Kiểm toán Nhà nước đạt nhiều kết quả sau 24 năm thành lập

Kiểm toán Nhà nước cung cấp những thông tin kịp thời, có độ tin cậy và tính thuyết phục cao cho nhà nước về thực trạng cơ chế và thể chế quản lý. Ảnh: KTNN

Kiến nghị xử lý tài chính năm 2016 cao gấp 1,5 lần năm 2015

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Kiểm toán trưởng KTNN chuyên ngành VI cho biết, hoạt động kiểm toán của KTNN những năm qua đã góp phần làm lành mạnh nền tài chính quốc gia, góp phần tăng thu, giảm chi ngân sách hàng nghìn tỷ đồng. Kết quả năm sau luôn cao hơn năm trước, đặc biệt năm 2016, qua kiểm toán, KTNN đã kiến nghị xử lý tài chính 38.775,9 tỷ đồng tăng gấp 1,8 lần so với năm 2015. Đây cũng là năm có kết quả kiến nghị cao nhất trong 22 năm hoạt động của KTNN.

Năm 2017, sơ bộ kết quả kiểm toán, riêng KTNN chuyên ngành VI đã kiến nghị xử lý tài chính tăng thu NSNN gần 4 nghìn tỷ đồng; xử lý tài chính khác trên 6 nghìn tỷ đồng; Kết quả xác định giá trị doanh nghiệp đã tăng vốn nhà nước trên 9 nghìn tỷ đồng (9.495 tỷ đồng). Nhiều tồn tại, hạn chế, bất cập trong công tác quản lý, điều hành, sử dụng tài chính, tài sản công đã được phát hiện và kiến nghị chấn chỉnh kịp thời. Hoạt động kiểm toán cũng đã góp phần hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật của nhà nước; góp phần tích cực vào việc phòng, ngừa tham nhũng, chống lãng phí, thực hành tiết kiệm trong các cơ quan, đơn vị được kiểm toán thông qua việc kiến nghị sửa đổi bổ sung, thay thế, hủy bỏ nhiều văn bản quy phạm pháp luật.

Bên cạnh đó, KTNN đã đưa ra những kiến nghị xem xét xử lý trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân liên quan đến các tồn tại, sai phạm phát hiện thông qua hoạt động kiểm toán; đã chuyển các vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật sang cơ quan điều tra; cung cấp hồ sơ, tài liệu cho các cơ quan nhà nước có thẩm quyền phục vụ công tác kiểm tra, giám sát và thực hiện tố tụng...

Những năm qua, thực hiện chủ trương tái cơ cấu nền kinh tế, Đảng, Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo việc tái cơ cấu - cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước (DNNN), coi đây là một trong 3 trụ cột căn bản của công cuộc tái cơ cấu nền kinh tế. Từ năm 2011, với chức năng nhiệm vụ được giao, KTNN đã bắt đầu kiểm toán tái cơ cấu cổ phần hóa DNNN và kiểm toán kết quả tư vấn định giá và xử lý các vấn đề tài chính trước khi chính thức công bố giá trị doanh nghiệp cổ phần hóa. Theo đó, KTNN đã tổ chức nhiều đoàn kiểm toán trong đó có kiểm toán xác định giá trị doanh nghiệp. Kết quả các đoàn kiểm toán đã góp phần tăng thu ngân sách nhà nước (NSNN), tăng vốn nhà nước tại doanh nghiệp, đồng thời chỉ ra những hạn chế, bất cập trong thực hiện tái cơ cấu DNNN, trong xác định giá trị doanh nghiệp cũng như những hạn chế về chế độ chính sách của nhà nước trong lĩnh vực này.

Kiểm toán góp phần “bịt lỗ hổng” trong quản lý, điều hành ngân sách

Ông Vũ Khánh Toàn, Kiểm toán trưởng KTNN cho biết, hoạt động kiểm toán của KTNN đã liên tục được đổi mới, nâng cao chất lượng toàn diện cả về năng lực, hiệu lực và hiệu quả, từ đó mang lại nhiều kết quả nổi bật. Cụ thể, trong công tác lập và giao dự toán ngân sách, kiểm toán đã chỉ ra một số Bộ, ngành, cơ quan Trung ương lập dự toán phí, lệ phí thấp hơn số thông báo của Bộ Tài chính, không giao hoặc giao dự toán thu chưa đúng quy định. Các địa phương lập và giao dự toán thu chưa đầy đủ, bao quát hết nguồn thu trên địa bàn. Tình trạng phân bổ, giao dự toán cho các đơn vị trực thuộc chưa đúng quy định diễn ra tại hầu hết các Bộ, ngành, địa phương được kiểm toán. Kế hoạch vốn chưa phân bổ hết ngay từ đầu năm, phân bổ nhiều lần, giao vốn dàn trải, không đúng thẩm quyền, không qua HĐND, bố trí vốn không có trong kế hoạch đầu tư công trung hạn, sai nội dung nguồn vốn đầu tư. Nhiều địa phương có vốn ứng trước chuyển tiếp qua nhiều năm nhưng chưa được bố trí vốn thu hồi.

Về chấp hành ngân sách, kết quả kiểm toán đã chỉ ra những hạn chế, thiếu sót trong quản lý sử dụng NSNN để các đơn vị khắc phục, nhằm thực hiện tốt các quy định của nhà nước trong quản lý sử dụng NSNN. Cụ thể, giai đoạn 2015-2017, KTNN đã kiểm toán tại 195 lượt đơn vị đầu mối (50 lượt Bộ, ngành và 145 lượt tỉnh, thành phố), kết quả kiến nghị xử lý tài chính 61.436.059 triệu đồng. Kết quả kiểm toán đã giúp tăng thu và giảm chi ngân sách thông qua thực hiện các kiến nghị xử lý tài chính của KTNN góp phần hoàn thành dự toán hàng năm của ngân sách nhà nước và kiểm soát bội chi ngân sách. Kết quả kiểm toán cung cấp những thông tin kịp thời, có độ tin cậy và tính thuyết phục cao cho nhà nước về thực trạng cơ chế và thể chế quản lý; giúp Chính phủ, các Bộ, ngành và các cơ quan chức năng nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật, chính sách quản lý, hệ thống định mức phân bổ ngân sách, định mức, tiêu chuẩn, chế độ chi tiêu, tăng cường và minh bạch trong quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công. Góp phần “bịt các lỗ hổng” trong quản lý, điều hành ngân sách, giai đoạn 2015-2017 KTNN kiến nghị các các Bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương rà soát để hủy bỏ hoặc thay thế, sửa đổi, bổ sung, ban hành mới 412 văn bản, trong đó từ những phát hiện bất cập trong đơn giá, định mức của một số dịch vụ công qua kiểm toán, thực hiện kiến nghị của KTNN, UBND TP Hà Nội trong những năm qua đã rà soát, sửa đổi, bổ sung các bộ đơn giá, định mức cho các hoạt động dịch vụ công ích như trồng, chăm sóc cây xanh; duy tu đường bộ; thoát nước; thủy lợi phí đã tiết kiệm cho ngân sách của thành phố mỗi năm hàng nghìn tỷ đồng.

KTNN là thành viên tích cực của các tổ chức khu vực và quốc tế

Không góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội trong nước, KTNN Việt Nam còn là thành viên tích cực của các tổ chức khu vực và quốc tế. Theo TS Hà Thị Mỹ Dung, Vụ trưởng Vụ Hợp tác Quốc tế (KTNN) từ khi gia nhập các tổ chức khu vực và quốc tế này, KTNN luôn thể hiện là một thành viên tích cực, có những đóng góp nhất định vào hoạt động của các ban, nhóm chuyên môn, góp phần không nhỏ vào sự phát triển chung của cả 3 tổ chức. Ngay từ khi KTNN ra đời năm 1994, trong bối cảnh vừa thực hiện nhiệm vụ kiểm toán vừa xây dựng mô hình tổ chức, phát triển bộ máy, vừa triển khai các lớp đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán nhằm tăng cường năng lực cho công chức thực thi nhiệm vụ, lãnh đạo KTNN đã rất quan tâm đến hoạt động đối ngoại, coi hoạt động đối ngoại là một lĩnh vực quan trọng không thể thiếu trong quá trình phát triển của KTNN và tích cực mở rộng các mối quan hệ hợp tác với các SAI, các tổ chức quốc tế nhằm tăng cường học hỏi kiến thức, kinh nghiệm kiểm toán.

Một trong những dấu mốc quan trọng đầu tiên đánh dấu quá trình hội nhập của KTNN vào cộng đồng kiểm toán thế giới chính là việc KTNN gia nhập Tổ chức Quốc tế các cơ quan Kiểm toán tối cao (INTOSAI) vào năm 1996 khi KTNN chưa tròn 2 năm tuổi. Tiếp đó, năm 1997, KTNN gia nhập Tổ chức Các cơ quan Kiểm toán tối cao châu Á (ASOSAI). Đặc biệt, KTNN là một trong 3 cơ quan đồng sáng lập Tổ chức Các cơ quan Kiểm toán tối cao khu vực Đông Nam Á (ASEANSAI) vào năm 2011.

Với INTOSAI, KTNN tích cực nghiên cứu, học tập kinh nghiệm và kiến thức chung hiện có của tổ chức này. Duy trì và phát huy hiệu quả hoạt động của nhóm công tác về kiểm toán các ngành công nghiệp khai khoáng của KTNN trong khuôn khổ hoạt động của INTOSAI, nhóm công tác tham dự Chương trình IDI (Tổ chức Sáng kiến phát triển INTOSAI).

Còn với ASOSAI, kế thừa những thành quả đã đạt được, nhằm tích lũy kiến thức và tăng cường học hỏi kinh nghiệm từ các bạn đồng nghiệp quốc tế, KTNN đã tích cực tham dự nhiều hoạt động và có những đóng góp quan trọng trong các ban, nhóm chuyên môn và tham gia với vai trò là thành viên điều hành, lãnh đạo của tổ chức.

Bên cạnh đó, KTNN đã và đang hoàn thành xuất sắc vai trò dẫn dắt khi nắm giữ cương vị Chủ tịch Ủy ban Kế hoạch chiến lược ASEANSAI trong 2 nhiệm kỳ 2015-2017 và 2017-2019. KTNN có vai trò quyết định trong việc hoạch định kế hoạch và có những đóng góp quan trọng cho sự phát triển của tổ chức này.

Minh Anh