Một loại quả Việt thơm nức mũi, ruột vàng ươm đang vào mùa giá chỉ chục nghìn đồng/kg

Từ 1/6/2026, mít tươi Việt Nam sẽ chính thức xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc, đi kèm loạt yêu cầu khắt khe về truy xuất nguồn gốc, kiểm soát dịch hại và đóng gói nhằm đảm bảo an toàn sinh học.

Trước đó, Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) đã ban hành Thông báo số 251/2025, chính thức mở "cửa chính ngạch" cho mít tươi Việt Nam thâm nhập thị trường Trung Quốc từ ngày 1/6/2026. Đây là bước tiến quan trọng sau khi hai bên hoàn tất Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với mặt hàng này.

Theo quy định mới, chỉ những vườn trồng và cơ sở đóng gói đã được đăng ký, thẩm định và cấp mã số bởi cơ quan chức năng của Việt Nam và Trung Quốc mới đủ điều kiện xuất khẩu. Danh sách các đơn vị đạt chuẩn sẽ được GACC công bố và cập nhật định kỳ trên cổng thông tin điện tử của cơ quan này.

Ở khâu sản xuất, Trung Quốc yêu cầu Việt Nam thiết lập hệ thống kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc chặt chẽ ngay từ vườn trồng. Các vùng nguyên liệu phải áp dụng Thực hành nông nghiệp tốt (GAP), duy trì vệ sinh vườn, thường xuyên thu gom quả rụng, quả hư hỏng và triển khai quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) dưới sự giám sát của cơ quan chuyên ngành.

Đáng chú ý, phía Việt Nam có trách nhiệm giám sát quanh năm các sinh vật gây hại mà Trung Quốc quan tâm, theo chuẩn ISPM 6. Ruồi đục quả phải được kiểm soát bằng bẫy pheromone; sâu đục trái mít sử dụng đèn bẫy hoặc bẫy dính màu; rệp sáp phải được theo dõi định kỳ tối thiểu 15 ngày/lần từ khi cây ra hoa đến lúc thu hoạch. Toàn bộ hồ sơ giám sát dịch hại phải được lưu trữ đầy đủ để phục vụ truy xuất khi cần.

Không chỉ siết chặt ở vườn trồng, các cơ sở đóng gói cũng phải đáp ứng loạt tiêu chuẩn nghiêm ngặt. Khu vực sơ chế phải sạch sẽ, nền cứng hóa, phân tách rõ ràng khu nguyên liệu và kho thành phẩm. Mít trước khi đóng gói phải được phân loại thủ công, loại bỏ hoàn toàn quả bệnh, quả sâu, đất cát và tàn dư thực vật; bề mặt quả được làm sạch bằng nước hoặc khí nén.

Bao bì sử dụng phải mới, sạch và phù hợp quy định kiểm dịch thực vật của Trung Quốc; trường hợp dùng bao bì gỗ bắt buộc tuân thủ tiêu chuẩn ISPM 15.

Trước khi xuất khẩu, cơ quan chức năng Việt Nam sẽ lấy mẫu kiểm dịch với tỷ lệ 2% mỗi lô hàng. Nếu trong vòng một năm không phát sinh vi phạm, tỷ lệ kiểm tra có thể giảm xuống còn 1%. Tuy nhiên, tại cửa khẩu Trung Quốc, hải quan nước này vẫn tiến hành kiểm tra hồ sơ và hàng hóa thực tế. Bất kỳ lô mít nào phát hiện sinh vật gây hại còn sống, lẫn đất hoặc tàn dư thực vật đều có nguy cơ bị từ chối nhập khẩu hoặc buộc tiêu hủy.

Đến nay, Việt Nam có 16 loại rau quả được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc, trong đó có 11 mặt hàng hai bên đã ký nghị định thư xuất khẩu/ gồm dưa hấu, măng cụt, thạch đen, sầu riêng, sầu riêng đông lạnh, dừa tươi, chuối tươi, khoai lang, ớt, chanh leo và mít. 10 tháng đầu năm nay, xuất khẩu rau quả Việt Nam sang Trung Quốc đạt hơn 4,5 tỉ USD, tăng hơn 10% so với cùng kỳ năm trước