Hàng chục triệu phụ nữ đối mặt với thay đổi nội tiết tố: Cần chuẩn bị gì cho 30-40 năm sau mãn kinh?
GĐXH - Hiện nay, Việt Nam có khoảng 13 triệu phụ nữ trên 45 tuổi, chiếm 25% dân số nữ. Tuổi mãn kinh trung bình ở phụ nữ Việt từ 48 - 50 tuổi, đồng nghĩa với việc họ có thể sống thêm 30-40 năm sau mãn kinh. Đây là một vấn đề sức khỏe cộng đồng quy mô lớn, đòi hỏi sự quan tâm và chăm sóc sức khỏe phù hợp cho phụ nữ trong giai đoạn này.
Thông tin trên được đưa ra tại Lễ ra mắt Chương trình cộng đồng chăm sóc sức khỏe phụ nữ với chủ đề "Lắng nghe nội tiết tố nữ" do Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) tổ chức sáng nay (25/8) tại Hà Nội.
Hơn 13 triệu phụ nữ đang ở độ tuổi mãn kinh
Phát biểu tại buổi lễ, ông Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em cho biết, theo thống kê, số phụ nữ trong độ tuổi tiền mãn kinh và mãn kinh ở Việt Nam rất lớn, khoảng hơn 13 triệu người. Nếu tính cả nhóm phụ nữ bị ảnh hưởng bởi sự suy giảm nội tiết tố, thường được tính từ sau tuổi 35, con số này lên đến 25-26 triệu người.
Đây là một quần thể dân cư rất lớn và hầu hết trong số họ đang là trụ cột của gia đình, cơ quan, doanh nghiệp và đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế đất nước.

Ông Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em phát biểu tại chương trình.
Theo ông Đinh Anh Tuấn, trong giai đoạn mãn kinh, do sự suy giảm nội tiết tố buồng trứng, phụ nữ có thể trải qua nhiều thay đổi về cơ thể. Các dấu hiệu có thể từ nhẹ như bốc hỏa, rối loạn vận mạch đến các triệu chứng về niệu dục, khô hạn, suy giảm chức năng tình dục và chức năng sinh đẻ.
Một số khác có thể gặp những vấn đề nặng hơn như loãng xương, thậm chí gãy xương do loãng xương nặng. Ngoài ra, phụ nữ cũng có thể xuất hiện các triệu chứng liên quan đến huyết áp, tiểu đường, tim mạch và những thay đổi về cấu trúc cơ thể (sự suy giảm các mô liên kết có thể dẫn đến tình trạng sa một số bộ phận trong cơ thể). Những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần, đời sống tình dục và hạnh phúc gia đình của chị em phụ nữ.
Chuyển từ chữa bệnh sang nâng cao chất lượng cuộc sống
Ông Đinh Anh Tuấn cho biết thêm, trong thời gian qua, do điều kiện phát triển của đất nước, y học chủ yếu tập trung vào khám, chữa bệnh, giảm tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ tử vong. Tuy nhiên, hiện nay đã đến lúc chuyển sang chú trọng phòng bệnh và nâng cao chất lượng cuộc sống cho phụ nữ.
Vì vậy, chăm sóc sức khỏe phụ nữ tuổi tiền mãn kinh và mãn kinh là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong giai đoạn hiện nay. Điều này không chỉ góp phần nâng cao sức khỏe, sắc đẹp của phụ nữ mà còn giúp cải thiện sức lao động, qua đó đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển kinh tế của đất nước và duy trì sự ổn định, hạnh phúc của mỗi gia đình.

GS.TS Trần Thị Phương Mai, Chủ tịch Hội Chăm sóc Sức khỏe phụ nữ mãn kinh Việt Nam chia sẻ tại buổi lễ.
Tại buổi lễ, GS.TS Trần Thị Phương Mai, Chủ tịch Hội Chăm sóc Sức khỏe phụ nữ mãn kinh Việt Nam cho biết, chúng ta thường nghĩ mãn kinh là sự kết thúc của chức năng sinh sản. Tuy nhiên, về mặt sinh học, mãn kinh là một điểm chuyển đổi của tim mạch, chuyển hóa, xương và não.
Sau thời điểm này, nguy cơ tim mạch tăng, mất xương tăng tốc, rối loạn nhận thức bắt đầu xuất hiện. Nhưng điều đáng chú ý là phụ nữ sẽ sống thêm khoảng 30 - 40 năm trong giai đoạn này. Vì vậy, theo GS.TS Trần Thị Phương Mai, câu hỏi đặt ra không còn là làm sao giảm triệu chứng của mãn kinh mà cần được mở rộng ra rằng chúng ta cần chuẩn bị cho 30 năm tiếp theo như thế nào?
Tăng cường dinh dưỡng, vận động và cân bằng tinh thần
Theo các chuyên gia, có nhiều giải pháp có thể được thực hiện để cải thiện chất lượng cuộc sống và hạn chế tác động của suy giảm nội tiết. Trong đó, có thể bắt đầu từ việc cải thiện chế độ ăn, chẳng hạn duy trì chế độ ăn giàu canxi và bổ sung canxi, vitamin D hằng ngày. Việc điều chỉnh chế độ lao động, tăng cường vận động ngoài trời cũng có thể góp phần phòng tránh loãng xương.

Các đại biểu thực hiện nghi thức ra mắt Chương trình cộng đồng chăm sóc sức khỏe phụ nữ với chủ đề "Lắng nghe nội tiết tố nữ".
Cùng với đó, để giảm các dấu hiệu về tinh thần, phụ nữ có thể tham gia các hoạt động thể thao, văn nghệ hoặc giải trí. Những hoạt động này giúp cân bằng tốt hơn và chung sống với các rối loạn tâm lý ở tuổi mãn kinh.
Theo TS.BS. Đào Thị Hoa, Bệnh viện Phụ sản Trung ương, trong bối cảnh Việt Nam đang già hóa dân số nhanh chóng, việc chuẩn bị và quản lý sức khỏe tuổi trung niên là vấn đề cộng đồng cấp thiết. Theo đó, chăm sóc phụ nữ mãn kinh cần sự toàn diện, bao gồm thay đổi lối sống (dinh dưỡng, tập thể dục), tư vấn tâm lý, sử dụng các giải pháp không hormone và liệu pháp nội tiết mãn kinh (MHT).
Liệu pháp nội tiết mãn kinh là một trong những phương pháp hiệu quả nhất để điều trị các triệu chứng vận mạch và hội chứng niệu sinh dục, đồng thời giúp bảo vệ xương ở những phụ nữ phù hợp. Tuy nhiên, MHT không phải là phương pháp có thể sử dụng tùy ý. Bởi những người có một số chống chỉ định như tiền sử ung thư vú, huyết khối tĩnh mạch hoặc bệnh gan nặng cần được bác sĩ đánh giá để lựa chọn phương án khác.
Các chuyên gia nhấn mạnh, chăm sóc phụ nữ tiền mãn kinh, mãn kinh cần được nhìn nhận như một nội dung quan trọng trong nâng cao chất lượng dân số và chất lượng cuộc sống. Mục tiêu không chỉ là phòng bệnh, giảm tử vong mà còn giúp phụ nữ sống khỏe, sống vui, duy trì tốt vai trò trong gia đình và xã hội.
