Loại đất hiếm có ở Việt Nam, ăn được như kẹo, giá hàng trăm nghìn/kg
Ít người nghĩ đất có thể ăn được. Nhưng ở Việt Nam, có một loại đất lạ có thể ăn được, thậm chí ăn ngon như kẹo, có giá bán tới hàng trăm nghìn đồng/kg.
Loại đất này là đặc sản ở vùng Lập Thạch, Vĩnh Phúc. Ở đây, có một ngôi làng được gọi với cái tên kỳ lạ là "làng ăn đất" hay "làng ăn đặc sản". Dù lớp trẻ ở làng ngày nay không còn ăn đất phổ biến như trước nhưng những người cao tuổi ở đây vẫn xem đất ngói là món ăn khoái khẩu, không thể thiếu mỗi ngày. Nhiều người vẫn hun khói đất để ăn như ăn kẹo.
Tục ăn đất ở đây có từ bao giờ thì không ai nhớ rõ, chỉ biết rằng đã có từ rất lâu. Theo lời kể của những người cao niên trong làng thì từ khi sinh ra, họ đã thấy cha, ông thường ngày vẫn hay cầm miếng đất ngói ăn ngấu nghiến. Đất ở đây là món quà vặt như ở nơi khác người ta ăn kẹo dồi, bánh khảo…
Loại đất mà người dân ở vùng Lập Thạch dùng để ăn không phải đất bình thường dùng trồng trọt cây cối ở vườn mà là loại đất đặc biệt, được gọi với tên gọi là đất ngói (hay đất cao lanh). Loại đất này chỉ có thể tìm thấy ở vùng Lập Thạch.
![Loại đất hiếm có ở Việt Nam, ăn được như kẹo, giá hàng trăm nghìn/kg - Ảnh 1. Loại đất hiếm có ở Việt Nam, ăn được như kẹo, giá hàng trăm nghìn/kg - Ảnh 1.](https://giadinh.mediacdn.vn/296230595582509056/2023/9/24/an-dat-2-613-1695544650433-16955446506521025840440.jpg)
Loại đất lạ có thể ăn được (Ảnh: Zing)
Đất cao lanh là một loại đất sét có màu trắng, rất bở và có thể chịu được nhiệt độ cao. Thành phần chủ yếu trong loại đất này là kaolinit và một số những khoáng vật khác. Cao lanh được cho là an toàn với con người.
Đất được khai thác về còn nhiều tạp đất, sạn nên cần phải cạo hết bên ngoài và chỉ lấy phần trắng bên trong, sau đó tách thành từng miếng nhỏ như kẹo lạc, rồi đem hun trên khói rơm để "làm chín".
Để đất ngói thơm ngon hơn, khi hun khói loại đất này, người ta hái thêm lá cây sim tươi đốt cháy rồi đưa đất lên hơ trước ngọn lửa. Khói của lá sim sẽ ám vào từng miếng đất, tạo vị thơm ngon đặc trưng. Nếu không có "gia vị" này, món ngói sẽ mất ngon, không thơm, không bùi. Khi miếng đất hơi ngả màu vàng và có mùi của lá sim là có thể thưởng thức được.
Loại đất này khi ăn có mùi của khói, hơi thơm thơm mà cũng hơi hắc hắc, vị bùi và có chút mặn. Ăn vào sẽ có cảm giác như ăn miếng lương khô nhưng không bị khát nước.
Trước đây, đất ngói có thể tìm thấy trên nhiều ngọn núi nhưng do việc khai thác diễn ra qua nhiều đời nên hiện nay số lượng chỉ còn rất ít. Muốn lấy được đất ngói phải đào hố sâu 3-7m, đến khi gặp những vỉa đất màu trắng như cục phấn mới có thể ăn được. Khi đào thấy đất phải dùng búa đục từng mảng một, cho vào rổ đưa cho người trên bờ.
Đất ngói có hai màu có thể dùng để ăn là màu trắng sữa như bánh khảo và màu xanh như chè lam. Theo kinh nghiệm, người khỏe răng có thể ăn được ngói màu xanh lam, người già chỉ ăn ngói màu trắng sữa. Đất ngói xanh ăn sẽ ngậy hơn nhưng cứng.
Khách thập phương nghe tên món ăn thì cất công tìm đến để được tận mắt chứng kiến. Song ít người dám ăn thử. Theo người dân Lập Thạch, một khi đã ghiền món này thì người ăn không thể quên được vị béo, ngậy của đất, cộng thêm mùi thơm đặc trưng của lá sim tươi hun khói.
![Loại đất hiếm có ở Việt Nam, ăn được như kẹo, giá hàng trăm nghìn/kg - Ảnh 2. Loại đất hiếm có ở Việt Nam, ăn được như kẹo, giá hàng trăm nghìn/kg - Ảnh 2.](https://giadinh.mediacdn.vn/296230595582509056/2023/9/24/an-dat-1-614-1695544651491-1695544651592699625209.jpg)
Người dân nướng đất để có được món “bánh ngói” đặc sản (Ảnh: Lao Động)
Những năm chiến tranh đói khổ, dân làng thi nhau đào đất để ăn lót dạ. Họ còn coi việc làm ra những chiếc "bánh đất" này là một nghề mưu sinh.
Trước đây, không chỉ dân Lập Thạch ăn đất mà còn nhiều người ở các huyện, tỉnh lân cận cũng về mua đất về làm quà.
Khoảng 20-30 năm trước, loại đất này được bày bán tràn lan ở chợ. Lập Thạch từng là đầu mối cung cấp đất ăn được cho nhiều địa phương trong, ngoài Vĩnh Phúc như: Tam Dương, Vĩnh Tường, Lâm Thao, Phù Ninh (Phú Thọ), xa hơn là ở Hà Giang, Tuyên Quang. Hiện giá bán loại đất này sau khi đã hun khói vào khoảng 150.000 đồng/0,5kg.
Về nguyên nhân ăn đất, theo chia sẻ của những người cao tuổi nhất trong làng, người dân nơi đây “ghiền” ăn đất phần vì thói quen, phần vì suy nghĩ ăn loại đất này tốt cho sức khỏe. Nhiều người cho rằng ăn đất ngói để bổ sung lượng muối khoáng và nguyên tố vi lượng (chất dinh dưỡng vô cơ) mà cơ thể thiếu.
Người ta ăn đất còn do một số nguyên nhân khác, chẳng hạn: ăn đất do đói trong những thời kỳ đói kém, ăn đất để tiêu độc, giải độc, trị đau bụng hay nhằm giải tỏa căng thẳng về thần kinh, tâm sinh lý.
Ngoài ra, đất ngói một thời từng được coi là “thỏi nam châm” gắn kết người dân nơi đây vì mỗi khi đến nhà chơi hay bắt đầu một câu chuyện, người dân nơi đây đều mời nhau ăn miếng đất ngói thay cho miếng trầu quen thuộc.
Trên thực tế, đã có các chuyên gia trong và ngoài nước về đây nghiên cứu loại đất này nhưng chưa có nhà khoa học nào chứng minh ăn loại đất này tốt cho sức khỏe con người. Việc người dân nói ăn đất này mát, tốt cho thai nhi chỉ là truyền miệng.
![Giá tăng dựng đứng, doanh nghiệp Việt bán ‘vàng đen’ ôm về 900 triệu USD](https://giadinh.mediacdn.vn/zoom/260_163/296230595582509056/2024/9/4/avatar1725409090163-1725409090505650131757.png)
Giá tăng dựng đứng, doanh nghiệp Việt bán ‘vàng đen’ ôm về 900 triệu USD
Xu hướng - 12 giờ trướcTừ đầu năm đến nay, giá xuất khẩu “vàng đen” tăng dựng đứng giúp doanh nghiệp Việt ôm về gần 900 triệu USD nhờ bán mặt hàng thế mạnh này.
![Kết quả xổ số (KQXS) hôm nay thứ Bảy ngày 7/9/2024](https://giadinh.mediacdn.vn/zoom/260_163/296230595582509056/2023/6/11/ket-qua-xo-so1-16864845865471303938360.jpg)
Kết quả xổ số (KQXS) hôm nay thứ Bảy ngày 7/9/2024
Sản phẩm - Dịch vụ - 12 giờ trướcGĐXH - Kết quả xổ số hôm nay - KQXS thứ Bảy ngày 7/9/2024: Xổ số miền Nam - XSMN, xổ số miền Trung - XSMT, xổ số miền Bắc - XSMB, xổ số Vietlott - XS Vietlott.
![Bão số 3 vào đất liền: Rau xanh ở chợ truyền thống tăng nhẹ, siêu thị dồi dào thực phẩm](https://giadinh.mediacdn.vn/zoom/260_163/296230595582509056/2024/9/7/screenshot-2024-09-07-at-131248-1725689580153502082245-218-274-981-1494-crop-17256895972211401645127.png)
Bão số 3 vào đất liền: Rau xanh ở chợ truyền thống tăng nhẹ, siêu thị dồi dào thực phẩm
Giá cả thị trường - 17 giờ trướcGĐXH - Ngày 7/9, Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công thương) cho biết, đến đêm muộn ngày 6/9, các siêu thị, hệ thống cửa hàng trên toàn quốc đã sẵn sàng nguồn hàng dồi dào, giá không thay đổi nhưng ở chợ truyền thống, mặt hàng rau củ nhìn chung tăng nhẹ.
![Giá vàng hôm nay 7/9: Vàng SJC, PNJ, DOJI, Bảo Tín Minh Châu bao nhiêu?](https://giadinh.mediacdn.vn/zoom/260_163/296230595582509056/2024/9/7/gia-vang-hom-nay-17256805233171296697584-0-0-403-645-crop-1725680658752669141785.jpeg)
Giá vàng hôm nay 7/9: Vàng SJC, PNJ, DOJI, Bảo Tín Minh Châu bao nhiêu?
Giá cả thị trường - 18 giờ trướcGĐXH - Giá vàng SJC trong nước được niêm yết mức giá 78,5 – 80,5 triệu đồng/lượng, đi ngang cả chiều mua và chiều bán. Trong khi giá vàng trên thị trường thế giới chốt tuần giảm.
![Lịch cúp điện Trà Vinh ngày 7 - 8/9/2024: Có nơi cúp điện 14 tiếng để sửa chữa lưới điện](https://giadinh.mediacdn.vn/zoom/260_163/296230595582509056/2024/9/7/lich-cup-dien21-17241230400091301398327-0-0-1441-2306-crop-17256805535261769993383.jpg)
Lịch cúp điện Trà Vinh ngày 7 - 8/9/2024: Có nơi cúp điện 14 tiếng để sửa chữa lưới điện
Sản phẩm - Dịch vụ - 18 giờ trướcGĐXH – Theo thông báo lịch cúp điện của Tổng Công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC), cuối tuần nhiều khu dân cư và đơn vị thuộc Trà Vinh sẽ mất điện cả ngày.
![Lịch cúp điện Bà Rịa – Vũng Tàu ngày 7 – 8/9/2024: Cúp điện 14 tiếng hàng loạt tuyến đường và khu dân cư](https://giadinh.mediacdn.vn/zoom/260_163/296230595582509056/2024/9/7/lich-cup-dien22-17241230400561592176736-0-0-1200-1920-crop-1725681625693958126217.jpg)
Lịch cúp điện Bà Rịa – Vũng Tàu ngày 7 – 8/9/2024: Cúp điện 14 tiếng hàng loạt tuyến đường và khu dân cư
Sản phẩm - Dịch vụ - 18 giờ trướcGĐXH – Theo thông báo lịch cúp điện của Tổng Công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC), cuối tuần nhiều khu dân cư và đơn vị thuộc Bà Rịa – Vũng Tàu sẽ mất điện cả ngày.
![Cách tính tiền sử dụng đất khi cấp sổ đỏ với đất vi phạm từ 15/10/1993 đến trước 1/7/2004 theo luật mới](https://giadinh.mediacdn.vn/zoom/260_163/296230595582509056/2024/9/6/h-tinh-tien-su-dung-dat-khi-cap-so-do-voi-dat-vi-pham-tu-15-10-1993-den-truoc-1-7-2004-theo-luat-moi-1725612563344972513362-0-0-1080-1728-crop-17256125692391838045588.png)
Cách tính tiền sử dụng đất khi cấp sổ đỏ với đất vi phạm từ 15/10/1993 đến trước 1/7/2004 theo luật mới
Giá cả thị trường - 20 giờ trướcGĐXH - Từ ngày 1/8, Luật Đất đai 2024 chính thức có hiệu lực. Luật mới đã quy định những trường hợp sử dụng đất có vi phạm pháp luật vẫn được cấp sổ đỏ và có cách tính tiền sử dụng đất riêng.
![6 thương hiệu chủ chốt của Vingroup được vinh danh trong top 100 thương hiệu giá trị nhất Việt Nam năm 2024](https://giadinh.mediacdn.vn/zoom/260_163/296230595582509056/2024/9/7/3-17256707081771604836295-23-0-447-678-crop-17256707676701656399279.jpg)
6 thương hiệu chủ chốt của Vingroup được vinh danh trong top 100 thương hiệu giá trị nhất Việt Nam năm 2024
Sản phẩm - Dịch vụ - 22 giờ trướcNgày 6/9/2024, công ty định giá thương hiệu uy tín toàn cầu Brand Finance công bố báo cáo về 100 thương hiệu giá trị và mạnh nhất Việt Nam năm 2024. Trong đó, lần đầu tiên 6 thương hiệu chủ chốt thuộc hệ sinh thái Vingroup gồm Vinhomes, Vinpearl, Vincom Retail, VinFast, Vinschool, Vinmec đồng loạt được vinh danh trong Top 100, khẳng định sức mạnh và sự phát triển không ngừng của Tập đoàn đa ngành trong khu vực.
![Siêu thị đủ hàng thiết yếu, người dân không cần tích trữ quá nhiều](https://giadinh.mediacdn.vn/zoom/260_163/296230595582509056/2024/9/7/avatar1725670971077-1725670971825369035517-0-83-278-527-crop-17256710651641558493650.jpg)
Siêu thị đủ hàng thiết yếu, người dân không cần tích trữ quá nhiều
Giá cả thị trường - 22 giờ trướcĐây là khẳng định của đại diện Bộ Công Thương trong buổi kiểm tra hoạt động dự trữ hàng hóa tiêu dùng thiết yếu ở Hà Nội trước khi siêu bão Yagi đổ bộ.
![Chi hơn 1 tỷ USD mua ăn, bà nội trợ giật mình vì giá thịt ngoại siêu rẻ](https://giadinh.mediacdn.vn/zoom/260_163/296230595582509056/2024/9/4/avatar1725409053572-1725409054025490671334.png)
Chi hơn 1 tỷ USD mua ăn, bà nội trợ giật mình vì giá thịt ngoại siêu rẻ
Giá cả thị trường - 23 giờ trướcChỉ trong vòng 8 tháng, nước ta đã chi hơn 1 tỷ USD để nhập khẩu các loại thịt và phụ phẩm ăn được. Mức giá của các mặt hàng này nhập về Việt Nam khiến nhiều người phải giật mình vì quá rẻ.
![Giá xe SH mới nhất rẻ chưa từng có, thậm chí dưới giá đề xuất, hút khách hơn cả xe bình dân Air Blade, Vision](https://giadinh.mediacdn.vn/zoom/300_188/296230595582509056/2024/9/6/gia-xe-honda-sh-3-1702657554-1725584682745-17255846831212039927549-50-0-800-1200-crop-17255847908251718326921.jpg)
Giá xe SH mới nhất rẻ chưa từng có, thậm chí dưới giá đề xuất, hút khách hơn cả xe bình dân Air Blade, Vision
Giá cả thị trườngGĐXH - Giá xe SH 2024 tại đại lý đang giảm xuống mức thấp chưa từng có, một số phiên bản đang được bán rẻ hơn giá đề xuất.