Hộp đen vẫn chưa thể... "đỏ"

Tuy nhiên, theo khảo sát của PV Báo GĐ&XH thì phần lớn các doanh nghiệp mới trong quá trình chuẩn bị. Còn số doanh nghiệp đã lắp hộp đen đúng thời hạn thì đang “dở khóc, dở mếu” vì… quy định.

 

Khốn đốn vì... chính sách

Hạn chót mà Nghị định 91 (quy định về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng ô tô) là kể từ 1/7 tới đây, xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách theo tuyến cố định có cự ly từ 500km trở lên, xe kinh doanh vận chuyển khách du lịch, xe ô tô kinh doanh vận tải hàng hoá bằng container phải gắn hộp đen. Thế nhưng, gần cuối tháng 6 này, các doanh nghiệp và Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cũng như các hiệp hội thành viên cho biết vẫn chưa đâu vào đâu. Để thực hiện đúng thời điểm trên, đơn vị vận tải phải có kế hoạch chuẩn bị tài chính, chọn nhà cung cấp, mua sắm trang thiết bị và lắp đặt trước cả năm trời. Tuy nhiên, thực tế doanh nghiệp đã bị “tước” mất quyền chủ động vì mãi đến ngày 23/4/2011 thì Thông tư 08 quy định quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về thiết bị giám sát hành trình xe ô tô mới có hiệu lực. Và tới ngày 17/6 (trước thời điểm 1/7 có 13 ngày - PV) thì Bộ GTVT mới công bố danh sách 4 đơn vị cung cấp “hộp đen” đạt chuẩn.

 

Nhiều doanh nghiệp vận tải đang lo phải chi tiền 2 lần để lắp hộp đen.  (Ảnh: CT)

Việc các văn bản quy phạm pháp luật ban hành quá chậm đã ảnh hưởng rất lớn đến tiến độ thực hiện của doanh nghiệp vận tải. Đây cũng là nguyên nhân khiến các quy định “mất uy” và cơ quan quản lý nhà nước đành phải chấp nhận lùi thời hạn hết lần này đến lần khác.

Ông Thái Văn Chung, Tổng thư ký Hiệp hội Vận tải hàng hóa (HHVTHH) TPHCM cho biết: “Theo quy chuẩn mới thì các doanh nghiệp giờ mới đủ cơ sở để chuẩn bị thực hiện việc lắp hộp đen. Số lượng các doanh nghiệp đã lắp rất ít, chỉ chiếm khoảng 10% tổng số xe toàn thành phố”. Còn ông Trần Viết Hòe, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hàng hóa đường bộ TP Đà Nẵng thì khẳng định, toàn thành phố có hơn 1.000 xe đầu kéo nhưng đến thời điểm hiện tại chỉ mới có 30% số xe lắp hộp đen.

Các dẫn chứng số liệu nêu trên cho thấy, lượng doanh nghiệp và phương tiện chưa lắp hộp đen vẫn là con số khổng lồ. Từ đây mới thấy hệ lụy của văn bản chính sách thiếu đồng bộ đã ảnh hưởng tới tiến độ thực hiện lớn như thế nào. Và không ai khác, chính các doanh nghiệp, đơn vị nằm trong phạm vi điều chỉnh là đối tượng phải... chịu thiệt vì chính sách.

 

Hàng tỷ đồng đi tong?

Theo số liệu Tổng cục Đường bộ Việt Nam, cả nước hiện có 1.537 doanh nghiệp, hợp tác xã vận tải với 16.203 phương tiện buộc phải lắp đặt hộp đen trước ngày 1/7. Thế nhưng, theo báo cáo của 63 Sở GTVT trên toàn quốc cho thấy, mới chỉ có 84 doanh nghiệp, hợp tác xã lắp đặt 1.404 hộp đen trước thời hạn quy định.

Với các đơn vị đã thực hiện đúng chính sách, đã lắp hộp đen trước thời điểm ban hành văn bản hợp quy thì xử lý như thế nào? Đây là câu hỏi từ các hiệp hội, doanh nghiệp và cần có sự trả lời xác đáng của Bộ GTVT. Hiện HHVTHH TP HCM và HHTVHH đường bộ TP Đà Nẵng đã gửi kiến nghị lên Tổng cục Đường bộ Việt Nam và Bộ GTVT để giải quyết vấn đề nêu trên.

 

Theo ông Trần Viết Hòe, toàn TP Đà Nẵng đã có đến một phần ba số xe đầu kéo đã lắp hộp đen trước khi Bộ GTVT ban hành quy chuẩn hợp quy. “Số đơn vị này có xe chạy sang Lào, Thái Lan nên đã phải lắp hộp đen trước khi có quy định của Bộ GTVT. Tuy nhiên, theo Thông tư 08 thì số hộp đen đã lắp này coi như chưa “đạt chuẩn”. Nếu cơ quan quản lý nhà nước bắt buộc số doanh nghiệp này gỡ bỏ và thay thế sản phẩm hợp quy thì sẽ rất bất cập. Những người thực hiện tốt, đúng chính sách và thời điểm đề ra lại... bị thiệt?! Doanh nghiệp sẽ mất trắng một khoản không nhỏ khi giá mua một thiết bị lên tới gần 7 triệu đồng” – ông Hòe nói.

Theo ý kiến từ các hiệp hội và doanh nghiệp, Bộ GTVT nên cho phép sử dụng số hộp đen đã lắp đặt vì các sản phẩm này vẫn đáp ứng được yêu cầu theo quy định. Mặt khác, khi doanh nghiệp vận tải chọn mua cũng đã tìm hiểu kỹ và có ràng buộc chất lượng với đơn vị cung cấp nên khó có tình trạng hộp đen kém chất lượng được sử dụng.

Tuy nhiên, để tạo sự đồng nhất thì các hiệp hội đưa ra phương án Bộ GTVT nên có văn bản hướng dẫn cụ thể đối với các doanh nghiệp đã lắp hộp đen thì phải tiến hành những thủ tục cụ thể như thế nào để đăng ký “hợp quy” số thiết bị đang sử dụng.

Ngoài kiến nghị nêu trên, các doanh nghiệp và hiệp hội cho rằng, số đơn vị cung cấp hộp đen đang quá ít đã khiến doanh nghiệp vận tải có ít sự lựa chọn và phải chịu giá cao. Ông Thái Văn Chung cho biết, mức giá hộp đen hiện từ 300-350USD là quá cao. Các đơn vị vận tải buộc phải “xoay” một khoản tiền không nhỏ trong thời điểm khó khăn về tài chính cũng là một rào cản trong việc chấp hành chủ trương của Nhà nước.

 

Doanh nghiệp cần được hỗ trợ Đây là ý kiến của ông Nguyễn Khánh Toàn, Tổng thư ký HHVT ô tô Việt Nam. Theo ông Toàn, với các doanh nghiệp đã lắp thiết bị giám sát hành trình từ 1-2 năm về trước cần được sự hỗ trợ của Nhà nước vì giá thành lắp đặt là không rẻ. Đây là những doanh nghiệp tiên phong trong việc áp dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào hệ thống vận tải để nâng cao chất lượng dịch vụ. Vì vậy, cần có chính sách cụ thể, hợp tình, hợp lý đối với nhóm đối tượng này.