Kiến An, Hải Phòng: Khách sợ ăn cỗ vì ruồi quá nhiều!

Đủ các loại rác, từ rác sinh hoạt đến vật liệu xây dựng... đều được đổ xuống con mương này. Ảnh: M.LÝ

Không che liếp, đố ai dám ăn cỗ!

Là tuyến mương hở, với bề mặt rộng khoảng 3- 4m, dài gần 5,7 km kéo dài qua các phường Tràng Minh (Phù Liễn, Văn Đẩu, Nam Sơn, Đồng Hòa) mương Đò Vọ có nhiệm vụ dẫn nước tưới tiêu chính phục vụ sản xuất nông nghiệp của người dân quận Kiến An. Những năm gần đây, do quá trình đô thị hóa, diện tích đất canh tác nông nghiệp dần thu hẹp nên vai trò dẫn nước tưới tiêu của mương cũng giảm dẫn mà thay vào đó, mương dần trở thành nơi để trút rác và nước thải.

Có mặt tại tổ dân phố Đẩu Vũ 1, 2 (phường Văn Đẩu), phóng viên nhận thấy đây là một trong những đoạn mương bị ô nhiễm nặng. Khắp lòng mương ngổn ngang rác thải từ túi nilon, đồ đạc không dùng vứt đi, cành cây… Thêm vào đó là nước thải sinh hoạt của hàng trăm hộ dân, nước thải của các làng nghề, các hộ sản xuất bún cũng được xả trực tiếp mương. Dòng nước cạn gần tới đáy đặc quánh đen ngòm, bốc mùi thối không thể ngửi được. Mùa xuân mưa phùn, côn trùng như ruồi, muỗi nhiều vô kể ùa vào nhà dân từng đàn. Trẻ con bé nào người cũng chi chít nốt muỗi đốt đỏ ửng.

Ông Đỗ Văn Na, trú tại tổ dân phố Đẩu Vũ 2, phường Văn Đẩu cho biết: “Trời nắng như này, ngồi trong nhà cũng phải mang khẩu trang vì không thể ngửi được thối. Những gia đình ở dọc mương Đò Vọ mỗi khi nhà có giỗ, có đám phải làm cỗ là y như rằng ruồi nhặng kéo đến bu đen mâm bát. Chúng tôi phải mang các tấm phên ra che chắn bớt trên bề mặt mương để khách đến ăn cỗ họ khuất mắt đi may ra còn dám ăn, không thì khách sợ lắm. Suốt mấy năm nay, cả khu dân phố này chỉ mong ước mỗi việc là mương Đò Vọ được xây cống hộp để hàng nghìn con người được hít thở bầu không khí trong lành”.

Theo người dân tại đây, tuyến mương không chỉ ảnh hưởng đến môi trường sống, sức khỏe của nhân dân mà còn gây ảnh hưởng lớn đến việc canh tác, sản xuất lúa của bà con. Tính riêng khu vực Đẩu Vũ có hơn 10ha đất lúa thì 3,5ha phải bỏ hoang, diện tích còn lại sản xuất kém hiệu quả do nguồn nước tưới ô nhiễm nặng. Bà Trần Thị Khuy, phường Văn Đẩu, Kiến An chia sẻ: “Lúa cấy dùng nước mương ô nhiễm nên nhiều sâu bệnh, đến kỳ làm đòng thì úa vàng rồi héo… Dần dần cũng chán đành bỏ ruộng không cấy và chỉ trồng tăng gia mấy loại rau màu nhưng cũng không ăn thua gì vì sâu bệnh liên miên”.

Mòn mỏi chờ kinh phí

Ông Nguyễn Xuân Thu – Chủ tịch UBND phường Văn Đẩu cho biết: Địa phương đã tổ chức họp, ra quân dọn dẹp rác thải nhiều lần để khắc phục nhưng không thấm vào đâu, ô nhiễm vẫn hoàn ô nhiễm. Thời gian qua, chính quyền phường cùng Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ và người dân tiến hành khơi thông, thu gom rác thải trên tuyến mương từ phường Văn Đẩu về phường Nam Sơn nhưng chỉ được một thời gian thì đâu lại vào đấy ( do ý thức kém của một số người). Trước mắt, chúng tôi sẽ tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức về quản lý, bảo vệ nguồn nước con mương tới cán bộ, nhân viên các cơ quan và người dân trên địa bàn. Thành lập các đội tự quản thu gom rác do Đoàn thanh niên, hội cựu chiến binh quản lý.

Trước tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng, cục bộ kéo dài của tuyến mương, năm 2011, Công ty THHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ (đơn vị quản lý tuyến mương) đã lập đề án chống ô nhiễm, bảo vệ nguồn nước sông Đa Độ (trong đó có tuyến mương Đò Vọ) trình các cơ quan có thẩm quyền xem xét, phê duyệt…

Tới tháng 12/ 2013, HĐND TP Hải Phòng đã ban hành nghị quyết số 23 về mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp bảo vệ nguồn nước ngọt tại các sông trong đó có sông Đa Độ. Tháng 5/2014, UBND TP Hải Phòng có quyết định số 1095 – kế hoạch cụ thể thực hiện nghị quyết số 23 của HĐND.

Gần đây nhất, tháng 12/2016, UBND TP Hải Phòng tiếp tục có quyết định số 3439 về việc phê duyệt kế hoạch sản xuất kinh doanh và kế hoạch đầu tư phát triển giai đoạn 2016 – 2020 của Công ty THHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ. Trong đó đã phê duyệt dự án “Cải tạo hệ thống công trình thủy lợi khắc phục tình trạng ô nhiễm, bảo vệ nguồn nước sông Đa Độ khu vực quận Kiến An; Dương Kinh và huyện An Lão”. Tổng mức đầu tư của toàn dự án là 200 tỷ đồng (năm 2017 được bố trí 50 tỷ đồng). Nguồn vốn từ ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương. Tuy nhiên đến nay, dự án vẫn chưa được bố trí kinh phí để thực hiện.

Trao đổi về tình trang mương Đò Vọ đang ngày đêm ảnh hưởng nghiêm trọng tới đời sống người dân, ông Nguyễn Văn Chọn – Giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ cho biết: Do con mương này đã bị ô nhiễm cục bộ quá nặng nên đã nhiều lần công ty tổ chức dọn dẹp, thay nước ra vào thường xuyên, thậm chí cả vớt hết rác cũng không giải quyết triệt để được vấn đề. Dự án khắc phục tình trạng ô nhiễm, bảo vệ nguồn nước trong đó có tuyến mương Đò Vọ đã được các cơ quan chức năng phê duyệt nhưng hiện tại chưa bố trí được nguồn kinh phí. Cũng như hàng nghìn người dân, công ty đang mong ngóng từng ngày để cơ quan cấp trên tạo điều kiện, giúp đỡ cho dự án sớm được triển khai trong thực tế.

Trung Đức - Minh Lý