Hà Nội
23°C / 22-25°C

Dùng nước uống thảo dược phòng bệnh, nâng cao sức đề kháng mùa dịch có những kiêng kị sau

Thứ sáu, 15:16 31/07/2020 | Sống khỏe

GiadinhNet – Thời tiết nắng nóng khiến cơ thể khó chịu nên nhu cầu bổ sung nước uống giải nhiệt tăng cao. Nước uống từ các cây cỏ thảo dược đều tốt, nâng cao sức đề kháng cho sức khỏe... nhưng có những kiêng kị cần phải biết.


Một số kiêng kị và tránh lạm dụng trong Đông y

Nhiều loại cây cỏ, thảo dược quanh nhà được dùng làm nước uống dân gian bổ dưỡng cho sức khỏe. Theo nghiên cứu hiện đại, các cây cỏ này đều có tác dụng giải nhiệt, kháng khuẩn, tiêu viêm, nâng cao sức đề kháng… ở các mức độ khác nhau, nhất là ở nông thôn.

Lý do cây cỏ được dùng làm nước giải khát trong dân gian là nó có lợi cho sức khỏe, không chứa hóa chất độc hại, rẻ tiền, cơ thể rất dễ chấp nhận. Thông dụng nhất là nước chè xanh, nước nụ/lá vối, nhân trần, la hán, nước chó đẻ răng cưa, rau má, chè vằng, nước mía, nước cỏ ngọt, nước râu ngô, nước cúc hoa, nước hoa hòe, nước quả dứa dại, nước mạch môn, nước đậu đen sao cháy, nước đủ các loại đậu, nước khổ qua, nước bí đao...

Tùy từng loại còn có các tác dụng riêng biệt như nước hoa cúc làm hạ huyết áp, nước hoa hòe làm bền vững thành mạch máu, nước râu ngô và dứa dại lợi tiểu và làm tan sỏi đường tiết niệu, nước mạch môn, rau má và đậu đen bảo hộ tế bào gan, nước nụ vối kích thích tiêu hóa... Có thể dùng độc vị, hoặc phối vài vị thành trà tam bảo, ngũ bảo, bát bảo rất thơm ngon, hấp dẫn, tăng hiệu quả thanh nhiệt, giải độc, mát gan, nâng cao sức khỏe... mỗi mùa dịch bệnh.

Cách dùng thảo dược phòng bệnh, nâng cao sức đề kháng  - Ảnh 2.

Nước nhân trần. Ảnh minh họa.


Y học hiện đại cũng có ăn kiêng (như người bị bệnh xơ gan kiêng ăn dầu, mỡ, bia rượu; người bị viêm loét dạ dày kiêng đồ cay chua; người bị tăng huyết áp kiêng ăn nhiều muối...).

Y học cổ truyền cũng có nhiều kiêng kị để nước uống, đồ ăn có tác dụng tốt hơn. Những kiêng kị tùy đặc điểm, tính chất thể bệnh, thể chất tuổi giới, mùa và thời tiết... mà kiêng kỵ cho hợp lý. Cơ bản là để có sức khỏe tốt cần giữ được cân bằng âm dương, hàn nhiệt. Nếu mất cân bằng sẽ gây bệnh tật cho cơ thể.

Dù là nước, thực phẩm cần chú ý 2 kiêng kị chính: Kiêng kỵ theo nghĩa hẹp là chỉ khi bị bệnh thì nên ăn kiêng loại thức ăn nào; Kiêng kị theo nghĩa rộng là ngoài kiêng ăn theo bệnh tật còn phải kiêng ăn theo tuổi tác, thể chất, khu vực sinh sống, điều kiện thời tiết… thì thảo dược mới phát huy tối đa hiệu quả cho sức khoẻ.

Cách dùng thảo dược phòng bệnh, nâng cao sức đề kháng  - Ảnh 3.

Nước mía. Ảnh minh họa.


- Không nên dùng lâu một loại nước mát (kể cả thực phẩm) vì dù bổ dưỡng cũng ảnh hưởng không tốt cho cơ thể.

- Không nên uống các loại nước mát quá nhiều vào buổi tối.

- Nếu thể chất thuộc hàn không nên dùng các loại thảo dược thanh nhiệt sẽ rất nguy hiểm, có thể gây tiêu chảy, mất tân dịch, chân âm hao tổn…

- Liều lượng vừa phải, tránh lạm dụng quá mức, đặc biệt đối với trẻ em, người già và những người tỳ vị hư yếu dễ bị lạnh bụng, đi lỏng. Nếu dùng cam thảo cho dễ uống thì tuyệt đối không dùng quá nhiều, thông thường mỗi ấm trà chỉ cho vài ba lát là dược.

- Người có bệnh huyết áp, tiểu đường, thận, bệnh lao phổi... hoặc phụ nữ đang có thai, nếu dùng hàng ngày, liên tục, phải hỏi ý kiến của bác sĩ chuyên khoa.

- Người mắc một số bệnh mãn tính không lạm dụng nước mát, bởi ngoài công dụng giải khát, làm mát phế, vị, lợi tiểu, hỗ trợ hạ nhiệt, hạ áp, an thần, dễ chịu... nó có thể tương tác với một số tân dược làm giảm tác dụng của thuốc chính. Hoặc dùng nhiều, dùng lâu dài thuốc có chất lợi tiểu có thể làm mất cân bằng điện giải, tăng đào thải, kém hấp thu một số vi chất cần thiết cho cơ thể như Ca, K…

- Sau khi ăn đồ sống lạnh thì nên giảm lượng các loại nước uống này để tránh gây rối loạn tiêu hóa.

- Tốt nhất là nên mua đồ tươi về nấu nước uống, hoặc phơi sấy khô, bảo quản cẩn thận để dùng dần. Tránh mùa hàng bị ẩm mốc, để quá lâu vì đã mất hoạt chất có lợi.

Cách dùng thảo dược phòng bệnh, nâng cao sức đề kháng  - Ảnh 4.

Rất nhiều thảo dược quanh ta được dùng làm nước uống thơm ngon. Ảnh minh họa.


- Khi dùng nước uống thảo dược, kể cả dùng thuốc Đông y, món ăn dược thiện... cần kiêng ăn quá no, quá nhiều và không nên dùng khi đói.

- Kiêng ăn thiên lệch (không nên ăn quá nhiều một thứ). Kiêng các thức ăn biến chất, thiếu vệ sinh.

- Kiêng phối hợp thực phẩm với thực phẩm (như cá diếc kỵ gan lợn và kinh giới, thịt gà kỵ mận, thịt dê kỵ dấm và bí đỏ...). Hoặc kiêng khi phối hợp thuốc và thực phẩm (như dùng nước thảo dược có Thục địa thì kiêng ăn cà rốt, hành và hẹ; Uống nước có cam thảo thì kiêng ăn rau cải; Uống thuốc có Thiên môn thì kiêng ăn cá chép...).

- Rễ cỏ tranh có tính hàn, chủ trị các chứng như chảy máu cam, tiểu ra máu, bí tiểu... Nhưng người hư hỏa, phụ nữ mang thai không nên dùng.

- Nước lá dứa uống quá nhiều hằng ngày có thể gây hạ đường huyết;

- Cây thuốc dòi (bọ mắm) rất tốt chữa tiêu đờm, chữa ho, viêm họng/ phế quản, ho khan, tiêu viêm, thông tiểu, thông sữa… không dùng nhiều, đặc biệt phụ nữ có thai không nên dùng vì dễ gây sảy thai.

- Cây mía lau rất tốt để thanh nhiệt, hạ khí, trợ tỳ, kiện vị, tiêu đàm, trừ phiền, giải độc rượu, giải được các sức nóng của thuốc, họng sưng đau, hạ đường huyết, tân dịch bất túc, táo bón... Nhưng người ho do phong hàn (ho kèm đờm màu trắng) thì không nên dùng. Còn tuyệt đối tránh mía mốc, mía có mùi rượu vì ăn/uống có thể bị ngộ độc.

- Cây lá dứa dứa thơm (lá nếp) có thể ức chế tế bào ung thư vú. Nhưng dùng lượng lớn lá dứa hằng ngày có thể gây hạ đường huyết.

Ngoài những kiêng kị trên, còn có những kiêng kị theo thời tiết, bệnh, tuổi, thể chất... trong ăn uống hàng ngày như sau:

- Kiêng kị theo thời tiết: Mùa hạ dương khí vượng thịnh, thời tiết nóng bức nên kiêng các món tính nhiệt như thịt chó, thịt dê, ớt, hạt tiêu, gừng, quế, hồi...; Mùa đông lạnh giá kiêng các thức ăn có tính lạnh như cua, ốc, dưa hấu, dưa chuột, trai, hến...

- Kiêng kị theo thể chất: Người thể chất nhiệt kiêng các thức ăn quá cay nóng. Người thể hàn kiêng các thức ăn quá lạnh. Người đàm trệ kiêng đồ ăn thức uống quá béo bổ...

- Kiêng kị theo tuổi: Trẻ em nên kiêng đồ ăn thức uống sống lạnh vì dễ gây thương tổn tỳ vị, người già nên kiêng ăn thức ăn quá béo, quá ngọt hoặc quá mặn...

- Kiêng kị theo giới: Phụ nữ có thai nên kiêng các thức ăn có tính chất quá cay nóng, dễ kích thích hoặc quá sống lạnh, phụ nữ sau khi sinh con nên kiêng các thức ăn có tính lạnh...

- Kiêng kị theo bệnh: Người bị viêm loét dạ dày tá tràng và viêm đại tràng mạn tính thể Tỳ vị hư hàn nên kiêng ăn đồ sống lạnh; Người bị liệt dương thể âm hư, người hay bị mụn nhọt nên kiêng các thực phẩm có tính cay nóng như thịt chó, thịt dê, gừng, tỏi, rượu trắng...;

Ths. BS Hoàng Khánh Toàn




Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
5 nhóm người có nguy cơ suy thận cao, người Việt cần biết để phòng tránh

5 nhóm người có nguy cơ suy thận cao, người Việt cần biết để phòng tránh

Sống khỏe - 7 giờ trước

GĐXH - Suy thận không phải là bệnh xuất hiện đột ngột mà thường là hệ quả của nhiều thói quen tích tụ theo thời gian. Việc điều chỉnh lối sống chính là chìa khóa để ngăn ngừa suy thận.

Bệnh tay chân miệng ở phía Nam vào chu kỳ tăng: EV71 chiếm ưu thế, cảnh báo nguy cơ ca nặng gia tăng

Bệnh tay chân miệng ở phía Nam vào chu kỳ tăng: EV71 chiếm ưu thế, cảnh báo nguy cơ ca nặng gia tăng

Sống khỏe - 8 giờ trước

Ngày 29/3, đoàn công tác Bộ Y tế do Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương dẫn đầu đã có buổi làm việc với một số đơn vị ở TPHCM và 8 địa phương phía Nam về tình hình thu dung, điều trị và dự phòng bệnh tay chân miệng.

TPHCM đẩy mạnh kiểm soát và điều trị bệnh tay chân miệng

TPHCM đẩy mạnh kiểm soát và điều trị bệnh tay chân miệng

Sống khỏe - 11 giờ trước

Số ca tay chân miệng tại TPHCM tăng tới 240% so với cùng kỳ, đã có ca tử vong và xuất hiện chủng virus độc lực cao EV71. Ngành y tế TPHCM siết chặt giám sát, nâng cao năng lực điều trị và đẩy mạnh truyền thông phòng bệnh.

Vi nhựa âm thầm xâm nhập cơ thể: 7 cách đơn giản giảm phơi nhiễm mỗi ngày

Vi nhựa âm thầm xâm nhập cơ thể: 7 cách đơn giản giảm phơi nhiễm mỗi ngày

Sống khỏe - 18 giờ trước

Vi nhựa đang hiện diện trong không khí, nước uống và thực phẩm, len lỏi vào cả cơ thể con người. Dù khó tránh hoàn toàn, việc nhận diện nguồn tiếp xúc và thay đổi thói quen sinh hoạt có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ tích lũy vi nhựa.

Cô gái 22 tuổi mất chức năng thận vì dị tật hiếm, bác sĩ cảnh báo dấu hiệu dễ bỏ qua

Cô gái 22 tuổi mất chức năng thận vì dị tật hiếm, bác sĩ cảnh báo dấu hiệu dễ bỏ qua

Sống khỏe - 19 giờ trước

GĐXH - Trường hợp bệnh nhân 22 tuổi là lời cảnh báo về những dị tật bẩm sinh hiếm gặp nhưng có thể gây hậu quả nghiêm trọng nếu không được phát hiện sớm.

Ung thư phổi là "bệnh do miệng mà ra", nghiên cứu tiết lộ 3 món nhiều người mê là "thủ phạm"

Ung thư phổi là "bệnh do miệng mà ra", nghiên cứu tiết lộ 3 món nhiều người mê là "thủ phạm"

Bệnh thường gặp - 1 ngày trước

Ngay cả khi không hút thuốc hay hít phải khói thuốc thụ động, thói quen ăn uống không lành mạnh vẫn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe phổi.

Điều gì xảy ra khi bạn ngủ thêm 11 phút mỗi đêm: Kết quả khiến bạn kinh ngạc

Điều gì xảy ra khi bạn ngủ thêm 11 phút mỗi đêm: Kết quả khiến bạn kinh ngạc

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Một nghiên cứu mới nhất công bố trên Tạp chí Tim mạch Dự phòng Châu Âu đã mang đến một tin vui chấn động: Chỉ cần thêm 11 phút ngủ, 4,5 phút đi bộ nhanh và 50g rau xanh mỗi ngày, nguy cơ đột quỵ và đau tim của bạn sẽ giảm đi đáng kể.

Ăn gì cho mắt sáng khỏe? 5 thực phẩm giúp sáng mắt đừng bỏ qua

Ăn gì cho mắt sáng khỏe? 5 thực phẩm giúp sáng mắt đừng bỏ qua

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Bạn đã bao giờ rơi vào tình trạng rời mắt khỏi màn hình điện thoại là thấy "hoa mắt, chóng mặt", nhìn đâu cũng thấy mờ ảo? Nhiều người vội vàng tìm đến thuốc nhỏ mắt như một cứu cánh tức thời, nhưng lại quên mất rằng đôi mắt cũng cần được "nuôi dưỡng" từ bên trong.

Tập thể dục trong khung giờ từ 17-19 gây hại thận? Đông y chỉ ra khung giờ tập tốt nhất

Tập thể dục trong khung giờ từ 17-19 gây hại thận? Đông y chỉ ra khung giờ tập tốt nhất

Sống khỏe - 1 ngày trước

Dù duy trì tập luyện thường xuyên, nhiều người vẫn mệt mỏi, hiệu quả không như mong muốn. Theo Đông y, tập không đúng thời điểm có thể làm hao tổn chính khí, từ đó ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể và khả năng hồi phục của cơ thể.

Người đàn ông bất ngờ phát hiện mắc ung thư thận từ dấu hiệu nhiều người Việt bỏ qua

Người đàn ông bất ngờ phát hiện mắc ung thư thận từ dấu hiệu nhiều người Việt bỏ qua

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Chỉ đi khám vì rối loạn tiêu hóa, một người đàn ông 69 tuổi bất ngờ phát hiện khối ung thư thận giai đoạn sớm.

Top