng nhiều, dùng lâu dài thuốc có chất lợi tiểu có thể làm mất cân bằng điện giải, tăng đào thải, kém hấp thu một số vi chất cần thiết cho cơ thể như Ca, K…

- Sau khi ăn đồ sống lạnh thì nên giảm lượng các loại nước uống này để tránh gây rối loạn tiêu hóa.

- Tốt nhất là nên mua đồ tươi về nấu nước uống, hoặc phơi sấy khô, bảo quản cẩn thận để dùng dần. Tránh mùa hàng bị ẩm mốc, để quá lâu vì đã mất hoạt chất có lợi.

Cách dùng thảo dược phòng bệnh, nâng cao sức đề kháng  - Ảnh 4.

Rất nhiều thảo dược quanh ta được dùng làm nước uống thơm ngon. Ảnh minh họa.


- Khi dùng nước uống thảo dược, kể cả dùng thuốc Đông y, món ăn dược thiện... cần kiêng ăn quá no, quá nhiều và không nên dùng khi đói.

- Kiêng ăn thiên lệch (không nên ăn quá nhiều một thứ). Kiêng các thức ăn biến chất, thiếu vệ sinh.

- Kiêng phối hợp thực phẩm với thực phẩm (như cá diếc kỵ gan lợn và kinh giới, thịt gà kỵ mận, thịt dê kỵ dấm và bí đỏ...). Hoặc kiêng khi phối hợp thuốc và thực phẩm (như dùng nước thảo dược có Thục địa thì kiêng ăn cà rốt, hành và hẹ; Uống nước có cam thảo thì kiêng ăn rau cải; Uống thuốc có Thiên môn thì kiêng ăn cá chép...).

- Rễ cỏ tranh có tính hàn, chủ trị các chứng như chảy máu cam, tiểu ra máu, bí tiểu... Nhưng người hư hỏa, phụ nữ mang thai không nên dùng.

- Nước lá dứa uống quá nhiều hằng ngày có thể gây hạ đường huyết;

- Cây thuốc dòi (bọ mắm) rất tốt chữa tiêu đờm, chữa ho, viêm họng/ phế quản, ho khan, tiêu viêm, thông tiểu, thông sữa… không dùng nhiều, đặc biệt phụ nữ có thai không nên dùng vì dễ gây sảy thai.

- Cây mía lau rất tốt để thanh nhiệt, hạ khí, trợ tỳ, kiện vị, tiêu đàm, trừ phiền, giải độc rượu, giải được các sức nóng của thuốc, họng sưng đau, hạ đường huyết, tân dịch bất túc, táo bón... Nhưng người ho do phong hàn (ho kèm đờm màu trắng) thì không nên dùng. Còn tuyệt đối tránh mía mốc, mía có mùi rượu vì ăn/uống có thể bị ngộ độc.

- Cây lá dứa dứa thơm (lá nếp) có thể ức chế tế bào ung thư vú. Nhưng dùng lượng lớn lá dứa hằng ngày có thể gây hạ đường huyết.

Ngoài những kiêng kị trên, còn có những kiêng kị theo thời tiết, bệnh, tuổi, thể chất... trong ăn uống hàng ngày như sau:

- Kiêng kị theo thời tiết: Mùa hạ dương khí vượng thịnh, thời tiết nóng bức nên kiêng các món tính nhiệt như thịt chó, thịt dê, ớt, hạt tiêu, gừng, quế, hồi...; Mùa đông lạnh giá kiêng các thức ăn có tính lạnh như cua, ốc, dưa hấu, dưa chuột, trai, hến...

- Kiêng kị theo thể chất: Người thể chất nhiệt kiêng các thức ăn quá cay nóng. Người thể hàn kiêng các thức ăn quá lạnh. Người đàm trệ kiêng đồ ăn thức uống quá béo bổ...

- Kiêng kị theo tuổi: Trẻ em nên kiêng đồ ăn thức uống sống lạnh vì dễ gây thương tổn tỳ vị, người già nên kiêng ăn thức ăn quá béo, quá ngọt hoặc quá mặn...

- Kiêng kị theo giới: Phụ nữ có thai nên kiêng các thức ăn có tính chất quá cay nóng, dễ kích thích hoặc quá sống lạnh, phụ nữ sau khi sinh con nên kiêng các thức ăn có tính lạnh...

- Kiêng kị theo bệnh: Người bị viêm loét dạ dày tá tràng và viêm đại tràng mạn tính thể Tỳ vị hư hàn nên kiêng ăn đồ sống lạnh; Người bị liệt dương thể âm hư, người hay bị mụn nhọt nên kiêng các thực phẩm có tính cay nóng như thịt chó, thịt dê, gừng, tỏi, rượu trắng...;

Ths. BS Hoàng Khánh Toàn




Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
3 kiểu dùng gối "bẻ cong" xương khớp, khiến nhiều người còn trẻ mà tối ngày đau nhức, xương yếu hơn người già

3 kiểu dùng gối "bẻ cong" xương khớp, khiến nhiều người còn trẻ mà tối ngày đau nhức, xương yếu hơn người già

Bệnh thường gặp - 6 giờ trước

Nằm gối theo 3 kiểu dưới đây không chỉ xương khớp mà hệ tim mạch, hô hấp cũng bị "tra tấn".

Thanh niên 25 tuổi suy thận giai đoạn cuối thừa nhận 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải

Thanh niên 25 tuổi suy thận giai đoạn cuối thừa nhận 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải

Sống khỏe - 10 giờ trước

GĐXH - Được chẩn đoán viêm cầu thận từ sớm nhưng chủ quan, không tuân thủ điều trị, nam thanh niên để bệnh tiến triển nặng, dẫn đến suy thận giai đoạn cuối.

6 nhóm thực phẩm 'bổ hơn thuốc bổ': Ăn đúng mỗi ngày, cơ thể tự khỏe từ bên trong

6 nhóm thực phẩm 'bổ hơn thuốc bổ': Ăn đúng mỗi ngày, cơ thể tự khỏe từ bên trong

Sống khỏe - 11 giờ trước

GĐXH - Không cần thuốc bổ đắt tiền, nhiều chuyên gia khẳng định chỉ cần bổ sung đúng 6 nhóm thực phẩm quen thuộc này mỗi ngày, cơ thể đã có thể tăng đề kháng, giảm nguy cơ bệnh tật và khỏe bền lâu.

Những người thường xuyên ăn trứng, hãy lưu ý 6 điều 'cấm kỵ' này

Những người thường xuyên ăn trứng, hãy lưu ý 6 điều 'cấm kỵ' này

Sống khỏe - 12 giờ trước

GĐXH - Ăn trứng gà mỗi ngày là thói quen tốt, nhưng nếu phạm phải 6 "đại kỵ" dưới đây, bạn đang vô tình phá hủy hệ tiêu hóa và sức khỏe của cả gia đình.

7 thực phẩm được mệnh danh là “máy đốt mỡ”, hút dầu nếu ăn trước bữa chính

7 thực phẩm được mệnh danh là “máy đốt mỡ”, hút dầu nếu ăn trước bữa chính

Sống khỏe - 14 giờ trước

Những món ăn này được các chuyên gia Nhật Bản chia sẻ như "bí quyết" tăng khả năng đốt mỡ thừa, ăn không sợ béo và thúc đẩy giảm cân.

Thói quen ăn uống tạo tiền đề cho tế bào ung thư: Nhiều người Việt đang lặp lại mỗi ngày

Thói quen ăn uống tạo tiền đề cho tế bào ung thư: Nhiều người Việt đang lặp lại mỗi ngày

Sống khỏe - 16 giờ trước

GĐXH - Việc lặp lại những thói quen tưởng chừng vô hại, nhưng lại tăng viêm mạn tính, rối loạn chuyển hóa và tạo môi trường thuận lợi cho tế bào ung thư xuất hiện và phát triển.

Người phụ nữ Hà Nội hồi sinh nhờ lá gan hiến tặng từ người chết não ở TPHCM

Người phụ nữ Hà Nội hồi sinh nhờ lá gan hiến tặng từ người chết não ở TPHCM

Y tế - 18 giờ trước

Lá gan hiến tặng trong ngày cuối năm từ người đàn ông chết não ở TPHCM đã giúp hồi sinh sự sống cho một phụ nữ tại Hà Nội.

Ngày càng nhiều người chết vì ung thư gan, bác sĩ khuyên: Thà nằm cả ngày còn hơn làm 4 việc này

Ngày càng nhiều người chết vì ung thư gan, bác sĩ khuyên: Thà nằm cả ngày còn hơn làm 4 việc này

Sống khỏe - 19 giờ trước

Nhiều người nghĩ mùa đông chỉ cần giữ ấm là đủ. Nhưng với gan, đây lại là thời điểm “dễ tổn thương” nhất trong năm. Một số thói quen quen thuộc khi trời lạnh có thể âm thầm đẩy nguy cơ ung thư gan lên cao.

Vừa thức dậy, uống 1 trong 5 loại nước để “sở hữu” mái tóc dày đẹp, trì hoãn lão hóa từ sâu bên trong

Vừa thức dậy, uống 1 trong 5 loại nước để “sở hữu” mái tóc dày đẹp, trì hoãn lão hóa từ sâu bên trong

Sống khỏe - 1 ngày trước

Khi vừa thức dậy mỗi sáng, hãy uống 5 loại nước này để mái tóc dày và bồng bềnh hơn, rất đơn giản nhưng ít người biết.

Đưa nội dung cấp cứu ngoại viện vào chương trình đào tạo trong các học viện, trường Công an nhân dân

Đưa nội dung cấp cứu ngoại viện vào chương trình đào tạo trong các học viện, trường Công an nhân dân

Y tế - 1 ngày trước

GĐXH - Đây là nội dung được nhấn mạnh và trao đổi tại Hội thảo khoa học quốc gia về cấp cứu ngoại viện do Bộ Công an phối hợp với các đơn vị liên quan vừa tổ chức ngày 30/12 tại Hà Nội.

Top