Loại nước là 'vua phá gan, thận' rất mạnh, ngon đến mấy cũng nên bỏ sớm

Trà sữa đã trở thành thức uống quen thuộc của học sinh, sinh viên và người trẻ nhờ hương vị ngọt béo, dễ uống, đa dạng topping và dễ tiếp cận. Từ cổng trường học đến các tuyến phố lớn, hình ảnh những ly trà sữa gần như xuất hiện ở khắp nơi. Tuy nhiên, các chuyên gia sức khỏe cảnh báo rằng phía sau ly đồ uống tưởng chừng vô hại này lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu sử dụng thường xuyên hoặc lựa chọn sản phẩm kém chất lượng.

Những thành phần tưởng quen nhưng có thể gây hại nếu lạm dụng

Thành phần cơ bản của trà sữa gồm trà, sữa, đường và topping. Mỗi nguyên liệu đều có thể mang lại lợi ích nếu sử dụng đúng cách, nhưng thực tế tại nhiều cơ sở pha chế, chất lượng nguyên liệu không phải lúc nào cũng được đảm bảo.

Trà vốn là thành phần có lợi cho sức khỏe khi được chiết xuất từ lá trà tự nhiên. Các loại trà như trà xanh, trà đen hay trà ô long chứa nhiều chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào, hỗ trợ chống viêm và làm chậm quá trình lão hóa. Tuy nhiên, không ít quán nhỏ lẻ lại sử dụng hương liệu tổng hợp thay cho trà thật để giảm chi phí. Những chất tạo mùi không rõ nguồn gốc có thể chứa hợp chất hữu cơ độc hại, nếu tích tụ lâu dài có nguy cơ gây tổn thương gan và ảnh hưởng đến hệ miễn dịch.

Một thành phần khác khiến nhiều chuyên gia lo ngại là kem béo thực vật – nguyên liệu thường được dùng thay thế sữa tươi. Sản phẩm này được tạo ra từ dầu thực vật hydro hóa, gần như không cung cấp dưỡng chất thiết yếu nhưng lại chứa nhiều chất béo chuyển hóa (trans fat). Việc tiêu thụ chất béo trans thường xuyên có thể làm tăng cholesterol xấu, giảm cholesterol tốt, từ đó làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa.

Trân châu – topping phổ biến nhất trong trà sữa – thực chất chủ yếu được làm từ tinh bột sắn. Thành phần này gần như không cung cấp chất xơ hay protein nhưng lại chứa lượng calo khá cao. Trung bình mỗi ly trà sữa có thể cung cấp hơn 300 kcal, thậm chí cao hơn nếu thêm các topping như pudding trứng, kem phô mai hoặc thạch trái cây.

Đặc biệt, lượng đường trong một ly trà sữa thường dao động khoảng 40–50 gram, tương đương gần bằng hoặc vượt mức khuyến nghị tiêu thụ đường mỗi ngày của Tổ chức Y tế Thế giới. Việc nạp quá nhiều đường trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ béo phì, đái tháo đường type 2 và các bệnh tim mạch.

Ảnh hưởng rõ rệt đối với học sinh, sinh viên

Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết, lứa tuổi học sinh, sinh viên đang trong giai đoạn phát triển mạnh về thể chất và trí não, cần được cung cấp đầy đủ protein, vitamin và khoáng chất. Tuy nhiên, nhiều bạn trẻ lại coi trà sữa như bữa phụ thay thế sữa hoặc thực phẩm lành mạnh, khiến cơ thể dễ thiếu hụt dưỡng chất cần thiết.

Một số nghiên cứu còn chỉ ra rằng việc tiêu thụ nhiều đồ uống nhiều đường có thể làm tăng nguy cơ kháng insulin, gây rối loạn chuyển hóa và ảnh hưởng đến khả năng tập trung, học tập.

Đáng lo ngại hơn, tại một số cơ sở kinh doanh thiếu kiểm soát, nguyên liệu pha chế có thể bao gồm bột pha sẵn, phẩm màu hoặc chất tạo ngọt tổng hợp. Những hỗn hợp này tuy giúp đồ uống có mùi vị hấp dẫn nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ gây hại gan, thận nếu sử dụng lâu dài.

Ngoài ra, dầu thực vật hydro hóa trong kem béo còn được cho là có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hormone sinh dục nếu tiêu thụ thường xuyên, đặc biệt ở lứa tuổi đang phát triển.

Có nên loại bỏ hoàn toàn trà sữa khỏi chế độ ăn?

Theo TS.BS Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam, trà sữa không phải là đồ uống độc hại nếu sử dụng ở mức độ hợp lý. Vấn đề đáng lo ngại nằm ở thói quen sử dụng quá thường xuyên và việc lựa chọn sản phẩm không đảm bảo chất lượng.

Các chuyên gia khuyến nghị người tiêu dùng nên ưu tiên lựa chọn cửa hàng uy tín, sử dụng trà tự nhiên, sữa tươi thay cho kem béo thực vật, đồng thời giảm lượng đường hoặc chọn loại ít đường. Ngoài ra, nên hạn chế uống trà sữa như thức uống hằng ngày, đặc biệt với trẻ em và thanh thiếu niên.

Phụ huynh cũng được khuyến khích hướng dẫn trẻ xây dựng thói quen ăn uống lành mạnh, ưu tiên sữa, trái cây hoặc các món ăn nhẹ giàu dinh dưỡng thay cho đồ uống nhiều đường.

Thức uống giải trí hay nguy cơ sức khỏe?

Trong nhịp sống hiện đại, trà sữa không chỉ là đồ uống mà còn trở thành một phần của văn hóa giới trẻ. Tuy nhiên, giống như nhiều thực phẩm chế biến sẵn khác, việc tiêu thụ thiếu kiểm soát có thể khiến thức uống này trở thành yếu tố nguy cơ đối với sức khỏe.

Các chuyên gia nhấn mạnh, điều quan trọng không phải là loại bỏ hoàn toàn trà sữa, mà là sử dụng có chừng mực, lựa chọn nguyên liệu an toàn và duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng. Bởi đôi khi, những thói quen tưởng chừng vô hại lại có thể âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe trong thời gian dài.

Loại rau được ví như "thần dược", hỗ trợ thanh lọc cơ thể và giải độc gan hiệu quả

GĐXH - Các hoạt chất trong loại rau này giúp tăng cường chức năng gan bằng cách giảm sự tích tụ mỡ trong gan và hỗ trợ sản xuất các enzyme giải độc.