Hà Nội
23°C / 22-25°C

Lạc vào rừng Pơmu nghìn năm tuổi

Chủ nhật, 08:00 22/05/2016 | Xã hội

GiadinhNet - “Hàng chục năm qua, từng tổ đội họp dân thường xuyên, với quyết tâm “không để một cây Pơmu nào bị đốn hạ, nếu mất một cây như mất một người thân vậy”. Mỗi người dân nơi đây đều thương Pơmu như thương chính người thân của mình”, ông Hốih Mia - Bí thư Chi bộ Ga Ninh (xã A Xan, huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam) cho biết.

Ông Bh’riu Liếc, người có công phát hiện, bảo tồn, “vương quốc Pơmu”. Ảnh: Đ.H
Ông Bh’riu Liếc, người có công phát hiện, bảo tồn, “vương quốc Pơmu”. Ảnh: Đ.H

Đi tìm cây “Ngũ Hổ”, cây “Rồng”

Đầu tháng 5 này, chúng tôi được cán bộ huyện Tây Giang (Quảng Nam) dẫn vào rừng Pơmu huyền thoại. Đối với người dân Tây Giang, rừng Pơmu là rừng thiêng, không ai được xâm phạm. Chính vì thế, hàng trăm năm qua, người dân nơi đây bảo vệ, chăm sóc rừng Pơmu như chính người thân của mình.

Từ trung tâm huyện, chúng tôi theo chân ông Bh’riu Liếc, Bí thư Huyện ủy Tây Giang vào “vương quốc Pơmu”. Theo ông Bh’riu Liếc, khu rừng Pơmu nằm ở độ cao 1.400 mét so với mực nước biển. Trải qua chặng đường núi cheo leo, hiểm trở, đi bộ gần 2 tiếng đồng hồ, chúng tôi đến được khu rừng này.

Cây Pơmu đầu tiên chúng tôi tiếp cận có tên gọi là “Ngũ Hổ”, cây lớn thứ 3 tại khu rừng này. Không thể tin vào mắt mình khi cây Pơmu này có đường kính gần 3,5m, cao gần 25m. Đi thêm vài trăm mét nữa là cây Pơmu với tên gọi là “Rồng” còn kỳ bí hơn. Chỉ một rễ cây của cây Pơmu này đã lớn hơn những cây lớn khác.

Theo ông Bh’riu Liếc, cây kỷ lục nhất ở khu rừng Pơmu cổ thụ này là cây “Voi” (vì nhìn hình thế ở phía dưới chân cây giống con voi) với đường kín gần 4m, phải hơn 10 người ôm. Từ trung tâm khu rừng đi sâu vào hơn một tiếng đồng hồ mới tới cây Pơmu “Voi” trên. “Cây này được một vị giáo sư người Mỹ qua khám phá, nghiên cứu, tuy đã mang khoan cỡ lớn để đo tuổi cây nhưng khi khoan vào thì chưa thấu bên kia. Thế là ông này phải về nước, vài tháng sau mang khoan khủng hơn mới khoan hết phần thân cây phía dưới. Theo tính toán thì cây Pơmu có tên là “Voi” có năm tuổi là 1.823 năm”, ông Bh’riu Liếc kể lại.

Theo ông Bh’riu Liếc, để khám phá ra khu rừng Pơmu này quả là một kỳ công. Việc tìm hiểu, kiểm đếm, khai phá con đường đi đến các cây Pơmu mất rất nhiều thời gian và công sức. Phát hiện ra những cây Pơmu cổ thụ kỷ lục trước năm 2000 nhưng đến năm 2011 mới bắt đầu triển khai các công tác “vinh danh” rừng cây cổ thụ này. Trước đó, công tác bảo vệ đã thực hiện nghiêm ngặt. Tại các thôn bản, có từng tổ đội tham gia bảo vệ rừng nói chung, đặc biệt là bảo vệ cây Pơmu cổ thụ nói riêng nên khẳng định hàng chục năm qua chưa một cây Pơmu nào nơi đây bị lâm tặc đốn hạ.

Bảo vệ Pơmu như mạng sống của mình

Người dân Tây Giang bảo vệ Pơmu như mạng sống của mình.
Người dân Tây Giang bảo vệ Pơmu như mạng sống của mình.

Theo ông Bhling Mia, Chủ tịch UBND huyện Tây Giang, với mục tiêu “Rừng còn Tây Giang phát triển, rừng mất Tây Giang suy vong”, bao đời qua, người dân Tây Giang luôn quyết tâm bảo vệ rừng, đặc biệt là rừng Pơmu.

“Quần thể cây Pơmu được chính quyền và nhân dân địa phương bảo vệ nghiêm ngặt và gần như còn nguyên vẹn. Nhằm bảo tồn tốt hơn nữa, chính quyền và nhân dân địa phương lập hồ sơ đề nghị và được Trung ương Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận quần thể cây gỗ quý Pơmu “độc nhất vô nhị” ở Quảng Nam nói riêng và Việt Nam, là “Cây di sản”, ông Bhling Mia nhấn mạnh.

Theo ông Bhling Mia, quần thể cây Pơmu gắn liền với văn hóa và đời sống của người Cơtu. Theo truyền thống của người Cơ Tu, những cây to trong rừng, hoặc là chỗ trú ngụ của thần linh, hoặc là nơi linh hồn người chết trú ẩn. Việc chặt cây làm nhà phải có sự đồng ý của bản làng, phải làm lễ cúng để xin chặt cây. Người làng khác cũng không được xâm phạm phần đất, phần rừng của nhau theo ranh giới đã quy ước. Quần thể cây Pơmu cũng là nhân chứng lịch sử trong 2 cuộc kháng chiến chống ngoại xâm hào hùng của dân tộc.

Già làng Clâu Blao (trú thôn Vòng, xã Trà Hy), người được vinh danh “Con đường Blao” vì ông đã có công khai phá, làm nên con đường trong nhiều năm liền. Già Clâu Blao cho biết, cây Pơmu theo tiếng Cơ Tu là Hynghee. Đây được xem là cây thiêng, nên từ xưa, đồng bào chỉ dùng để làm quan tài (hòm) khi có người tạ thế. Còn làm nhà, bàn ghế, hay những vật dụng trong gia đình thì họ không bao giờ đụng đến. Đây là một loài cây quý và có tính chất linh thiêng nên đồng bào ai cũng muốn gìn giữ cây này như báu vật của làng.

Một gốc cây Pơmu có tuổi đời ngàn năm tuổi, phải 6-7 người ôm mới xuể. Ảnh: Đ.H
Một gốc cây Pơmu có tuổi đời ngàn năm tuổi, phải 6-7 người ôm mới xuể. Ảnh: Đ.H

“Giờ rừng cây Pơmu cổ thụ được vinh danh thì bà con nơi đây vui lắm, nghìn năm gìn giữ quả không hoài công và mãi sau này vẫn thế”, già Clâu Blao cười tươi. Ông Hốih Mia - Bí thư Chi bộ Ga Ninh (xã A Xan) được huyện giao nhiệm vụ đội trưởng, bảo vệ khu vực trung tâm khu rừng Pơmu cổ thụ. Ông Hốih Mia nói: “Để bảo vệ được khu rừng như ngày hôm nay, hàng chục năm qua từng tổ đội họp dân thường xuyên, với quyết tâm “không để một cây Pơmu bị đốn hạ, nếu mất một cây như mất một người thân vậy. Mỗi người dân nơi đây đều thương Pơmu như thương chính người thân của mình”.

Ông Hốih Mia, đưa hàng chục đoàn đi khảo sát, ngày ngày theo sát Pơmu cổ thụ nên mọi đặc điểm khu vực này như nằm trong lòng bàn tay. “Người dân bảo vệ rừng nơi đây chỉ mới nhận hỗ trợ lương thực thôi nhưng không vì khó khăn mà họ không bảo vệ rừng, vì rừng chính là cuộc sống của bà con”, ông Hốih Mia tâm sự.

“Ước mong của chúng tôi về lâu dài là Nhà nước cần thành lập khu vực rừng Pơmu là khu bảo tồn thiên nhiên thì công tác bảo tồn mới có giá trị bền vững. Nhưng đó là việc lâu dài, còn trước mắt khi 725 cây Pơmu được công nhận “Cây di sản Việt Nam” là đã ghi nhận công lao bấy lâu, bao thế hệ nơi đây, nên bà con luôn quyết giữ khu rừng có một không hai này. Trước mắt, trong khả năng của huyện, để có nguồn kinh phí hỗ trợ, mua sắm trang thiết bị bảo hộ cho tổ đội bảo vệ rừng, việc làm đường sá để hình thành khu du lịch khám phá còn gặp muôn vàn khó khăn nên Nhà nước, các tổ chức và cá nhân cần quan tâm, cùng chung tay với Tây Giang bảo vệ, bảo tồn khu rừng quý giá này”, ông Bhling Mia chia sẻ.

Pơ mu được coi là một loại gỗ quý do mùi thơm đặc trưng, vân gỗ đẹp, không bị mối mọt phá hoại. Gỗ Pơmu được sử dụng để làm các đồ mĩ thuật, gia dụng, tinh dầu được dùng trong hóa mỹ phẩm và y học.

Để có con đường đến trung tâm rừng Pơmu hôm nay, huyện Tây Giang đã huy động nhiều nhân lực, vật lực trong nhiều năm liền. Còn nghiên cứu mở con đường mòn đi khám phá rừng cây này thì càng vất vả hơn. Nhiều lần đoàn công tác của huyện dày công đi kiểm đếm, đánh số từng cây, xác định từng vị trí và mở đường mòn nhiều lần để đi đến thống nhất có con đường dễ đi như hôm nay. Đoàn công tác của huyện đi trước, cột dây lanh để làm dấu, còn bà con đi sau phát quang. Khi thấy đường đi còn khó, còn gập ghềnh thì lần sau phải khám phá đường khác, làm dấu và tạo ra một con đường ngắn nhất, nhưng dễ đi nhất để sau này mở “tour khám phá rừng Pơmu cổ thụ” đã nằm trong ý tưởng sớm trở thành hiện thực của huyện.

Đức Hoàng/Báo Gia đình & Xã hội

Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
5 khoản tiền mà người lao động sẽ được nhận khi nghỉ việc nên biết để đảm bảo quyền lợi của mình

5 khoản tiền mà người lao động sẽ được nhận khi nghỉ việc nên biết để đảm bảo quyền lợi của mình

Xã hội - 2 phút trước

GĐXH - Ngoài các thủ tục để hoàn tất quá trình xin nghỉ việc, người lao động cũng cần phải nắm được 5 khoản tiền sẽ được nhận.

Vụ đánh con gái ruột 9 tháng tuổi tử vong: Mức hình phạt cao nhất là tử hình

Vụ đánh con gái ruột 9 tháng tuổi tử vong: Mức hình phạt cao nhất là tử hình

Pháp luật - 6 phút trước

Với cáo buộc ban đầu của Viện kiểm sát, việc đánh con gái ruột 9 tháng tuổi dẫn đến tử vong, người bố có thể bị xử lý hình sự về tội giết người theo quy định tại khoản 1 Điều 123 của Bộ luật hình sự với tình tiết định khung là giết người dưới 16 tuổi. Mức hình phạt là phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình.

Hà Nội: Thông xe cầu vượt thép Mai Dịch, các phương tiện di chuyển ra sao?

Hà Nội: Thông xe cầu vượt thép Mai Dịch, các phương tiện di chuyển ra sao?

Thời sự - 7 phút trước

GĐXH - Cầu vượt thép Mai Dịch (Cầu Giấy, Hà Nội) dự kiến sẽ được thông xe vào ngày 6/5. Sở Giao thông Vận tải Hà Nội mới đây đã đưa ra phương án phân làn, tổ chức giao thông cho các phương tiện khi đi qua nút giao Mai Dịch.

Công an truy tìm con gái của Lê Tùng Vân, điều tra tội loạn luân

Công an truy tìm con gái của Lê Tùng Vân, điều tra tội loạn luân

Pháp luật - 9 phút trước

Công an tỉnh Long An phát thông báo truy tìm Lê Thanh Kỳ Duyên, để làm rõ nghi vấn người phụ nữ này liên quan hành vi loạn luân, xảy ra tại Tịnh thất Bồng Lai.

Ô tô mất lái, 5 người trong gia đình rơi xuống vực sâu ở Điện Biên

Ô tô mất lái, 5 người trong gia đình rơi xuống vực sâu ở Điện Biên

Thời sự - 1 giờ trước

Sau khi lao xuống vực sâu hơn 60m, chiếc xe của gia đình anh Đ.V.Đ (37 tuổi) bị biến dạng, bẹp dúm phần đầu.

Nhiều người sập bẫy đường dây lừa đảo bằng app sex

Nhiều người sập bẫy đường dây lừa đảo bằng app sex

Pháp luật - 1 giờ trước

Nhóm đối tượng đã thực hiện hành vi lừa đảo nhiều bị hại tại nhiều tỉnh, thành phố với số tiền chiếm đoạt hơn 50 tỉ đồng.

Mượn xe máy người khác tham gia giao thông phải bắt buộc mang theo những giấy tờ gì?

Mượn xe máy người khác tham gia giao thông phải bắt buộc mang theo những giấy tờ gì?

Đời sống - 2 giờ trước

GĐXH - Người dần cần mang theo những loại giấy tờ sau khi mượn xe máy của người khác tham gia giao thông để tránh bị phạt.

Vụ thi thể đôi nam nữ dưới ao ở Bắc Giang: Hoàn cảnh cô gái đặc biệt khó khăn

Vụ thi thể đôi nam nữ dưới ao ở Bắc Giang: Hoàn cảnh cô gái đặc biệt khó khăn

Thời sự - 3 giờ trước

Do gia đình V. luôn có người ốm đau, phải lo tiền thuốc thang và chữa trị nên hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn.

Dùng thủ đoạn huy động vốn để lừa gần 8 tỉ đồng

Dùng thủ đoạn huy động vốn để lừa gần 8 tỉ đồng

Pháp luật - 4 giờ trước

GĐXH - Để lừa các nạn nhân, Huệ đưa ra thông tin gian dối về việc bản thân ký được hợp đồng với đại lý mua hàng hóa của 1 tập đoàn lớn và được chiết khấu phần trăm cao. Do tin tưởng đối tượng, nhiều người đã sập bẫy với số tiền hàng tỉ đồng.

Rủ nhau đi tắm, nam sinh lớp 9 gặp nạn dẫn đến tử vong

Rủ nhau đi tắm, nam sinh lớp 9 gặp nạn dẫn đến tử vong

Xã hội - 4 giờ trước

GĐXH - Vào chiều qua, một nam sinh lớp 9 ở Hải Phòng cùng bạn rủ nhau đến khu vực hồ chứa Nhà máy nước Vật Cách tắm và không may bị đuối nước tử vong.

Top