Nghệ An: Cuộc sống khốn khó của những hộ dân tái định cư thủy điện Bản Vẽ

Tại nơi ở mới này, người dân tái định cư đã vấp phải những khó khăn khi bắt đầu cuộc sống mới đó là thiếu thốn đất sản xuất, nước, thổ nhưỡng không phù hợp. Tìm hiểu của phóng viên cho thấy, vì những khó khăn bước đầu này mà hiện có hàng trăm hộ dân bỏ khu tái định cư tìm về vùng đất cũ sống mưu sinh dựa vào lòng hồ. Không còn đất ở, không còn đất sản xuất, người dân dựng lán trại, làm bè sinh sống ngay trên mặt nước lòng hồ hình thành nên những làng chài, lênh đênh, trôi nổi trên mặt hồ mênh mông nước.

Anh Lữ Văn Đại (xã Yên Na, huyện Tương Dương) làm nghề chở khách bằng thuyền nói rằng gia đình anh thuộc diện di dời nhưng khi nghe người đi trước kể rằng nơi ở mới cuộc sống gặp khó khăn nên anh và gia đình không đi nữa mà ở lại làm nghề chở khách tham quan lòng hồ. “Lúc đầu kiếm ăn từ nghề này cũng được, nhưng giờ nhiều người cũng đầu tư thuyền bè làm dịch vụ nên khó khăn lắm”, anh Đại chia sẻ.

Cũng giống gia đình anh Đại, gia đình anh Lương Văn Mằn (35 tuổi, trú tại Bản Vẽ, xã Yên Na) gắn với lòng hồ từ ngày thủy điện tích nước. Để có tiền trang trải cuộc sống, vợ chồng anh phải lăn lộn lên rừng chặt nứa, đóng thành bè nuôi cá lồng trên lòng hồ. Hàng ngày, với con thuyền gỗ, hai vợ chồng lại lên rừng làm rẫy, kiếm cỏ về nuôi cá. “Sống ở lòng hồ kiếm kế mưu sinh rất nguy hiểm, mỗi khi xảy ra mưa bão, nước lớn không chỉ tài sản đứng trước nguy cơ bị nhấn chìm mà còn đe dọa tới tính mạng con người. Biết khó khăn, vất vả nhưng không còn lựa chọn nào khác”, anh Mằn chia sẻ.

Cũng vì cuộc sống khó khăn, anh Lương Văn Hoan (44 tuổi, trú tại bản Nọng, xã Ngọc Lâm, huyện Thanh Chương) và vợ đã quay trở lại quê cũ bản Mà, xã Kim Tiến mưu sinh. Khu đất ở của gia đình anh đã bị nước nhấn chìm, nhưng vẫn còn đó những mảnh rẫy khai hoang từ trước nên anh Hoan quyết định đóng thêm con thuyền đánh cá, phục vụ sản xuất, chở khách qua lòng hồ kiếm thêm thu nhập. Anh Hoan nói: “Ngày ấy, cũng như bao gia đình khác, nhà tôi di dời nhường đất cho thủy điện tích nước. Nhưng rồi cuộc sống ở Thanh Chương thiếu thốn đủ bề, năm 2010, vợ chồng kéo nhau về lại đây đánh bắt con cá, con tôm, chăn nuôi con bò, lợn, ai thuê gì làm đó mới có đủ tiền trang trải cuộc sống”.

Thống kê của UBND huyện Tương Dương cho thấy, hiện có 270 hộ dân với 1.000 nhân khẩu trở lại lòng hồ dựng lán trại, bè, cư trú bất hợp pháp. Đa số những hộ dân này từ các khu tái định cư ở huyện Thanh Chương quay trở lại khu vực thủy điện Bản Vẽ mưu sinh và có một số hộ chưa di dời khỏi khu vực lòng hồ.

Trao đổi với báo chí, ông Nguyễn Xuân Hải, Chủ tịch UBND huyện Tương Dương thừa nhận việc người dân quay lại quê cũ làm ăn cũng chỉ vì nơi ở mới quá khó khăn, đất sản xuất thiếu, cằn cỗi. Biết là bất hợp pháp nhưng rất khó vận động bà con quay về nơi ở mới, bởi đằng sau đó là cuộc sống, là chuyện miếng cơm, manh áo của rất nhiều người.

Hà Châu