Khống chế dịch bệnh truyền nhiễm thời điểm cuối năm

Tiêm vaccine cho trẻ ở xã Ia Hrung, huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai. Ảnh: V.Thu

Hầu hết trẻ mắc sởi, ho gà do chưa tiêm phòng vaccine

Tại Hội nghị Phòng chống dịch bệnh mùa đông - xuân, PGS.TS Trần Đắc Phu, Cục trưởng Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho biết, số ca bệnh thủy đậu hàng năm ở mức cao gần như khắp cả nước. Trong năm 2017, cả nước ghi nhận gần 40.000 ca bệnh, tăng gần 50% so với năm 2016. Số bệnh nhân bắt đầu có xu hướng tăng từ tháng 1, đạt đỉnh vào tháng 3 với 8.000 ca trong khi trung bình các tháng dưới 3.000 người bệnh. PGS.TS Trần Đắc Phu cho biết, hiện vaccine phòng thủy đậu mới chỉ được tiêm dịch vụ, số bệnh nhân nhiều song bệnh diễn biến không nặng nên độ bao phủ tiêm vaccine không cao. Tại TPHCM, số bệnh nhân thủy đậu cũng tăng 46%.

Tại Hà Nội, PGS.TS Hoàng Đức Hạnh, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết, trong năm 2017, trên địa bàn Hà Nội ghi nhận 83 trường hợp mắc sởi, một trường hợp tử vong. Kết quả điều tra cho thấy: 71/83 trường hợp (chiếm 85,5%) chưa được tiêm vaccine phòng bệnh sởi (trong đó 23/83 trường hợp chưa đến tuổi tiêm chiếm 27,7%, 22/83 trẻ ốm trước ngày tiêm chiếm 26,5%, 5/83 trẻ có bệnh bẩm sinh chiếm 6%).

Tương tự, bệnh ho gà Hà Nội ghi nhận 125 trường hợp mắc ho gà, 1 tử vong. Kết quả điều tra cho thấy 114/125 trường hợp (chiếm 91,2%) chưa được tiêm chủng đầy đủ 3 mũi vaccine phòng bệnh ho gà, trong đó có 46 trường hợp là trẻ dưới 2 tháng tuổi chưa đến tuổi tiêm chủng (chiếm 37,8%).

Trên thực tế khám chữa bệnh, tại Bệnh viện Nhi Trung ương trong năm 2017 và những tuần đầu tháng 1/2018 vẫn tiếp nhận những trẻ mắc ho gà, thậm chí có trẻ có biến chứng.

Hà Nội đổi cách tổ chức tiêm chủng vaccine

PGS.TS Hoàng Đức Hạnh cho hay, nhằm phòng chống dịch sởi mùa đông xuân 2017 -2018, Hà Nội chỉ đạo các đơn vị trong ngành quyết liệt tổ chức tốt việc triển khai tiêm vét vaccine phòng bệnh sởi cho trẻ dưới 5 tuổi. Đặc biệt, Hà Nội cũng thay đổi cách thức tổ chức tiêm chủng. Theo đó, nếu trước đây, việc tổ chức tiêm chủng 30 ngày/lần, nhiều trẻ bị ốm, có việc đột xuất phải hoãn tiêm chủng, chờ cả tháng mới được tiêm lại. Chưa kể, có những trẻ đã đợi, đến gần ngày tiêm lại ốm. Vì thế, Hà Nội quyết định tổ chức tiêm chủng 7 ngày một lần tại Trạm Y tế xã.

“Tuy cách tổ chức tiêm này tốn kém về kinh phí hơn nhưng chúng tôi chấp nhận, để trẻ em được tiếp cận vaccine nhiều hơn, tăng tỉ lệ tiêm chủng, tăng cường miễn dịch cộng đồng”, ông Hạnh nói.

Hiện tỉ lệ tiêm vaccine sởi cho trẻ dưới 5 tuổi trên địa bàn Thủ đô khoảng 99,2% trẻ từ 9 tháng đến dưới 5 tuổi đã được tiêm sởi mũi 1 và 98,4% trẻ từ 18 tháng đến dưới 5 tuổi đã được tiêm sởi mũi 2 theo quy định. Đặc biệt, cho đến nay 100% các trạm Y tế xã/phường/thị trấn của Hà Nội đã thực hiện việc áp dụng hệ thống quản lý thông tin tiêm chủng quốc gia trong việc quản lý đối tượng và tiền sử tiêm chủng.

PGS.TS Trần Đắc Phu đánh giá cao việc tổ chức tiêm chủng theo tuần của Hà Nội bởi điều này sẽ giúp tăng cường tiếp cận vaccine. Theo PGS.TS Trần Đắc Phu, nhiều nước trên thế giới thậm chí còn tổ chức tiêm hàng ngày. Bởi với tiêm vaccine, không chỉ cần đủ mũi và cần phải đúng lịch mới sinh kháng thể tối ưu bảo vệ trẻ.

Thực tế, thời tiết miền Bắc nắng nóng, mưa nhiều, mùa đông xuân nồm ẩm khiến rất nhiều trẻ bị lỡ lịch tiêm chủng vì ốm, sốt trước mỗi đợt tiêm. PGS.TS Trần Đắc Phu khuyến cáo, người dân đưa trẻ đi tiêm chủng đúng lịch, đủ số mũi các vaccine trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng. Với những vaccine chưa được đưa vào tiêm chủng mở rộng có thể tiêm thêm những loại bệnh dễ lây lan như thủy đậu, rota virus... để phòng bệnh cho trẻ.

Phòng nhiễm chéo trong bệnh viện

Hiện nay, cả nước đã bắt đầu vào mùa đông - xuân 2018, thời tiết lạnh ẩm, cũng là mùa tập trung đông người, gia tăng đi lại, buôn bán, vận chuyển và tiêu thụ gia cầm làm tăng nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm như: cúm gia cầm, ho gà, bạch hầu, sởi, rubella, tiêu chảy và liên cầu lợn. Cùng với đó, các bệnh nguy hiểm và mới nổi luôn đang có nguy cơ cao xâm nhập vào Việt Nam như: cúm A/H7N9, sốt vàng, dịch hạch.

Đại diện Cục Y tế dự phòng thẳng thắn chỉ rõ, hiện nay việc phòng dịch của chúng ta còn không ít nhưng hạn chế, bất cập. Kinh nghiệm như vụ dịch sốt xuất huyết vừa qua tại Hà Nội, khi dịch bùng phát dữ dội thì UBND TP Hà Nội đã triển khai rất quyết liệt nhiều biện pháp chống dịch để dập dịch, nhưng việc phòng dịch để dịch không bùng phát trước đó lại chưa được quan tâm đúng mức…

Đáng lo ngại hơn, việc tiêm chủng nhiều loại bệnh truyền nhiễm hiện nay chưa đạt độ bao phủ đủ để bảo vệ cộng đồng trong khi mùa đông xuân là thời điểm Tết - lễ hội, người dân thường tập trung đông tại một số khu vực nhất định để vui chơi, mua sắm nên nguy cơ bệnh lây lan luôn ở mức rất cao. Nếu không có những giải pháp phòng bệnh hiệu quả thì cộng đồng sẽ phải đối mặt với nhiều loại bệnh truyền nhiễm đặc biệt là đối tượng người lớn tuổi, trẻ em.

Ở lĩnh vực điều trị, ông Nguyễn Trọng Khoa, Phó cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho hay: Hiện nay, công tác chẩn đoán điều trị đã được tăng cường, song ở những bệnh viện tuyến cơ sở trình độ chuyên môn của nhiều bác sĩ trẻ còn hạn chế đang là vấn đề khó khăn trong công tác chẩn đoán, thu dung, phân loại bệnh, phân tuyến điều trị. Mặt khác, tại nhiều bệnh viện cơ sở vật chất đã xuống cấp, quá tải người bệnh nên nguy cơ nhiễm chéo trong quá trình diều trị, đặc biệt là nhóm bệnh nặng khiến nguy cơ tử vong luôn ở mức cao. Ông Khoa cho biết, để sẵn sàng ứng phó với những loại bệnh truyền nhiễm trong mùa đông xuân, Cục Quản lý khám chữa bệnh đã đề nghị các bệnh viện tăng cường công tác chuyên môn, sẵn sàng tiếp nhận, thu dung, điều trị người bệnh.

Quỳnh An