Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XIII: Còn băn khoăn về Luật Đất đai

Đại biểu Trần Ngọc Vinh: “Có sự nhầm lẫn trong lý giải việc trưng mua đất và trưng mua quyền sử dụng đất”.    Ảnh: Trung tâm báo chí Quốc hội.

 

 

Trên 77% khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai cũng là lý do dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) nhận được xấp xỉ 7 triệu ý kiến góp ý. Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho biết: Đa số ý kiến tán thành với việc tiếp tục quy định chế độ sở hữu toàn dân đối với đất đai. Một số ý kiến đề nghị thực hiện chế độ đa sở hữu đối với đất đai, sở hữu tư nhân đối với đất ở. Có ý kiến đề nghị dùng khái niệm sở hữu nhà nước thay cho sở hữu toàn dân.

Đại biểu Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng) cho rằng đang có sự nhầm lẫn trong các lý giải việc trưng mua đất và trưng mua quyền sử dụng đất. Đại biểu Nguyễn Bá Thuyền (Lâm Đồng) thì bình luận: “Tôi cũng đồng tình sở hữu thuộc sở hữu toàn dân. Tuy nhiên khi tiếp xúc cử tri thì đa số nhân dân đề nghị quyền sở hữu về đất ở”.

Về việc thu hồi đất, Ủy ban Thường vụ Quốc hội báo cáo rằng có một số ý kiến đề nghị sử dụng khái niệm “trưng mua đất” thay cho “thu hồi đất”, tuy nhiên, cơ quan này cũng lý giải: Luật trưng mua, trưng dụng tài sản quy định Nhà nước trưng mua nhà và tài sản gắn liền với đất thuộc sở hữu của tổ chức, cá nhân khi đất nước trong tình trạng chiến tranh hoặc trong tình trạng khẩn cấp về quốc phòng theo quy định của pháp luật về quốc phòng và pháp luật về tình trạng khẩn cấp. Đất đai thuộc sở hữu toàn dân. Do đó, không thể thực hiện “trưng mua” thay cho “thu hồi” đất.

Các quy định về thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư… cho người bị thu hồi đất được các đại biểu khẳng định là gốc rễ của những vấn đề bức xúc dư luận thời gian vừa qua, là căn nguyên của xung đột lợi ích, làm phức tạp tình hình xã hội. “Người bị thu hồi đất thường rơi vào tình thế phải chịu 2 điều thiệt thòi. Một là họ bị xáo trộn cuộc sống vốn đang yên ổn có thể đã có hàng nhiều đời, không ai muốn phải từ bỏ để đến một nơi xa mà đầy khó khăn, tiềm ẩn nhiều rủi ro. Hai là họ bị thiệt hại về vật chất, về tài sản, dù nhà nước có cố gắng đến mấy thì giá bồi thường vẫn khó có thể thỏa đáng được”, đại biểu Lê Minh Hiền (Khánh Hòa) bày tỏ.

Đại biểu Đặng Thuần Phong (Bến Tre) thì băn khoăn: “Tôi cảm nhận chúng ta có thói quen tư duy là lấy đất nông nghiệp làm chuyện khác mà quên đi việc lấy đất khác trả về cho nông nghiệp”.  Đại biểu Nguyễn Sỹ Cương (Ninh Thuận) thì nói: “Thực tế nếu ai rơi vào hoàn cảnh thu hồi đất mới thấm thía và xót xa như thế nào. Thật hết sức vô lý khi số đất bị thu hồi, cả trăm đến hàng nghìn mét vuông mà họ đã được giao sử dụng hàng chục năm mà tiền đền bù, tiền bồi thường không mua nổi mấy chục mét vuông của chủ đầu tư”.

Đại biểu Nguyễn Bá Thuyền (Lâm Đồng) còn tỏ ra bức xúc: “Giả sử tôi có một miếng đất nông nghiệp đã quy hoạch về đất ở, tôi chia cho 3 người con, mỗi người 1 miếng thì mỗi người đó phải đóng 100% giá trị tiền đất xây dựng, rất thiệt cho người dân. Đất của tôi mà tôi phải mua lại đất của tôi là rất vô lý. Nếu chúng ta quy hoạch đó là đất xây dựng và bán cho các công ty đầu tư thì họ lại được hưởng lợi nhuận chỗ này. Vì đúng là chuyển mục đích sử dụng thì đất gì phải bồi thường theo giá đất đó. Ví dụ đất của tôi là đất nông nghiệp nhưng anh quy hoạch là đất xây dựng thì phải bồi thường cho người dân bằng giá đất xây dựng, thì đỡ thiệt thòi cho người dân, hai là bớt thủ tục, ba là bớt được tham nhũng, được là được cho dân. Ai cũng nói là bây giờ cái gì có lợi cho dân thì chúng ta làm, cái này có lợi cho dân thì chúng tôi đề nghị phải làm cho dân”.

Tại phiên thảo luận, một số đại biểu đề nghị chưa thông qua dự thảo luật này. 

Vì sao chưa nên thông qua? Đại biểu Lê Đình Khanh (Hải Dương): “Khi còn một số nội dung quan trọng có ý kiến trái chiều và chưa thông qua dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 thì cần tiếp tục lấy ý kiến nhân dân”. Đại biểu Bùi Mạnh Hùng (Bình Phước): “Nếu chúng ta chưa làm rõ và tách bạch quyền và nghĩa vụ của Nhà nước thì Dự thảo chưa thể thông qua được vì đây chính là linh hồn của luật, là vấn đề sở hữu chi phối toàn bộ luật”. Đại biểu Huỳnh Thành (Gia Lai): “Tôi đề nghị gọi là Bộ luật Đất đai nhằm thể hiện đúng tầm quan trọng và vai trò to lớn của nó. Đề nghị sau khi Hiến pháp được Quốc hội thông qua, tiếp theo sẽ thông qua Bộ luật Đất đai nhằm đảm bảo sự đồng bộ và đảm bảo nguyên tắc xây dựng pháp luật”. Đại biểu Huỳnh Nghĩa (Đà Nẵng): “Tôi đề nghị với Quốc hội thông qua Hiến pháp trước sau đó mới chỉnh sửa và thông qua Luật Đất đai sẽ phù hợp hơn, đúng với ý nguyện của nhân dân”.