Lũ cuốn trôi cầu, cả nghìn dân vùng cao bị cô lập

Mất cầu như người thiếu chân!

Ngược tỉnh lộ 521, sau chặng đường dài 200km từ phố thị, chúng tôi đã đặt chân đến xã Trung Thành - một trong những xã vùng cao đặc biệt khó khăn của huyện Quan Hóa. Di chứng đau thương từ những ngày lũ càn qua bản làng nơi đây dường như vẫn còn hằn nguyên. Những ngôi nhà sập đổ, những đoạn đường bị chia cắt, dòng sông Mã vẫn khoác trên mình màu bùn đất chưa được gột rửa.

Chị Hà Kim Yến, Chủ tịch Hội Phụ nữ xã đón đoàn chúng tôi với vẻ mặt buồn bã: “Nhà sập, nhà bị cuốn trôi, ruộng nương tan tác... nhưng đau xót nhất, mất mát hơn cả vẫn là việc cây cầu Trung Thành bị cuốn trôi. Mất cầu, cả xã như người thiếu mất đôi chân!”.

Cũng theo chị Yến, hiện tại gần 3.000 nhân khẩu của 624 hộ dân trong xã để ra được trung tâm huyện phải phụ thuộc vào 3 chiếc xuồng nhỏ hoạt động 24/24h. Chị Yến bảo: “Những tưởng cây cầu kiên cố sẽ trường tồn với bà con dân bản khi mà Nhà nước đầu tư hàng tỷ đồng xây kiên cố bằng bê tông, sắt thép. Ấy vậy mà vẫn chịu thua thác lũ!”.

Trong ký ức của chị Yến chưa hề chứng kiến một đợt mưa lũ nào rùng rợn, bạo tàn đến vậy. Thác lũ chảy đến đâu nhà cửa, vườn tược cuốn trôi đến đó. Cây cầu Trung Thành kiên cố là thế, nhưng khi thác lũ kéo đến, sau khi càn quét qua hàng chục căn nhà ven sông của người dân tan nát thì “tung đòn” chí mạng đánh bật hai bên mố cầu Trung Thành... tất cả đều bị cuốn trôi. Bà con khi đó, chỉ còn biết kêu trời rồi ngậm ngùi tự trấn an may mà còn chạy kịp.

Hai tháng trôi qua kể từ ngày lũ dữ, bây giờ bà con dân bản để đến được chợ Co Lương, học sinh đến được trường ở huyện, cán bộ giáo viên đi dạy đều phải phụ thuộc vào 3 con xuồng nhỏ. Trong đó, có 2 con xuồng của người dân, một con xuồng được huyện tăng cường.

Thầy Thịnh (giáo viên Trường Tiểu học xã Trung Thành), người thường xuyên phải đi bằng xuồng qua sông cho biết: “Ngày trước có cầu, có xe đi lại thuận lợi. Bây giờ, qua lại đều phải phụ thuộc vào xuồng bất tiện lắm! Mình là giáo viên nên được xã hỗ trợ kinh phí đi lại, chứ bà con nhân dân cả người và xe cũng mất 15.000 đồng/lượt, qua lại cũng mất 30.000 đồng/lượt. Chưa kể việc đi lại bằng xuồng hiểm nguy luôn luôn rình rập”.

Trong khi đó, gia đình chị Phạm Thị Cảnh (bản Chiềng, xã Trung Thành) còn chưa hoàn hồn nhớ lại thời điểm thác lũ đêm 31/8 ập đến cuốn trôi căn nhà của gia đình chị. Đến nay, sau 2 tháng đằng đẵng gia đình chị vẫn phải đi ở nhờ nhà anh em, họ hàng. Chị Cảnh lý giải, do không có cầu để lưu thông vận chuyển vật liệu nên gia đình vẫn chưa thể xây dựng lại được nhà cửa.

Tình cảnh của gia đình chị Cảnh cũng là là tình cảnh chung của cả chục hộ gia đình khác bị lũ cuốn trôi nhà cửa. Nhà thì đi ở nhờ nhà người thân, hộ thì dựng tạm túp lều dưới chân núi ở tạm. Chưa bao giờ người dân nơi đây gặp phải tình cảnh khó khăn trên.

Thiếu cầu, mọi hoạt động giao thương đều bị ngừng trệ. Với những hộ dân mất nhà, mất cửa thì không thể kiến thiến xây dựng lại do không có cầu để vận chuyển nguyên vật liệu. Cây luồng - nguồn sống của hàng trăm hộ dân bị ùn ứ. Mọi hoạt động giao thương, phát triển kinh tế gần như bị đình chệ. Chưa bao giờ, giấc mơ, sự mong chờ về một cây cầu mới nối đôi bờ sông Mã lại bức thiết với bà con dân bản xã Trung Thành đến thế!

Đã đề xuất làm cầu treo nhưng vẫn phải đợi

Gặp chúng tôi ông Hà Công Toàn - Chủ tịch UBND xã Trung Thành thở dài: “Đợt mưa lũ cuối tháng 8 vừa qua khiến 113 hộ dân của xã Trung Thành bị thiệt hại, trong đó có 25 hộ bị cuốn trôi nhà hoàn toàn... Mong muốn của hàng trăm hộ dân xã bản chính là sớm có một cầu mới để người dân đi lại, học sinh đến trường một cách thuận lợi”.

Ông Thành cũng thừa nhận, tình cảnh thiếu cầu đã khiến cho các hộ dân lâm vào tình cảnh không còn phương cách nào để vận chuyển tre luồng sang phía bên kia sông để bán. Các hộ dân muốn xây dựng lại nhà cũng không thể, bởi con đường duy nhất để vận chuyển nguyên vật liệu chính là đi qua cây cầu đã bị cuốn trôi. Hiện cách duy nhất mà người dân xã Trung Thành có thể đi ra trung tâm huyện chính là 3 con xuồng nhỏ. Song, xuồng chỉ có thể chở người cùng một số nhu yếu phẩm.

Trao đổi với chúng tôi, lãnh đạo huyện Quan Hóa cho rằng: Để giải quyết tình thế bức thiết trước mắt, thời gian qua UBND huyện Quan Hóa đã cấp mới cho xã một chiếc xuồng, trị giá khoảng 40 triệu đồng để vận chuyển người và thuốc men, lương thực, thực phẩm cần thiết. Đồng thời, đề xuất lên phương án làm cầu treo mới trong thời gian sớm nhất có thể.

Bà Phạm Thị Hoa – Phó Chủ tịch UBND huyện Quan Hóa trả lời báo chí khẳng định rằng: UBND huyện Quan Hóa đã có phương án, lập kế hoạch cụ thể về việc xây cầu mới. Đến nay, địa phương đã giao cho đơn vị tư vấn thiết kế, trong tháng 10 hồ sơ cơ bản hoàn tất sẽ trình UBND tỉnh xin hỗ trợ. Nếu được chấp thuận, các đơn vị chức năng sẽ nỗ lực hoàn thành cầu mới trong vòng 6 tháng để bà con có cầu đi lại.

Ngọc Hưng