Na Đồng Bành gắn mác bán đầy thị trường giá rẻ bèo, tiểu thương bật mí ‘tiền nào của ấy’

Từ lâu, na dai Đồng Bành được biết là một đặc sản ngon có tiếng và được nhiều người tiêu dùng ưa chuộng. Giống na này được trồng nhiều ở xã Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn. Hằng năm, cứ từ tháng 7 đến tháng 9 là loại quả này bước vào chính vụ.

Theo các tiểu thương, giống na này có vị thơm ngon, ngọt đậm và ít vị chua vì được trồng trên núi đá. Hiện tại, na dai Đồng Bành đang là loại na được ưa chuộng và có giá bán tương đối cao, ổn định trên thị trường, giá của quả dao động từ 50.000 - 120.000đ/kg (tùy thuộc vào chất lượng và kích thước quả).

Na được chia thành hai loại là na dai và na bở. Quả na dai có vỏ mềm, màu xanh, thịt trắng lại ít hạt. Loại na này có ưu điểm là ăn ngọt, để được lâu, không dễ nát, dễ bóc vỏ, khi ăn có cảm giác các múi cũng dai hơn. Trong khi đó, na bở thường mềm, dễ vỡ, nát, nhiều hạt và cũng không ngọt thơm như na dai.

Đối với na Đồng Bành, quả có vỏ mỏng, mắt nở và phẳng, hơi nứt nhưng vẫn còn cuống. Đó là na chín cây, ăn ngọt và thơm. Ngoài ra, vỏ na có màu xanh nhạt, kẽ mắt trắng hồng, cùi dày, ít hạt, vị ngọt thanh, thơm ngon đặc trưng.

Sở hữu nhiều ưu điểm nên na dai Đồng Bành luôn chiếm được cảm tình của khách hàng, dù giá có cao hơn so với những loại na khác thì loại quả này vẫn được ưu tiên lựa chọn chọn.

"Gia đình tôi ai cũng thích ăn na, cứ đến mùa của loại quả này tôi sẽ nhờ người quen ở Lạng Sơn gửi hàng cho. Phải công nhận là hương vị của na dai Đồng Bành không lẫn với bất kì loại na nào khác, quả vừa to, thịt dày, ngọt và rất thơm. Có lần tôi đi chợ cũng được người bán giới thiệu là na Đồng Bành nên tôi mua thử nhưng về ăn vị rất khác, vừa chua, cùi mỏng và nhiều hạt. Kể từ đó về sau tôi chỉ tin tưởng mua hàng của người quen, dù giá có cao hơn nhưng đổi lại được thưởng thức trọn vị loại quả đặc sản này", chị Tố Uyên (Hà Đông, Hà Nội) cho hay.

Vì nhận được nhiều sự yêu thích của người tiêu dùng và có giá bán cao hơn so với những loại na khác nên thời gian gần đây, tại nhiều chợ đầu mối và chợ dân sinh ở Hà Nội, loại quả này bị làm giả nhãn mác, khiến người tiêu dùng khó phân biệt thật – giả.

Chia sẻ từ nhiều người bán hàng, những loại na có kích thước nhỏ được bán ở chợ hiện nay phần lớn nhập từ nhiều tỉnh khác nhau. Nếu treo biển 'na Đồng Bành' hay 'na Chi Lăng' thì khách sẽ hỏi mua nhiều hơn. Tuy nhiên, hàng na chuẩn từ Chi Lăng thì số lượng có hạn và giá cao nên khó cạnh tranh.

Theo anh Minh (chủ một cửa hàng nông sản sạch tại Hà Nội) cho biết: "Hiện nay trên thị trường có nhiều người rao bán na gắn mác Đồng Bành với giá rẻ chỉ từ 10.000 – 25.000 đồng/kg. Na Đồng Bành chuẩn không bao giờ có giá rẻ như vậy, tiền nào thì của ấy. Việc trà trộn na từ vùng khác hoặc na non, có vị nhạt, nhiều hạt, không đảm bảo chất lượng, sử dụng hóa chất để giữ quả lâu hỏng, khiến người tiêu dùng rơi vào tình trạng khó phân biệt.

Dưới đây là một số cách giúp khách hàng nhận biết na Đồng Bành chính hiệu, an toàn, không hóa chất người tiêu dùng nên chú ý.

Đầu tiên, người tiêu dùng nên quan sát hình dáng quả. Na Đồng Bành thường có quả to vừa, tròn đều, mắt na nở to và thưa, vỏ quả sáng xanh tự nhiên. Khi chín, mắt na tách nhẹ, có màu trắng ngà ở khe mắt. Ngược lại, na phun thuốc hoặc na từ vùng khác có thể mắt dày, nhỏ, vỏ xanh đậm bất thường hoặc bóng loáng do được xử lý hóa chất.

Thứ hai là cảm nhận hương thơm. Na chín tự nhiên sẽ có mùi thơm ngọt nhẹ, lan tỏa ngay cả khi chưa bổ quả. Trong khi đó, na chín ép bằng hóa chất thường ít mùi hoặc có mùi lạ, không rõ vị đặc trưng. Đây là dấu hiệu dễ nhận biết khi chọn mua.

Thứ ba kiểm tra độ chín và độ mềm. Na Đồng Bành khi chín thường mềm dần từ cuống xuống, cầm vào thấy chắc tay, không bị cứng toàn bộ cũng không quá mềm nhũn. Trái lại, na chín ép hóa chất có thể chín không đều: phần thì cứng, phần thì mềm bất thường. Ngoài ra, lớp vỏ dễ bị thâm hoặc nứt.

Tiếp theo là cảm nhận vị ngọt thanh, không gắt của quả. Điểm khác biệt lớn nhất của na Đồng Bành chính hiệu là vị ngọt thanh, không gắt, thịt quả trắng dẻo, ít hạt. Trong khi đó, na kém chất lượng hoặc có hóa chất bảo quản có vị nhạt, lợ, thậm chí hơi chua hoặc chát. Na Đồng Bành có vị đặc biệt do được canh tác trên núi đá vôi có độ cao khoảng 800m và được chăm sóc kỹ lưỡng nên quả có hương vị và đặc điểm khác biệt so với những giống na ở vùng khác.

Cuối cùng, người tiêu dùng nên tìm mua hàng tại địa chỉ uy tín. Để đảm bảo an toàn, người tiêu dùng nên mua na Đồng Bành tại các điểm bán có chứng nhận chỉ dẫn địa lý, cửa hàng nông sản sạch hoặc các sàn thương mại điện tử liên kết trực tiếp với hợp tác xã ở Chi Lăng. Khi mua số lượng lớn, nên yêu cầu hóa đơn hoặc giấy chứng nhận để đảm bảo nguồn gốc".